СВО-н ветеранже Андрей Семейшев нерген сымыктыш тӱням йӧратыше-влак поснак шукын колыныт, очыни. Талешке – шӧртньӧ кидан мастар. Тудо гипс гыч мотор арвер-влакым ямдыла, тыгак ӱдыр-рвезе-влаклан гипс дене тӱрлым ыштыме шотышто мастер-классым эртара. А тений Андрей Владимирович «Элнам еҥ-влак вашталтат» национальный премийын лауреатше лийын.
«Еш, вес семынже ом керт»
А.Семейшев Марий Турек район Юмочка селаште шочын. Ныл ияшыж годым аваж дене Кужэҥер район Руш Шой селаш илаш кусненыт. Йоча пагытше лач тыште эртен.
– Порысемым совет армийыште шуктенам. Грузийысе Краснознамёнский Закавказский пограничный округышто служитленам. Шочмо велышкем пӧртылмеке, Руш Шой коррекционный школ-интернатыште воспитательлан ныл ий пашам ыштенам. А вара йӧратыме Людмилам марлан налынам. Ешна дене Кужэҥер посёлкыш илаш кусненна. Окса чӱдылык сайынак шижалтын, садлан, школ-интернатым коден, пашаш Йӱдвелыш кошташ тӱҥалынам. 25 ий наре вахте дене йӱштӧ тора кундемыште геофизиклан тыршенам. Тиде жапыште кум икшывына шочын. Еш деч тораште лияш сита шонымаш дене Йӱдвелыш коштмым чарненам. Да 2018 ий годсек илышемым еҥ-влакым утарымылан пӧлеклем – Кужэҥер посёлкысо 28-ше №-ан пожарный частьыште оперативный автомашинан водительже улам, – палдарыш Андрей Владимирович.
А.Семейшев, СВО тӱҥалме нерген уверым пален налмеке, ятыр жап шкаланже верым муын кертын огыл, кочмышумыжат лийын огыл, омыжат пытен.
– Мобилизаций дене шуко самырык рвезе каен. Мыйынат ӧрдыжеш кодмем шуын огыл. Ноябрьыште отпускыш лекмеке, ешемлан каныш жаплан пашам кычалаш каем манын ойлен, военкоматыш толынам. Тушто мылам тореш лийыныт. Содыки ийгот уло, 52 ияш лийынам, адакшым тазалыкемат начарештын – Йӱдвелыште 20 ий утла пашам ыштымем шке кышажым коден. Тунам огыда нал гын, «Вагнерыш» каем манынам. Мӧҥгӧ толмеке, пелашем муыч мо, йодын. Мый воеватлаш каем, вашештенам. Тудо шижын улмаш. Мобилизаций тӱҥалмеке, пелий жапыште чот вашталтынам манын каласыш. Ончыч весела койыш-шоктышан лийынам, эре мыскарам ыштылынам гын, СВО тӱҥалме деч вара утларак шып коштынам, ушем дене пуйто ешем дене пырля лийын омыл. Пелашемлан «Вес семын ом керт!» ойленам. Ешем мыйым умылен. Вет тиде решений шоныдымо лийын огыл, а пачаш-пачаш вискалыме, – чон почын ойлыш талешке.
«Крот», «Подорожник», «Дед»…
Андрей Владимирович распределений почеш Псковысо 76-шо десантно-штурмовой дивизийын 104-ше десантно-штурмовой полкышкыжо ноябрьыште логалын. Геофизик улмыжлан кӧра тудым сапёрлан шогалтеныт. Моло салтак-влак батальоныштак кодыныт, эше кок тылзе наре тунеммашым эртеныт гын, а А.Семейшев 3 декабрьыште СВО кайыме верыште лийын. Мине авыртышым ышташыже, мине пасушто разведчик-влаклан корным эрыкташыже логалын.
– Шуко тунемме огыл. Теорийым ушештарыме. Мине да пудештаралтше устройство-влакын тӱрлӧ улмыштым шымлыме, изиш практике занятий лийын. Илымет шуэш гын, тунемат. Утларакшым пычкемышыште кидшӱм полшымо дене пашам ыштыме. Тиде моткоч неле. Лийыныт тыгай случай-влакат, кунам салтак-шамыч шке йоҥылыш ыштен пудештыныт. Парня шижшаш, – мутшым шуя ветеран.
Андрей Владимирович – чыла шотыштат уста да ушан пӧръеҥ. Тидым икмыняр позывнойжо пеҥгыдемдат.
– Сапёр деч посна эше экскаваторщик пашам шуктенам. Изи япон экскаватор дене землянкымат, блиндажымат, окопымат кӱнченам. Сандене «Крот» позывноемат лийын. Тылеч посна тактике медициным сайын палем, офциально огыл санинструктор лийынам. Салтак-влак сусыргеныт гын, полшаш тыршенам, черланымышт годымат эмленам. Мыйым «Подорожник», тыгак «Батя» маныныт. Но тӱҥ позывноем моло салтак-влак деч кок пачаш кугурак улмемлан кӧра «Дед» лийын.
Икымше задаче эн неле
27 декабрьыште Российыште Утарыше-влакын кечыштым палемдат. Лач тунам А.Семейшевын взводшо икымше задачыш лектын. Кече мучко 200 меҥгым эртеныт. Эн ончыч КамАЗ дене кудалыныт, вара йӱдым БТР-ыш шинчыныт, а пытартыш меҥгылам йӱр вошт лавырам келын ошкылыныт. Пий гай ноеныт. А эрдене тушман миномёт гыч лӱйкалаш тӱҥалын. Тул гоч мемнан салтак-влак ончылно тушманын опорникшым сеҥен налаш задаче шоген. 14 салтак гы, кумытынжо коленыт, чылан манме гаяк сусыргеныт.
– Мыят сусыргенам, кызытат осколко капыштем. Ик задаче весым алмаштен. Пуля шӱшкымӧ йӱк декат тунем шумо. Тӱрлӧ саргурал дене кредалме, утларакшым тушман кассете дене лӱйкален. Туддеч шылаш моткоч неле.
Командына Луганск Республикысе Макеевкыште кредалмаште лийын. Вара базына Кременской район Серебрянский заповедникыш куснен. Тушеч тушманым пелий поктымо. Тушто шуко наёмник лийын. Вара 2023 ийыште шыжым Запорожьеш кайыме. Токмак ола, Работино села воктене неле бой-влак эртеныт. Лач нине кундемыште контракт пытымеш лийынам. Мыйже кодамат ыле докан, но йолем чот пытен. Задачым шукташ икымше пурем, салтак-влакын полшымышт дене пытартыш лектам ыле. Пырля служитлыше йолташем-влакат «Дед, кай ындыже мӧҥгет, кардиовойскам «шараш» сита», – мыскарам ыштен ойленыт, – каласкала Андрей Владимирович.
Чонышто келге сусыр
– Илыш ончыко кая. Пелашем – тӱҥ эҥертышем – мылам полшен шога. Тудо уста кидмастар. Гипс дене моторлыкым шочыкташ, поро пашам ышташ кумылаҥден. Коктын мастер-классым эртарена. ВК-ште «Семейная мастерская | Изделия из гипса» группына уло, тушто пашана-влакым ужаш лиеш. Кече мучко эре мом-гынат ыштем, тидлан йывыртем веле. А йӱд – мыйын жапем. Шыпыште мален колтенжат ом керт. СВО-со событий-влак нерген шонкален кием. Тунам тыге огыл, а вес семын ышташ кӱлеш ыле манын шонем. Ушем ден умылем, нойышо, шуко нелылыкым ужшо салтак тыгак ышта ыле. Тиде анализ иктыланат огеш кӱл. Но садыгак шонымашем деч утлен ом керт. Можыч, СВО пытымеке, рвезе-влак пӧртылмеке, чонемлан ласкарак лиеш. Ала…Икте раш: кеч-могай ситуацийыште айдеме кодман. Мый сусыргенам, кок гана контузитлалтынам – чыла тиде кап кылланат, чон тазалыкланат эҥгекым ыштен. Омешем колышо салтак-влакат кончат. Нунын дене мутланем. Чотак чаманем, молан мый, шоҥго, илыше кодынам, а самырык вийвал качымарий-влак коленыт, шонем. Пӱрымаш тугеже тыгай, – шӱлыкын каласыш А.Семейшев.
Андрей Владимирович Чын верч илем, манеш. Пӧръеҥ эллан полыш кӱлмӧ годым шылын коштын огыл, мӧҥгешла, шке кумылын каен. Сӧй пасуштат патырлыкым эре ончыктен, нимогай паша деч лӱдын огыл. Тудо – ончыкылык тукымлан сай пример.
Еш альбом гыч налме фото-влак.