2025 ий декабрь тӱҥалтыште Москосо кугыжаныш Кремльын полатыштыже ялозанлык аланыште тыршыше специалист-влаклан Всероссийский конкурсышто сеҥымыштлан наградым кучыктеныт. Нунын коклаште Марий Эл гыч зоотехник Любовь Игнатьевам саламленыт.
Вучыдымо сеҥымаш
Всероссийский конкурсын регионысо этапыштыже Люба икымше верым налын. Финал Санкт-Петербург олаште эртаралтын. Тушто землячкына «Лучший по профессии» номинацийыште кумшо вер дене палемдалтын.
– Пашаштем, очыни, тидыже – эн кугу сеҥымашем. Такшым мый тушто ойыртемалтам манын, нимынярат шонен омыл. Питерым ончал савырнаш каенам. Конкурсышкыжат вучыдымын логалынам, манаш лиеш. Вуйлатыше темлен – мый келшенам.
Регионысо ден Российысе йыжыҥ, мутат уке, ойыртемалтыныт. Финалыште элнан кугу, виян ялозанлык предприятийлаж гыч участник-шамыч вийыштым тергеныт. Регионысо этап семынак туштат ме теорийым палымаште да практикыште таҥасенна. Тидлан Ленинград областьысе ик кугу ялозанлык предприятийыште моштымашнам тергенна, – каласкала Любовь Игнатьева.
Ушкал сай кургым кочшаш
Кундемнан ик эн палыме зоотехникше Любовь Игнатьева «Поволжье» биогенетический рӱдерыште зоотехник-консультантлан тырша. Тудо кундемыштына вольык сай качестван кургымым кочкышт манын, эскерымаш пашам шукта.
– 2014 ийыште Марий кугыжаныш университетым зоотехник специальность дене тунем лектынам. Тунемме годым тӱрлӧ озанлыкыште пашам ыштен онченам. Дипломым налмеке, Медведево районысо «Пригородный» колхозыш тӱҥ зоотехниклан пашаш ӱжыныт. Тушто, вара Марий Элысе ялозанлык министерствыште икмыняр ий ыштымеке, «Поволжье» рӱдерыш толынам.
Тыште кундемысе озанлык-влаклан консультацийым пуымо, вольыклан кургымым чын келыштарыме, племенной озанлыкыште пашам вӱдымӧ сомыллан мутым кучем. Садлан кажне кечын могай-гынат фермыш лектын коштам. Шуматкечын Марий кугыжаныш университетыште студент-шамычлан лекцийым лудам. 2017 ий годсек ты тунемме тӧнежыште «Акушерство» дисциплиным туныктем, – палдара специалист.
Любовь палемда, зоотехник – вольыкын диетологшо. Садлан тудо ушкаллан рационым чын шотлышаш, тудын качествыжым лабораторий гоч тергышаш. Тидыже ушкал сай лӱштыш дене куандарыже манын ышталтеш.
– Вольык кочкыш курго ямдылымаш дечат чот шога. Тӱҥжӧ – шуко ыштен налмаште огыл, а – качествыште. Эртыше кеҥеж, мутлан, йӱран лийын. Садлан ятыр озанлык тидын шотышто нелылык дене тӱкнен. Калыкыште вет ойлат: «шӧр – ушкалын йылмыштыже». Садлан лӱштыш сай да куандарыше лийже манын, вольыкым чаплын пукшыман, – ойла Л.Игнатьева.
Туныктышо лияш шонен
Зоотехникын ойлымыж почеш, янлык да вольык деке йӧратымаш тудын ала-кузе ылыжын. Ӱдыр олаште шочын-кушкын, туныктышо лияш шонен.
– Зоотехнологий факультет гыч йыҥгыртеныт да документын оригиналжым кондаш йодыныт. Уке гын нигуш тунемаш пурен огыда керт, маныныт. Мый ӱшаненам да документым наҥгаенам. Тыге ты специализаций дене шинчымашем нӧлташ тӱҥалынам. Тунемаш пурымешкем, вольыкшымат ик ганат ужын омыл ыле, манаш лиеш. Фермылашке лекташ тӱҥалмеке, ушкал, презе, ӱшкыж дене палыме лийынам. Ончыкыжым нунын дене пашам ышташ кумылем улмым умыленам, – мыскара йӧре шарналта тудо.
Тӱрлыжат лиеда
Любан ойлымыж почеш, ферме пашаеҥ-шамыч тудым оласылан нимынярат огыт шотло. Зоотехник терысымат лукташ ок йыгыжге, фермысе моло пашаланат вуйым ок шупш. А кок ий ончыч пелашыжым ялыш илаш куснаш сымыстарен. Нуно Медведево районысо ик ялыште оралтым нӧлтеныт. Тушто тӱрлӧ кайыквусым ашнаш, пакчагӧргым кушташ тӱҥалыныт.
– Пелашем мыйын гаяк оласе, садлан пашамым нелынрак ончен. Кызыт гын шкежат зоотехниклан тунемеш. Ферме пушлан эргына изиш нержым куптыртылеш. Тыйже туштак шочынат манын шыргыжам. Такшым азам ыштыме пӧртыш ферме гычак кудалынам. Мӱшкыран улмем годымат эре пашаш коштынам, – ойла тудо.
Кеч-могай профессийын – шке радамже да паша шотшо. Сомылым шуктымо годым тӱрлӧ томаша лиеда. Любовьлан, мутлан, икана пайрем гыч капрон колготкан, мотор тувыран да причёскан, кӱкшӧ таганан ката дене йӱдым фермыш толашыже логалын. Амалже – ушкал презым ыштен кертын огыл, тудлан полшаш кӱлын.
– Пашаште такшым ятыр оҥай тат лиеден. Тыгодым ме, специалист-шамыч, тыште нимогай уто-ситым огына уж, пашана тыгай, мом ыштет? – манеш Игнатьева.
Шке верыштыже
Любовь Игнатьевам самырык-шамычын озанлык пашалан кумылдымо улмышт тургыжландара. Ойлымыж почеш, кызыт аграрий-влак моло острасль дене таҥастарымаште пашадарым сайынрак налыт. Пашаеҥ-влаклан илыме да корно условийым келыштарат: машинам пуат, пӧртым але пачерым ойырат.
– Зоотехниклан тунемаш пурымем годым школышто пырля тунемше ӱдыр-рвезе-шамыч мыйым воштылыныт. Кӧлан да кушто тунемат, маныныт. А мый нигӧм да нимом шотыш налын омыл. Тыге ыштымемлан южгунамже шкем мокталтемат. Вет айдеме чонлан келшыше сомылым вораҥдарышаш, паша эн ончыч тудлан куаным кондышаш. Мый шке верыште улмемым шижам, – палемда специалист.
Любовь Игнатьеван пашаже кундемнан ятыр озанлыкшылан кугу полышым ышта. Специалист чыла гаяк колхозыш миен шуаш манын, лӱмын графикым келыштарен. Тӱҥжӧ – тудо чылажымат ответственно да чон йодмо почеш шукта. Кузе тыгай специалистым кӱкшын от акле?! Зоотехникын вес ганат иктаж конкурсыш ушнаш кумылжо уло. Ындыже икымше верым налаш каем манеш тудо!
Иван Речкинын фотожо-влак.