14-20 июнь – Вате-марийла малыме годым куснышо чер-влакым шижтарыме арня
Пурлаш-шолаш коштмо сайыш ок шукто
Ойлат вет, кажне ӱдырамашын але пӧръеҥын секс шотышто ик партнёржо лийшаш. Уке гын икте-весе дене мален коштын, черымат руалташ лиеш. А тыгай чер тазалыклан эҥгекым конда веле огыл, тыгак вате-марий коклаште умылымаш да ӱшан йомыт. А ӱшан деч посна ешыште илаш неле.
Тыгай чер-влак нерген рашрак Республикысе Тазалыкым аралыме министерствын дерматовенерологий да косметологий шотышто тӱҥ внештатный специалистше Дарья Лучинина каласкала.
Шкендам шке ида эмле
Вате-марийла малыме годым куснылшо чер-влак (ИППП) тазалыклан кугу эҥгекым кондат. Тыге айдеме йочам ыштен кертдыме лиеш, хронический чер-влак вияҥыт, кӧргӧ орган-влак «орланаш» тӱҥалыт. Черле эсогыл колен кертеш.
Могай инфекций ИППП годым кусна?
Икте да весе дене шотде мален коштмо годым тыгай чер-влак дене черланаш лиеш:
Вирусный-влак: ВИЧ, айдемын папилломо вирусшо, герпес, В ден С гепатит;
Бактериальный: гонорей, сифилис, хламидиоз, микоплазмоз.
Паразитарный: трихомониаз.
Южо чер симптом деч посна эрта, но тыгодымак вес еҥлан куснен кертеш, да айдеме чот черлана.
Кунам врач деке жапым шуйкалыде кайыман?
Тиде пале-влакым шижмеке, врач деке вик куржман:
- половой орган гыч шакше пушан да ойыртемалтше тӱсан вишкыде лекме годым;
- лӱгышта, когартыме гай чучеш, тыгак шалме годым коршта гын;
- гениталийыште але умшаште йошкар пале, йора, чӱнча лектыныт гын;
- мӱшкырын ӱлыл могырыштыжо чот корштымо годым, утларакшым – ӱдырамаш-шамычын;
- мӱшкыр йымалне (пахыште) лимфоузел кугемын гын.
Те илышыштыда але ик партнёрым муын огыдал гын, вате-марийла мален коштмо годым профилактике лийшаш. Тидым шотыш налза:
- ПРЕЗЕРВАТИВ. Тудо контрацепцийын ик эн сай йӧнжӧ, ИППП чер-влак деч 98 процентлан арала.
- Вирусан южо тыгай чер ваштареш вакцине-влак улыт. Теве айдемын папилломо деч ыштыме вакцинаций тыгай штамм дене чарланымаш деч арала. А вет тудлан кӧра ӱдырамашын авагудо шӱй рак вияҥеш да генитальный шыгыле витарен кертеш. В гепатит (тудо мокшым чотак пытара) ваштареш шындыме прививке ты чер деч аралаш полша.
- Икте-весе дене мален кошташ огеш кӱл! Утларакшым йӱшывуя але наркотик дене варныме годым. Мыняр шуко еҥ дене малет, тунар черланыме лӱдыкшӧ кугемеш. Тый вет от пале: айдеме могай чер дене черле. Садлан ӱшанле партнёр улмо эн сай. Тунам айдеме тыгай чер деч кораҥеш.
Врач деке чӱчкыдын мийыман. Идалыклан ик гана эре тергалтман. Вет ятыр тыгай черже нимогай пале деч посна эрта. Тендан у партнёрда лектын але икте да весе дене аралалтде мален коштында гын, анализым обязательно сдатлыман! Эше шарныза: шке гигиене арверым гына кучылтмаш (бритвым, солыкым, йымал вургемым) южо чер деч аралалташ полша. Мутлан, вирусан герпес да айдемын мӱшкыр йымалсе ужашыште тий пошымаш.
Садлан половой орган гыч тӱрлӧ выделений лекташ тӱҥалмым, лӱгыштымым, чӱнча лекмым, секс деч ончыч да вара шалаш мийымеке корштымым шижыда гын, вигак дерматолог деке куржса.