Марий ГТРК-н журналисткыже Людмила Фёдорова Россий радиошто «Чолга шӱдыр» передачым вӱда. Тушто республикыштына шочын-кушшо талантан еҥ-шамыч дене палдара. Ты передачысе икмыняр герой нерген «Кугарня» газетыштат каласкалаш тӱҥалеш. Тиде «Кугарня» газет ден «Марий Эл» ГТРК-н пырля шуктымо проектше.
У рубрикынам палыме марий артист, мурызо, Шернур кундемын эргыже Игорь Антропов дене мутланымаш гыч тӱҥалына. Тудым шукынжо М.Шкетан лӱмеш Марий кугыжаныш драмтеатрын артистше семын шарнат. Театрын труппышкыжо рвезе 2015 ийыште Москошто М.Щепкин лӱмеш кӱшыл театральный училищым тунемын пытарыме деч вара ушнен. Режиссёрын ӱшанен пуымо роль-влакым мастарын модшо шемалге чурийвылышан, весела шинчаончалтышан самырык артистым калык ик гана ужмаштак йӧратен шынден. Сценыште шкем кучен моштымыжо, лывырге капкылже, ныжыл йӱкшӧ дене тудо ончышын кумылжым вигак савырен. Но икмыняр жап гыч увер шарлыш: Игорь Антропов театр гыч каен. Тыгай ошкылым ышташ тудым мо таратен? Кушто тудо кызыт ила? Могай пашам шукта? Йодыш ятыр погынен, сандене Игорь дене вашлийын мутланаш йӧн лекмеке, тидым уло кумылын ыштышым.
– Игорь, тый кызыт тора кундемыште илет, Марий Элышке кӱчык каныш жаплан веле толын кает. Кушто улат? Мом ыштет?
– Ынде кумшо ий ме ешна дене Краснодар кундемыште Сириус федерал территорийыште илена. Мый тушто ешартыш шинчымашым пуышо «Сириус» лӱман Президентский лицейыште йоча-влакым актёр мастарлыклан туныктем. Тушко 7 ияш йоча гыч тӱҥалын университетыште тунемше студент-шамыч марте коштыт. Паша мыланем моткоч келша. «Пиал – тиде кунам эрдене пашашке кайымет шуэш, кастене – мӧҥгӧ», – каласен палыме руш артист Евгений Леонов. Мыйынат тыгак. Кажне кечын шке тунемшем-влак деке куанен вашкем. Вершӧржат кумылым нӧлта.
– Илышышке тыгай кугу вашталтышым пурташ мо амалым ыштен? Тиде кужун шонымо ошкыл лийын мо?
– Тудо пагытыште шке илышыштем ала-мом вашталтымем шуын. Кеҥеж мучаш ыле, мый шукерте огыл гына театр гыч каенам. Ик эрдене вучыдымо шонымаш дене помыжалтым: иктаж-кушко каяш да ала-мом уым ыштен ончаш. Пурышым интернетыш да паша верым кычалаш тӱҥальым. Ик эн ончыч шинчамлан мӱндыр Ямал кундемыште йоча сымыктыш школышко ешартыш шинчымашым пуышо педагог кӱлеш манме увертарымаш перныш. Шуко шоныде, тушко йыҥгыртышым. Телефоным вигак школ директор нале. «Мыланна моткоч чот туныктышо кӱлеш, толза, вучена», – манын каласыш. Тыге сентябрь тӱҥалтыште Йӱдвел мландыш лектын кудальым. Миен шумеке, мыйым пеш тошто, пужаш ямдылыме пӧртыш илаш пуртышт. Шарнем: шинчем шкетын окна воктене, тӱнӧ йӱр йӱреш, йӱштӧ, тул уке, телефон связь, интернет, телевизор – нимо уке! Чонышто туге чот йӧсын чучын колтыш – кеч шич да шорт! Ик жап гыч шкемым кидыш нальым. Иктаж кок арня мый тиде пӧртыштӧ илышым, у паша верлан тунемым. Вара кум пачеран у пӧртыш илаш пуртышт. Икмыняр жап гыч пелашем (Игорь ден Эрвина Гордеева пырля Москошто тунемыныт, туштак палыме лийыныт да вара ешым погеныт) тольо. Йоча-влакым тушко наҥгаен огынал. Тыге мый ик тунемме ийым Йӱдвелне пашам ыштышым, да вара уэш Марий Элыш пӧртылна. Тыште мый адакат пашам кычалаш тӱҥальым. Шкемым тӱрлӧ шӧрыныштӧ терген онченам, но туныктымо паша чонемлан утларак лишыл улмым умыленам. Кок вере каяш йӧн лийын: Сириусыш але Иннополисыш. Мый икымшыжым ойырен налынам да нимынярат ом ӧкынӧ. Ынде нылымше тунемме ий тушто тыршен пашам ыштем.
– Театрыш уэш пӧртылмет шуын огыл?
– Чыным ойлем, уке. Театрыш мӧҥгеш пӧртылмӧ нерген шонымаш, йокрокланымаш кумыл ик ганат лийын огыл. Мый тиде пагытым ласкан илен эртаренам.
– Игорь, калыкыште тый мурызо семынат чапланен шуктенат. Но кызыт сценышке пеш шуэн лектат, у мурет—влакат шагал улыт… Муро алан гыч йӧршешак кораҥын отыл дыр?
– Эртыше кеҥежым мыйым Марий Эл радион лӱмгече концертышкыже ӱжыныт ыле. Концерт деч вара мый у мурым лукташ кӱлмӧ шонымаш дене «ылыжым». Икмыняр почеламут сборникым шерын лектым да адакат чыла кудалтышым. Муро корно гыч кораҥынам манын каласен ом керт. Мый кызыт творческий кычалмаште улам. Ышташ гын, шонем, келге шонымашан, сылне семан чапле муро лийшаш. Пеш проста, «куштылго» мурым ом йӧрате.
– Гитар дене шоктен-мурымет поснак кумылым савыра. Кунам тиде семӱзгарым кидышкет икымше гана налынат?
– Шочмо Шернур школышто тунеммем годым «Алло, мы ищем таланты!» конкурс эртаралтын. Тушко ала-могай амал дене салтак-влак толыныт ыле. Нуно гитар почеш пеш сылне мурым йоҥгалтареныт. Мыланем тиде тынар чот келшен! Мӧҥгӧ куржын миенам да ача-ава деч гитарым налын пуаш йодынам. Икмыняр жап гыч шочмо кечемлан гитарым пӧлекленыт! Мыланем тунам тыге чучын, пуйто тӱняште эн пиалан айдеме улам! Мый уло кумылын гитар дене шокташ тунемаш тӱҥальым. Тудо пагытыште интернет монь пешыже лийын огыл, сандене ачам мыланем могай струнам, кушеч да кузе темдалман – тетрадь лаштыкышке сӱретлен пуэн. Шкеже ик тылзылан Москошко пашашке каен. Толмешкем, тиде сем почеш шоктен-мураш тунемшаш улат манын каласен коден. Парняште вӱр лекмеш гитар дене шокташ тунемаш толашенам! Чыла коршта, гитаржымат кучаш неле. Парням бинт дене пӱтыралам да адак «перкалем». Кок арня гыч сем лекташ тӱҥале. Адакшым шокташ – тиде ик паша, тыгодым эше мурен шуктыман вет. Ну нигузе мый тидым иканаште ыштен кертын омыл! Але кид вараш кодеш, але йӱк огеш воч. Йӧсланен шинчылтмем авам ужын да мыланем полшен. Тудо мура, мый шоктем. Тыге ик тылзе жапыште эркын-эркын гитар дене шоктен-мураш тунемым. Тидлан ача ден авамлан кугу таум ойлем.
– Лач тудо пагытыштак, очыни, артист лияш шонымашет шочын?
– Кызыт изиш ӧрыктарем докан. Школышто тунемме годым тӱрлӧ усталык конкурс-влакым мый чытен кертын омыл. Мураш, кушташ, икманаш, сценышке, калык ончыко лекташ нимынярат келшен огыл, но ала-молан эре мыйым лукташ тыршат ыле. Моткоч вожылшо рвезе лийынам. Эше кунам ала-могай оҥай костюмым чиктат – лучо тыйым нигӧ ынже пале.
– Тыге ойлымет дене чынак ӧрыктарышыч. Сценышке лекташ йӧратен отыл гынат, илен-толын, артист корнышкак шогалынат. Кызыт ынде шкежат йоча-влакын мастарлыкыштым шуарет. Игорь, каласе, актёр паша тыйым эн тӱҥжӧ молан туныктен?
– Актёр пашам мыйым калык дене кутыраш, еҥ-влакым умылаш да шижаш туныктен. Илышыште тиде пеш кӱлешан.
– Лудшо йолташна-влаклан могай тыланымашет лиеш?
– Йолташ-влак! Шке илышыштыда иктаж-мо огеш келше гын, вашталташ ида лӱд. Эре ум кычалза. Шкендам кычалза. Вожылмашым кораҥдыза да сайлан гына ӱшаныза. Йӧратыза да йӧратыме лийза.
Кажне еҥын шке корныжо уло. Чын корным муын, тудын дене ошкылаш да йӧратыме пашам шукташ, чынжымак, кугу пиал. Шӱм-чонын йодмыжым жапыштыже колын, умылен моштымаш Шернур кундемын эргыже, палыме марий мурызо, артист Игорь Антроповлан илыш корныжым вашталташ полшен. Ӱшан тул тудлан вийым ешарен. А илышым йӧратыше да ончыкылан ӱшаныше еҥ чыла сеҥа.
Людмила Федорова.