Шукерте огыл Пенза областьыште пикшызе-влакын Юл кундем федеральный округысо чемпионатышт эртаралтын. Тушко 9 регион гыч 46 спортсмен ушнен. Марий Эл гыч пикшызе-влак Алла Ушакова ден Светлана Михеева ты таҥасымашыште ший да той медальым налыныт. А эртыше каныш кечылаште ӱдыр-влак Чуваш Республикыште Россий таҥасымашыште вийыштым тергеныт. Тушто Алла – 17-е лийын.
Изинек спортышто
Йошкар-Олаште шочын-кушшо Алла Ушакова изинек иймаш спортышто шуаралтын. Садлан ты аланыште профессионал еҥ кызыт тренер-преподавательлан тырша. Йошкар-Оласе Иймаш спортшколышто йоча-влакым туныкта.
– Мыйын авамат тренерлан тыршен, ачам – физкультурым туныктышо. Тренер-шамыч кечыгут мӧҥгыштӧ огыт лий, шуко жапым залыште эртарат. Садлан кушкын шумекем, кӧ лийшашым изи улмем годымак палемдалтын.
Йошкар-Оласе 5-ше номеран школышто шинчымашым погенам. Тушто спортлан кугу тӱткыш ойыралтын. Тунемше-шамычлан физкультур деч посна айкидо, ритмике, иймаш дене урок-влак эртаралтыныт. Кӱшыл шинчымашым Санкт-Петербург олаште налынам.
Мый кызытат иям, но профессионал спортсмен семын огыл. Кокланже таҥасымашлаштат вием тергем, ийме шотышто мастер-класслаште участвоватлем, – каласкала чемпионатын ший призёржо.
Ойыртемалтше вид
Алла Ушакован ойлымыж почеш, пикш дене лӱйкалымаш – ойыртемалтше спорт. Тидын денак кумылым налеш, манеш.
– Лӱйкалаш йӧршеш вучыдымын тӱҥалынам, манаш лиеш. Кӱшыл шинчымашым налме деч вара икмыняр вере пашам ыштенам да физкультурлан жапым муаш тыршенам. Цель деч посна спорт дене заниматлаш пешыже оҥай огыл, садлан шкемым йӧндымын шижынам.
Икана тунемшем-влак дене тренировко гыч лекмына годым стадионышто пикшызе-влакын тренироватлалтмыштым шекланенам. Тиде 8 ий ончыч лийын. Нунын деч кузежым-можым умылкалымекем, мыланем тренировкыш толаш да пикш дене лӱйкален ончаш темленыт. Тыгак ыштенам, – ойла Ушакова.
Ӱдырлан келшен. Тыге тудо тренировкыш ушнен. Варажым тренерже Игорь Николаевич Смышляев Ушаковалан верысе таҥасымашыште вийжым терген ончаш темлен.
– Конешне, тунам нимогай вер дене палемдалтын омыл, но кумылем нӧлталтше лийын. Лач тушто спорт дене профессионально заниматлалтме жап деч сагынымем шижынам. Тыге шканем цельым шынденам: ты спортышто сай лектышым ончыкташ, – палдара Алла.
Тренер – ончыко вӱдышӧ еҥ
Кеч-могай спортсменын ончыкылыкшо эн ончыч тренер деч шога. Аллан тренерже тидым шижын да ӱдырым чын корныш виктарымашке кугу надырым пыштен. Спортын ты видыштыже ӱдыр, чынжымак, сай лектыш дене куандарен да спорт мастер марте кушкын.
– Спорт дене профессионально заниматлыше кеч-могай спортсмен спорт разрядым налаш тырша. Иймаш дене спорт мастерыш кандидатлык нормативым шуктенам. А пикш дене лӱйкалымаште – спорт мастер марте кушмем умыленам. Тыге уэш профессионал спортыш шогалынам, – палдара пикшызе.
2022 ийыште Юл кундемысе федеральный округын чемпионатыштыже Алла Ушакова спорт мастерлан нормативым шуктен. Тений кугу таҥасымашлан ямдылалташ манын, арняште куд кече, кок тренировко дене эртарен.
Кумыл уло, йӧн уке
– Тений шошо гыч Марий Элысе пикшызе-влакын тренироватлалташ верышт уке. Тидыже, мутат уке, спортсмен-влакын моштымашыштым ӱлыкӧ волта. Тидлан кӧра ятыр спортсменын шуаралташ кумылжо йомын, а Российысе таҥасымашлашке лекме нерген ойлыманат огыл. Теве, мутлан, Юл кундем федеральный округысо чемпионатыш кундемна гыч кум спортсмен веле миен. Тушко каяш манын, чодыра аланыште тренироватлалтынна. А Российысе чемпионатлан лӱмын Чебоксарыш кудалыштына. Нунын пеш йӧнан да чапле лукодромышт уло. Садлан мемнам приниматлымыштлан кугу таум ойлена, – радамла пикшызе.
Ӱдырын палдарымыж почеш, кызыт кундемыштына ятыр ий дене ты спортышто улшо-шамыч веле лӱйкалат. Самырык ӱдыр-рвезе-влаклан шуаралташышт кундемыштына йӧн уке. Тидыже пикш дене лӱйкалыме спортлан вияҥаш кугу чаракым ышта. Спортсмен-шамыч кугу таҥасымашлаште тидым сайын шижыт, манеш Алла.
Юл кундем округысо чемпионат деч вара Марий Элысе спортсмен-влак Российысе таҥасымашыште вийыштым тергеныт. Алла Ушакова тушто ӱмашсе дене таҥастарымаште лектышыжым саемден.
Пикшызе деч ты спортышто шуаралтше спортсменлан могай лийман манын, йодым. Тудо тыге мане:
– Тура лӱйкалаш манын, техникылан тӱткышым ойырыман. Тудым автоматизм марте шуктет гын, эшеат сайрак. Тыгай годым уло капкылет тырша. Кид, йол, туп, шӱй, вуй да моло ужаш ик семын тарванылшаш. Тылеч посна физически виян да чулым лийман. Тидланже физкультур дене заниматлыман, растяжкым ыштыман да тудым шотыш кондымо пашам шуктыман. Тыгак концентраций деч посна кугу лектыш ок лий.
Пикш дене лӱйкалыме спорт Марий Эллан поснак келшен толмыла чучеш. Вет ме чодыра, вӱд воктене илена. Садлан ты спортым кузе-гынат вияҥдыманак. Вет лӱйкалаш кумылан-шамычше улыт, йӧнжӧ веле шагал.
Алла Ушакован альбомжо гыч налме фото-влак.