Шукерте огыл Коми Республикын рӱдолаштыже – Сыктывкарыште – «Школ деч ончычсо образований системыште калык-влакын шочмо йылмышт: кызытсе сӱрет да вияҥмын ончыкылыкшо» II Всероссийский шанче да практике конференций эртен. Тушто Йошкар-Оласе 29-ше №-ан «Ший оҥгыр» йочасадым вуйлатыше Светлана Краснова лийын.
Тудо паша опытшо да кумда шинчымашыж дене чынжымак моктанен кертеш. Пашажымат чон йӱлен ышта. Волжский район Приволжский посёлкын шочшыжо Светлана Михайловна Н.Крупская лӱмеш пединститутым тунем пытарен, йочасадын воспитательже да йочасадыште марий йылмым туныктышо специальностьым налын да вигак Помар йочасадыш пашаш пурен, а 2007 гыч 2019 ий марте ты йочасадым вуйлатен. Варажым пӱрымаш марий специалистым «Ший оҥгыр» йочасадыш конден.
– Йочасадышкына 300 йоча коштеш, 12 группо уло. Ятыр икшывын ача-аваже марий. Пашаеҥна-влакат шукынжо марий улыт. Группыш пурымо годым ӱдыр-рвезе-влак эре марла саламлалтыт. Ончыч, йочасадна национальныйлан шотлалтын гын, кызыт, чаманен каласыман, уке. Амалже – марий йылмым туныктышо уке. Лиеш гын, моткоч куанена ыле. Йылмым программышкына пуртынена. Туге гынат ме этнокультурный пашам келгын виктарен шогена. Пайрем-влаклан, мутлан, икшыве-влак я марий, я руш, я вес национальностян, чылан ик марий мурым мурат. Икганат ны йоча, ны ача-ава тореш лийын огытыл. Марий тиште, Марий талешке кече-влакымат йочасадыштына палемдена. Йылме ынже йом, йоча шочмо йылмыж дене мутланыже манын, йочасадынат, школынат рольышт уло, но эн ончыч ешыште икшыве дене шочмо йылме дене мутланыман, шонем. Приволжский посёлкышто шукын марий улыт, но, чаманыман, шагалын марла мутланат, а марла возен моштышыжо эшеат шагал, вет школышто марий йылме предмет лийын огыл. Ача ден авам мый денем шочмо йылме дене вич ияш улмем годым кутыраш тӱҥалыныт. Нуно икшывышт марла палыже, марий улмыж дене кугешныже манын шоненыт да туныктеныт, – каласкала Светлана Михайловна.
С.Краснова этнокультурный теме дене кылдалтше конференцийыш кумылын ушна. Шукерте огыл Сыктывкарыште лиймыже, сай шарнымашым коден.
– Лингвист, филологий науко кандидат, национальностьшо дене тувинке Аржаана Александровна Сюрюнын выступленийже келшен. Тудо йылмым аралымаште, икшыве кок йылмымат палыже манын, паша опытшо дене палдарен, йочасадыште рушат, вес национальностян специалистат лийшаш, да икшыве дене икте рушла гына мутланышаш, а весе, мутлан, марла веле. Ончыч мемнан йочасадыште лач тыге лийын.
Конференцийыште эше тыгай ой йоҥген: «Йылме тукым гыч тукымыш куснышаш, лач тунам калык ила». Мемнан йочасадышкына шагал огыл таджик йоча коштеш. Нунын ача-авашт шочмо йылмышт дене веле мутланат. Чынжымак сай пример улыт, – манеш С.Краснова.
«Ший оҥгыр» йочасадыште ончыч лийше национальный компонент-влак аралалтыныт. Тыште марий мурымат тунемыт, кушталтенат моштат, чылан гаяк марла саламлалтыт, но теве йылмым тунемме йодыш пӱсын шога. Сандене йочасадыш уло кумылын марий йылмым туныктышым вучат.
С.Краснован колтымо фотожо.