МарГУ-н аспирантше Алёна Черепанова науко аланыште тырша. Самырык ӱдыр биохимий направленийыште шымлыме пашам виктара.
Науко – илышем
Алёна изинек шуко палаш, пӱртӱсым шымлаш йӧратыше кушкын. Ача-аваже тидым ужыныт да ӱдырын науко деке шӱман улмыжым вияҥдаш тыршеныт: шке гыч тӱрлӧ олимпиадым, конференцийым кычалыныт да Алёнам нунылан ямдыленыт. А.Черепанова Руэм посёлкысо шуко профилян республикысе лицейыште тунемын, биологий да химий денешинчымашыжым келгемден. Вара МарГУ-н медицине да естественный науко институтын (кызыт естественный науко да фармаций институт) студенткыже лийын. Кызыт туштак аспирантурышто «психологический физиологий» специальность дене кумшо ий тунемеш.
– Студенчествыште МарГУ-со биохимий, клеточный биологий да микробиологий кафедрыште пашам ыштенам. Кажне кечын шанче дискуссий-влак лийыныт. Тунамак ончыкылыкем науко дене кылдаш шоненам. Кафедрын коллективше, тудын профессионал улмыжо умбакыже тунемаш каяш, шанче да шымлыме пашаште чолгарак лияш таратен, – ойла аспирант.
Конкурс-влак кушкаш полшат
Алёна тӱрлӧ конференцийыш, конкурсыш, форумыш, самырык учёный-влакын конгрессышкышт кумылын ушна. Тудын мутшо почеш тыгай мероприятий профессионал семын кушкаш полша.
– 2019 ийыште «УМНИК» инноваций проект конкурсышто сеҥымашем илышыштем эн кугу кышам коден. Туддеч вара проектем дене изобретенийлан патентым («Питательная среда на основе арабиногалактана для культивирования микроорганизмов и способ культивирования штаммов микроорганизмов, синтезирующих фермент для гидролиза арабиногалактана») налынам.
Мый тыгак науко аланыште Марий Элым Вуйлатышын грантше конкурсышто сеҥенам. 2024 ийыште шанче пашаште надыремлан кӧра мыйым Россий Президентын стипендийже дене палемденыт. Стипендиат лияш манын, йодмаш деч посна шанче пашаште лектышем пеҥгыдемдыше портфолиом колтенам.
Кызыт чыла отраслят ончыко кая, школышто шуко тунемше да студент-шамыч наукылан утларак шӱмаҥыт. МарГУ тидын шотышто самырык еҥлан вияҥашыже полша, – палдарыш А.Черепанова.
Ончыкшым – биологий науко кандидат
Самырык аспирантке кызыт «Исследование дисфункции ассоциированных с митохондриями мембран эндоплазматического ретикулума в патогенезе мышечной дистрофии Дюшенна» темылан диссертацийым воза. Тыгодым ты пашаж дене Российысе науко фондын шанче грантыштыже участвоватла. Ятыр шанче статьяже Российысе да йотэлласе журналлаште савыкталтын. Але тиде кугу огыл сеҥымаш?!
– Конешне, кеч-могай профессийыште шке нелылык уло, поснак кызытсе технологий вияҥме жапыште, кунам учёный-влак палыме метод деч посна у корным кычалыт. Но МарГУ-со, шанче вуйлатышем, Михаил Васильевич Дубининын, коллеге да лишыл еҥем-влакын полшымышт дене чыла чаракым сеҥаш лиеш.
Лу ий гыч шкемым доцент званиян биологий науко кандидатым, тыгак кок йот йылмым палыше преподавательым ужам. Тӱҥжӧ – учёныяк кодам. Докторский диссертацийым арален керташ да йӧратыме университетыштем профессор лияш манын тыршаш, вияҥаш, шинчымашым келгемдаш умбакыжат тӱҥалам, – манеш Алёна.
Аспирантке студентлан профессионал семын кушкашыже ны жапым, ны оксам чаманыман огыл, манеш. Кажне кече вияҥаш йӧным пуа, тудым кучылт моштыман. Шке шонымашым раш ойлаш, чын йодыш-влакым пуаш, жапым кӱлеш семын кучылташ тунемман. Эре у цельым да задачым кычалман.
И.Речкинын фотожо.