Тидын нерген рашемдышт Кугыжаныш Погынын 11-ше сессийыштыже.
У семын
2027 ийыште Марий Элыште верысе самоуправленийыште кок вуйлатыше олмеш икте лиеш. Верысе самоуправленийым организоватлыме шотышто законлан проектым Марий Элым Вуйлатыше Юрий Зайцев темлен. А Кугыжаныш Погынын сессийже деч вара лийше Правительственный шагатыште ты йодыш дене элгӧргӧ политике министр Антон Мирбадалевын палемдымыж почеш, проектым 33-шо №-ан федеральный закон почеш («Об общих принципах организации местного самоуправления в единой системе публичной власти») ямдылыме.
– Кызыт муниципальный образованийым представительный орган вуйлата, тудо Депутат-влак погынымашын председательже. У закон почеш верысе администрацийым да муниципальный образованийым икте вуйлаташ тӱҥалеш. Тудо депутат лийын огеш керт. Депутат-влак погынымашын председательжым депутат кокла гычак ойырат, – умылтарен Антон Мирбадалев.
Верысе самоуправленийым вуйлатыше должностьыш кандидат-влакым ончыч Марий Элым Вуйлатыше онча. А тудлан политический партий-влакын, Регионысо муниципальный образований-шамычын советыштын ассоциацийышт, Верысе самоуправленийым вияҥдыме всероссийский ассоциаций да Марий Эл Республикысе Общественный палате деч темлымаш-влакым налеш. Должностьлан келшен толмым комиссий терга. А вара ты кандидат шотышто документым муниципальный образованийын представительный органышкыже колтат, тудак пунчалым луктеш.
Каласыман: ял ден ола илемын, район-влакын представительный органлашкышт ончыч сайлыме вуйлатыше-влак полномочийыштым палемдыме жап мучаш мартеак шуктат.
Округ-влак лийыт
Районлаште у системым (рушлаже одноуровневый маналтеш) ыштыме реорганизаций пашам тӱҥалме. Кодшо ий мучаште Килемар районым муниципальный округыш савырыме. А тений 25 апрельысе пунчал почеш Волжский, У Торъял да Шернур муниципальный округ-влак ышталтыныт.
Тидын шотышто Кугыжаныш Погынын Социальный политике, тазалык аралтыш да ветеран-влакын пашашт шотышто комитетын председательже Наталья Козлова палемдыш:
– Кучемым рӱдӧ семын пеҥгыдемдымаште тиде моткоч кӱлешан ошкыл. «Ола поселений ден ял поселений» шомак-влак 2027 ийыште кучылталташ огыт тӱҥал. Тыглай еҥлан тиде нимо удам ок ончыкто, илыме верысе кучем нерген шонымашыже ок вашталт.
Кызыт ял шотан илемлаште шкеныштын депутатышт улыт гын, варажым депутат-шамыч муниципальный округлаште веле лийыт. Верлаште калык деч сайлыме депутат-влак шагалемыт. Сандене мыланна кызытак шочмо кундемым тӱзаташ полшышо чолга, пайдале еҥ-шамычым кузе ты пашаш кумылаҥдыме нерген шоныман.
Кум закон
Депутат-шамыч «Марий Эл Республикыште административный правам пудыртымо нерген» законыш кум тӧрлатымашым пуртымо шотышто пеҥгыдемденыт. Нуно официально савыкталтме деч вара 10 кече гыч вийыш пурат.
Икымше. Ынде оза-влаклан ашныме пий ден пырысым регистрироватлыман. Уке гын, тидлан штрафым пуэн кертыт: физический лицалан – 1000 гыч 2000 теҥге марте, должностной лицалан – 2000 гыч 5000 теҥге марте, организаций-шамычлан – 5000 гыч 10 000 теҥге марте. Тыгай шонымашыш теве молан толын шумо: республикыштына еҥ-влакым вольык ден янлык пурлмо чот шарлен, тыгай азапыш чӱчкыдынак йоча-влак логалыт.
Ты шотышто протоколым возымо правам Марий Элын Ветеринарий комитетшын пашаеҥже-шамычлан, муниципалитетым вуйлатыше ден нунын алмаштышыштлан, верысе администрацийын профильный пӧлкажым вуйлатышылан пуэныт.
Кокымшо. Лӱмын келыштарыме деч посна моло верлаште сӱретлаш, листовкым, савыктыме моло сату ден кагаз-влакым вераҥдаш ондакат чаралтын. Но тыгодым южгунамже «предупреждений» манме дене серлагеныт гын, ынде штрафым гына вучыза. Тыгак чоҥымо верла гыч лавыра ораван да кузован транспорт дене кудал лекмат тӱзатыме правилым пудыртымылан шотлалтеш.
Тӱрлӧ вере кагазым закондымын пижыктылмылан посна еҥлан 3000 теҥге штрафым тӱлыктен кертыт, должностной еҥлан – 10 000-20 000 теҥгем, организацийлан – 25 000-50 000 теҥгем, законым угыч пудыртымылан – 5000, 30000 да 50 000 теҥгем.
Кумшо. Марий Элын Йошкар книгашкыже пуртымо кушкыл-влакым пытарымылан протоколым Пӱртӱс поянлык, экологий да йырвелым аралыме министерствын должностной еҥже-влаклан возаш правам пуымо. Тыгак шуэн вашлиялтше янлык-шамычым пытарымылан – Янлык тӱнян объектше-влак дене пайдаланымым аралыме, тергыме да виктарыме шотышто департаментын должностной еҥже-шамычлан.
Кугыжаныш Погынын фотожо-влак.
