Морко районысо Нуж-Ключ школысо ик кабинетыште СВО-што вуйым пыштыше выпускник-шамычлан Геройын Партыжым почыныт. Тушто Усурт-Вараҥыж (Токпердино) ялыште шочын-кушшо Талешке Валентин Пайбулатовынат партыже уло.
Марий рвезе 2006-2007 ийлаште Чечнясе кокымшо конфликтым эртен, спецоперацийыш мобилизаций почеш логалын. 2023 ий 14 ноябрьыште сӧй пасушто ӱмыржӧ кӱрылтын. Ты шучко кечын ава эргым, вате марийым, икшыве-шамыч ачам йомдареныт. Салтакын лишыл еҥже-шамычын чоныштышт мо ышталтмым лач нуно веле палат.
Ярослав – Чечняште
Усурт-Вараҥыж каче Владимир Павлович ден Чопак ӱдыр Анастасия Ермолаевна 1969 ийыште ешым чумыреныт, вич икшывым йолӱмбак шогалтеныт. Шуко шочшан ешыште Юра, Люда, Ярослав, Валентин, Святослав кушкыныт. Чаманен каласыман, Анастасия Ермолаевнам пӱрымаш сайынак «почкен». Тудлан Владимир пелашыжым, Ярослав ден Валентин эргыже-шамычым поген пышташ логалын.
– Ярослав эргым Балтий флотышто служитлен. Тушеч Чечняш наҥгаеныт улмаш, мыланна тидын нерген нимом ойлен огытыл. Вара эргым деч серышым налынна, туштыжо ты кундемысе печатьым ужынна да чыла умыленна. Йӧн лекме семын тудо шкеж нерген уверым колташ тыршен.
Эргым Чечнясе сарым эртен, мӧҥгӧ пӧртылын, но шочмо кундемыштыже кӱзӧ йымаке логалын, 28 ияш улмыж годым колен. Тудо Йошкар-Олаште ешыж дене илен, пашам ыштен. Уремыште хулиган-шамычын рвезым авырен шогалмыштым ужын да аралаш пурен улмаш, шеҥгечше миеныт да кӱзым керыныт. Шуко вӱрым йомдарен, – чонжым почо ава.
Валентин – разведчик, сӱретче, чоҥышо
Ярослав моряк лийын гын, Валентин – разведчик. Теве могай виян патыр эрге-шамычым эллан куштеныт Владимир Павлович ден Анастасия Ермолаевна.
– Валентин армийыште лиймыж годым Москошто СОБР-што служитлен. Тудо тыгак тале художник лийын. Нуж-Ключ школышто индеш классым пытарымеке, Йошкар-Оласе художественный училищыш тунемаш пурен. Чынжымак, моткоч моторын сӱретлен. Шуко еҥ тунам тудын тале дизайнер улмыжым палемден. Ты мастарлыкше сурт-печым тӧрлымаштат сайынак шижалтын.
Тудо ик жап милицийыште пашам ыштыш, но шуктымо сомылжо чонжылан келшен огыл, каен. Вара омсам ыштымаште тыршен. 2022 ийыште мобилизаций почеш СВО-ш каяш повесткым кучыктеныт, — каласкала Анастасия Ермолаевна.
Валентин Йошкар-Ола воктене Апшакплакыште чапле оралтым чоҥен, тушто ешыж дене илен. Пелашыж дене кок икшывым куштеныт.
– Отпускыш толмыж годым мыят нунын деке уналыкеш миен коштынам. Валентин 10 шагат кастене шукыж годым йыҥгырта ыле. Ты жапыште нуно блиндажым чоҥеныт. А икана пила цепьым шумымыж годым звонитлен. Тидланже ӧрмем дене сарыште тыгай сомылым шуктат мо йодынам? Тудо чертёжышто, чоҥымо пашаште мастар лийын да салтак-шамычлан блиндажым чоҥымаште тыршен улмаш. Варажым разведчик лиймыжым пален налыныт да тӱрлӧ заданийым шукташ колтеденыт. Эргым Кременная ола верч вуйым пыштен. Тушеч тудым Морко марий, Эманов, йолташыже луктын. Тудо эргымым вич кече кычалын, муын, – ойла ава.
Анастасия Ермолаевнан ойлымыж почеш пытартыш разведкыш кум марий рвезым: Медведево, Оршанке да Морко район гыч Валентиным – колтеныт. Нуным тушманын дронжо шекланен шуктен, да илышыштым «налын». Шочмо кундемыш кумыньыштымат иканаште конденыт. Валентиным Туруново шӱгарлаште тоеныт.
Валентин Пайбулатовым Патырлык орден да Жуковын медальже дене (колымекыже) палемденыт, Ярослав Пайбулатов Чечнясе сарыште лӱддымылыкым да патырлыкым ончыктымыжлан «За отвагу» медаль дене суапландаралтын. Ялыште шочын-кушшо патыр рвезе-шамыч тушман ваштареш талын кредалыныт, командованийын задачыжым сайын шуктеныт. Но тидыже икшыве-влакым йомдарыше аван чонжым кеч ик татлан лыпландарен кертеш мо? Кеч-могай ава шке йочажым пиаланым да тазам ужнеже.
Кызыт Анастасия Ермолаевна – шым уныкан, ик кугезе уныкан кова. Уныка-шамыч кован илышыжым сӧрастарат. Нуным ончен, тудо эргыже-влакын илыш корныштым, тукымыштым шуйымым эскерем да куанем, манеш.
Авторын да Нуж-Ключ школын лаштыкше гыч налме фото.