2-8 февраль – Онкологий чер шотышто профилактике арня.
Онкологий тӱняште колымашке шуктышо эн кугу амал семын палемдалтеш. Ты черым ондакак пален налаш гын, туддеч тӱрыснек эмлалташ лиеш. Тидын нерген Марий Эл Республикын Тазалык аралтыш министерствыжын внештатный онкологшо Анжела Желаева умылтара.
Южо годым айдеме шкежат осал пуалмаш вияҥмым тӱҥалтыштак шекланен кертеш. Мутлан, ӱдырамаш чызыжым темдыштме годым моклакам муэш – тидыже гинеколог але маммолог деке каяш амал. Шочмо палын тӱсшӧ вашталтын да тудо кугеммын – дерматолог деке кайыман.
Но кеч-могай чер шотышто диагнозым шкалан шке шындыман огыл. Те врач огыдал, ик палым весе дене луген, лӱдыкшыжым шекланыде кодын кертыда. Шке тазалыкым тергаш эн сай йӧн – темлыме онкоскринингым жапыштыже эртымаш. Тудым обязательный медицинский страхований полис почеш яра эртарат. Тыге тӱҥалтыш сатдийыштак ракым пален налаш лиеш.
Тӱрлӧ ракым пален налаш тӱрлӧ ийготлан онкоскрининг-влак улыт.
Ӱдырамаш-влаклан:
- Онкоцитологийлан мазок. Авагудо шейкыште рак вияҥын кертмым пален налаш полша, 18-64 ияш-влак кок-кум ийлан ик гана сдатлат. Тиде йӧн ракым нулевой стадийыште муаш полша, кунам эше нимогай пале уке.
- Маммографий. Шӧрту ракым да моло патологийым пален налаш манын, 40 ияш гыч 75 ияш марте удырамаш-влаклан кок ийлан ик гана ыштат.
Пӧръеҥ-влаклан:
- простатический специфический антигенлан (ПСА) вӱр анализ. Предстательный тусо ракым пален налаш 45, 50, 55, 60 да 64 ияш годым ыштат.
Чылалан:
- калыште вӱрым мумо анализ шолышто осал пуалмаш кайымым пален налаш полша, тудым 40 ияш гыч 64 ияш марте кок ийлан ик гана, а 65 ияш гыч кажне ийын сдатлаш темлат;
- терапевт, коваштым сайын шымлен, коваште ракын палыжым ондакак ужын кертеш. У шочмо пале лекмеке але тоштыжо кугеммеке, Республикысе кожвендиспансерыш кайыман. Тушто дерматоскопийым эртарат –шочмо палым кугемден шымлат.
- Гастроскопий – пагар да илелогар ракым пален налаш, ик гана 45 ияш годым але показаний почеш ыштат.
Икымше этапыште эртарыме тергымаш-влак годым тазалык шотышто иктаж экшыкым мумо гын, кокымшо этапын онкоскринингышкыже колтат, тудат ОМС полис почеш яра эртаралтеш. Мутлан, шоло рак шотышто кокытеланымаш улмо годым колоноскопийым ыштат. Тургыжланаш таратыше вес пале уло гын, аҥысыр специалист деке колтат.
Рак приговор огыл! Ты черым сеҥаш лиеш. Тӱҥжӧ – жапыште врач деке каяш.
Марий Эл Республикын Тазалык аралтыш министерствын материалже почеш ямдылыме.