У тунемме ийыш – у шӱлыш дене

Йошкар-Ола гыч туныктышо Е.Матвеева «Машук» Российысе молодёжный форумышто сеҥен. Екатерина Викторовна «Педагогический слёт-фестиваль «Под крылом Пеликана» инновационный проектшым арален да тудым илышыш пурташ 600 тӱжем теҥгеаш грантым налын.

Профессийыште – вич ий

«Йошкар-Олаштак шочын-кушкынам, но тукымвожем Курыкмарий да Звенигово районла гыч тӱҥалеш. Ачам могырым родо-тукымем коклаште туныктышо-влак улыт», – шкеж нерген палдарыш самырык еҥ.

Такшым туныктышо лияш Е.Матвеева йоча годсек шонен. Вич ияшыж годымак модышыжо-влакым «туныктен». Школышто тунеммыж годым кеҥеж каникул жапыште вожатыйлан пашам ыштен. Да 11-ше класс деч вара, шӱм-чонжым колыштын, МарГУ-со историй да филологий факультетыш тунемаш пурен.

– Йошкар-Оласе 4-ше №-ан гимназийым тунем пытаренам да тушко туныктышо семын пашам ышташ толаш эре шоненам. Визымше курсышто тунеммем годым мыланем гимназий гыч йыҥгыртеныт да пашаш лекташ темленыт.

Ты профессийыште вич ий тыршем, руш йылме ден литературым туныктем. Тений икымше выпускем лийын. Кызытсе ӱдыр-рвезе-влак мемнан деч пешыже огыт ойыртемалт. Нуно виш чонан, чыла палаш да шонымашке шуаш тыршыше улыт, шкаланышт мо кӱлеш, раш палат. Ӱдыр-рвезе-шамыч дене кылым муаш неле огыл: нуным колышт моштыман да яндар чонан лийман. Туныктышо профессийыште эн нелыже да тыгодымак эн кӱлешанже, мыйын шонымаште, тиде шке пашам шӱм-чон вошт колташ. Вет туныктымо годым йочан ончыкылыкшым, илышыжымат чоҥаш полшена. Тиде туныктышын вачӱмбакыже вочшо моткоч кугу ответственность. Кастене школ омсалондемым вончен, тунемше-шамыч верч тургыжланымым от чарне. Но кунам нуно школ дене чеверласат да сеҥымашке шуыт, тунам тыйым кугешнымаш авалта. Профессиемын кӱлешлыкше – лач тыште, кугу да пайдале сомылым шуктымаште, – манеш Екатерина Викторовна.

Неле гынат, оҥай

Школышто парт коклаште шинчымыж годымак Е.Матвеева чолга да чулым лийын. А ынде туныктышо семынат ятыр мероприятийыш ушна. Тудлан тиде келша, вет шкенжынат туныктышыжо-шамыч тыгаяк лийыныт. Садлан кызыт Екатерина Викторовна шкежат коллегыже да тунемшыже-шамычлан сай примерым ончыктынеже.

Тӱрлӧ мероприятийыш ушнен, самырык туныктышо ончылно ятыр йӧн почылтеш: шуко пален налаш, тӱрлӧ вере илыше ятыр еҥ дене палыме лияш да Российын моло регионжым ужын кошташ, шкем моло сомылышто (спикер але эксперт лийын ончаш) тергаш. Чыла тиде неле, но тыгодымак оҥай, профессийыште тыршаш ешартыш вийым пуа, у шӱлышым пурта манын палдара Е.Матвеева.

– Тенийысе идалык, чынжымак, моткоч лектышан ыле. Шошым «Идалыкын туныктышыжо – 2025» конкурсын республикысе этапыштыже сеҥенам. Ала-кунам тиде конкурсыш ушнаш да сеҥышыш лекташ кугу шонымашем гына ыле. Тидлан йӱдшӧ-кечыже тыршаш, ямдылалташ логалын, моткоч тургыжланенам. Мыланем полшен шогышо коллегем-шамычлан таум каласем. А ынде сентябрь мучаште Санкт-Петербург олаште эртаралтше финаллан ямдылалтам, – каласкала туныктышо.

Кеҥежымат Е.Матвеева канаш ярсен огыл. Августышто «Машук» форумыш миен коштын. Тушко Российысе чыла регион гыч педагог-влак ушнат. Тений ик эн тӱҥ темылан «Педагог – защитник будущего Отечества» тезисым шотлымо. Искусственный интеллект да туныктымо аланыште тудын верже шотыштат ятыр каҥашеныт.

– Форум годым Росмолодёжь.Гранты конкурсым эртареныт. Тушко социальный проблеме деч утлаш полшышо шке инициативе шотышто проектым темлаш да тудым илышыш пурташ грантым налаш лиеш. Тений 43 проектым араленыт, да индешыжлан веле грантым пуэныт. Нунын коклаште – мыйынат «Педагогический слёт-фестиваль «Под крылом Пеликана» проектем. Тудо педагог-влакым конкурслашке ушнаш кумылаҥда. Конкурсышто шкем тергыше кажне еҥ ынже лӱд да палыже: тыге тудын ончылно эре у йӧн почылтеш. Мыят эре у кӱкшытыш шуаш тыршем, тидымак моло педагог-шамычлан умылтарынем, – ойла самырык туныктышо.

Вес ийын шошым, профессионал мастарлыкым тергыме конкурсын регионысо этапше деч ончыч, республикысе 100 педагогым иквереш погат да профессиональный илышыш чолганрак ушнымо, конкурс-влаклан ямдылалтме нерген каласкалат. Грант окса тидлан лач полша.

Екатерина Викторовна тыгак – Класс вуйлатыше-влак форумын республикна деч посолжо. Тений, конкурс отборым эртен, тудо визымше юбилейный форумын участникше лийын да 1-3 октябрьыште Москош кая. Жапше годым Екатерина Викторовна, лекше нелылыкым рашемдаш манын, Класс вуйлатыше-влак форумын сообществышкыже самырык туныктышо семын ушнен. Эркын дене шкежат активистке лийын да ынде посол семын Марий Элысе класс вуйлатыше-влакын кураторжо. Педагог-влаклан тӱрлӧ йӧн нерген каласкала да регионысо идей-влакым Россий кӱкшытыш луктеш.

Поро, но пеҥгыдын йодшо

«Поро, тыгодымак пеҥгыдын йодшо улыда», – маныт тудлан тунемшыже-влак. Илышым йӧратем, верыште шинчен ом керт, кажне татлан куанен илынем манеш шкеж нерген туныктышо. Пашаште тудо моткоч серьёзный да ответственный. У тунемме ийыш Екатерина Викторовна у шонымаш, у шӱлыш дене вонча. Кеҥежым налме шинчымашыж дене тунемше да туныктышо-шамыч дене пайлалтнеже.

Фото: «Поро, тыгодымак пеҥгыдын йодшо улыда», – маныт Екатерина Викторовналан тунемшыже-влак.

Е.Матвееван альбомжо гыч налме фото-влак.