Фото гыч офицер мундиран самырык мотор рвезе онча. Тудлан илаш да илаш, ешым чумыраш, йочам шочыкташ ыле, но пӱрымаш вес семын савыралын. Гвардий старший лейтенант Родион Волков 25 ияш веле лийын, 2024 ий 14 декабрьыште специальный военный операцийыште ӱмыржӧ кӱрылтын.
Офицерын ача-аваже, Кужэҥер районысо шукылан палыме да йӧратыме «Лӱҥгалтыш» группын солистше-влак Лира ден Юрий Волковмыт дене мутланена.
Илышым волгалтарен
Волковмыт ешыште 1999 ий 26 майыште кужун вучымо эргышт шочын. Ты амал дене самырык ача-ава Мари-Олма (Кожласола) ялыште кугу пайремым ыштеныт, уло ял дене гармонь сем почеш мурен-куштеныт.
Рвезе пӱсӧ ушан кушкын. Ныл ияшак чыла буквам пален, вич ияш ушышто ушен да кудалтен моштен – тунамак иктаҥашыж-влак деч ойыртемалтын. Тудо тунемаш йӧратен, отличник лийын. Чыла предмет куштылгын пуалтын, но математике ден физике поснак келшеныт.
Родион Йӱледӱр школ пеленысе «Ястреб» военно-патриотический клубыш коштын. Лач ты секцийым вуйлатыше Юрий Авипов рвезым военный техникылан чот шӱмаҥден.
Эше Родион ачаж дене пырля сонарыш, кол кучаш кошташ йӧратен. А кудывечыште лумым куымаш весела модмашке савырнен. Ынде чыла тиде пиалан тат шарнымашеш веле кодын.
Кайыкиге гыч – пӱркытыш
Школышто тунеммыж годымак рвезе офицер лияш шонен. Тунамак шкенжым армийлан ямдылаш тӱҥалын: турникыште капым нӧлтен, школ автобусым вучен шуктыде, ялже марте 9 меҥгым йолын каен.
Родион, чыла вступительный экзаменым сайын сдатлымеке, документым пуымо чыла вузыш тунемаш пурен кертын. Йошкар-Олаште Политехыштат тунем кертеш ыле, но Санкт-Петербургысо Семён Будённый лӱмеш кыл военный академийым ойырен налын. Сайын тунеммыжлан Москошто Сеҥымаш парадыште кок гана участвоватлен. 2020 да 2021 ийлаште Йошкар площадь мучко шке училищын «коробкышто» каен. Сеҥымашлан 80 ий теммыланат тудым спецоперацийын участникше семын парадыш колтат манын ойлен улмаш.
Родион Волковын пытартыш курсышто тунеммыже 2022 ийлан логалын, лач СВО тӱҥалын. Дипломан лиймеке, Родион Екатеринбург олам ойырен налын. Шке профильже дене службым тӱҥалын – тудым радиостанций начальниклан шогалтеныт.
Нелын сусырген
Ача-аваже пытартыш тат марте эргышт передовойыш огеш логал манын ӱшаненыт. Но 2023 ий январьыште Родион «Серый» позывной дене Луганск воктеке верештын. Тудо связист семын вышкыш чӱчкыдын кӱзен. Умылаш манын, тиде вышке Советскийыште шогышо деч кок-кум пачаш кӱкшырак. Эн лӱдыкшыжӧ, ойлен сарзе, волаш. Ала дрон чоҥештен толеш, ала снайпер «кораҥда»… Заданийыш йӱдым лектыныт.
Лийын тугаят, полковник отпускыш каен да старший лейтенант Родион Волковым округышто кыл управлений начальниклан коден. Землякна ӱшанен пуымо сомылым сайын шуктен. Шым тылзе гыч отпускыш колтеныт.
– Тылзе наре мӧҥгыштӧ лийын. Вара частьыш пӧртылын, декабрь мучаш-
те уэш Луганскыш колтеныт. А кум арня гыч, 2024 ий 12 январьыште, Авдеевкым налме годым эргым чот сусырген. Ты кечын ачаж дене шканна верым муын огынал,
шӱм-чон вургыжын. Ме шижынна, Родя дене ала-мо лийын.Авдеевкыште кылым шупшын. Группыштышт нылытын лийыныт, поче-поче куржыныт, Родион кумшо лийын. Мӧҥгеш кайыме годым тушман «кайык-влак» атаковатленыт. Кокымшо ден кумшо еҥ коклаш логалын. Кокымшыжо вигак колен, Родион пудештме толкын дене ӧрдыжкӧ миен возын. Ятыр осколко капышкыже пурен. Камвочмыж годым кидше тугын, – каласкала Лира Геннадьевна, да шинчавӱдшӧ лектеш.
Нылымшылан, пытартышлан, капитанышт куржын. Тудат сусырген гынат, Родям кидше денак мланде гыч удырен луктын, ушыш толаш полшен. Но чот корштымылан кӧра салтак пыкше тарванен кертын. Тунам капитан тудлан виян уколым ыштен да каласен: «Илымет шуэш гын, курж». Родион уло вийже дене куржын. Трук ала-кушеч шкенан-влакын йӱкыштым колын: «Тышке, тышке курж». Офицер шарна, ала-кушко мланде йымаке логалын. Вара шинчалан шемын гына койын. Ушым йомдараш тӱҥалын улмаш. Салтак-влак ойленыт: «Мемнан дене кутыро, муро, кычкыре, но шып ит лий, уке гын колет».
– Эргына вара каласкален, кузе марий муро-влакым мурен, но могайжым ок шарне. Ала ачажын репертуарже гычат ушышкыжо пуреныт, кӧ пала. Кем тич вӱр погынен, эсогыл салтак-влаклан ястараш логалын. Тунам, икымше полышым пуымеке, эвакуироватлен шуктеныт: ондак – Ростовыш, вара – Ульяновскыш госпитальыш, – ойла ава.
Шочмо кечым – шочмо ялыште
Родион шочмо Мари-Олма ялышкыже тунар вашкен, эсогыл сусыр пареммым вучен шуктен огыл. Ача-ава деке эмганыше йолан миен, кидыште – гипс… Шканже шке перевязкым ыштен, осколко-влакын тургыжландараш тӱҥалмекышт, Йошкар-Оласе сар-влакын ветераныштын госпитальыштышт эмлалтын. Мари-Олмаште 26 майыште 25 ий теммым палемден да икмыняр кече гыч уэш частьыш каен.
Старший лейтенантым ондак Алтайыш командировкыш колтеныт, вара – Озаҥыш. Тушеч самырык салтак-влакым фронт деке наҥгаеденыт. Озаҥ гыч кум кече почела шке машинаж дене ача-аваж деке кудалыштын. «Мӧҥгӧ деч тынар лишне уламат, кузе ача-авам деке ом кай?» – ойлен Родион.
А вет СВО-шко огеш кай гынат кертеш ыле. Сусыржо паремын шуктен огыл, осколко-влакым луктын огытыл. Ача-аваже чараш тӧченыт, но Родион каласен: «Ачай, мый тушто сар мемнан ялна марте ынже тол манын улам». Шкенжым передовойышто кӱлешанлан шотлен.
Ачаже Юрий Александровичын мутшо почеш, СВО-што лийме жапыште (чылаже ик ий да кандаш тылзе лийын) эргышт чот вашталтын. Пел вуйжо чалемын, шинча йымалне куптыр лектын. «Чон сусырат, конешне, лийын, но мыланна ончыкташ тыршен огыл», – манеш ача.
Эрге уке. Президентският уке
Пытартыш гана эргыштын йӱкшым Лира ден Юрий Волковмыт колымыж деч ик кече ончыч колыныт – 2024 ий 13 декабрьыште 19 шагатат 30 минутлан. Видеокыл дене кужун мутланен огытыл. Мончаш миен толам да пӱтыралам, манын. Пытартыш ойжо
лийын: «Авай, чыла сай лиеш. Мый тендам чот йӧратем». Но йыҥгырым вучен шуктен огытыл. Вес кечын командирже каласен: эргыда тетла уке, инсульт лийын.
Родионын колымо нерген кагазыштыже возымо: «Донецк Калык Республик, Горняцкий район, Макеевка ола». Кузе чынжым колен, ача-ава тачат огыт пале, инсультлан огыт ӱшане. Эргышт колымылан кугыжаныш дечат нимогай выплате уке, тидлан кӧрат чонлан кочо. Нунылан Россий Армийын командирже спецоперацийыште колен манме справкым пуэн огытыл.
Родионым шочмо суртышкыжо писын конденыт. Тудым пытартыш корныш ужаташ ятыр йолташыже Мари-Олмашке 24 декабрьыште толын. Чыланат рвезын тыге колымыжлан чот ӧрыныт.
Жап эрта, а чон коршта
Родионын колымыж дене чылажат ик татыште сӱмырлен. Мо верч илаш? Чонышто – пусталык. Вес эрге нунын нигунамат огеш лий. Ача-аваже чылажымат виеш ыштат.
Родион шке коважым, Лиран аважым, моткоч йӧратен. Люция Арслановна Петровалан кызыт – 81 ий. Тудо Кӱшыл Нольдӱрыштӧ ила. Уныка, академий гыч каникуллан толшыла, эн ончыч коваж деке пурен. СВО гыч толмекшат, эре коваж деке миен савырнен. Эсогыл ойлен: «Ковам огеш лий гын, кузе илашыже тӱҥалам?» А ынде коважлан йӧратыме Родионжо деч посна ӱмырым эртарыман.
Родионын илымыже моткоч шуын! Тынар шуко ыштен шуктен огыл. Йошкар-Олаште пачерым налын. 2025 ий январьыште отпускыш толаш шонен. Эсогыл ик тылзылан планым – 24 пункт – возен ямдылен. Но нуным илышыш пурташ пӱрен огыл. Ӱдырым налаш шонен. Ачаже 26 ияшыж годым ешаҥын, тудат 26 ияш ешым пога, манын. Келшыме ӱдыржат улмаш.
Эргыштын йолташыже-влакын толын кайымышт тулык ача-аван чон корш-
тымым кӱчык жаплан луштара. Ынде тудын нерген шарнымаш веле кодын. Родионын шагатше Волковмыт ешлан ынде шӱмлан шерге реликвийыш савырнен.
Эх, илаш да илаш ыле… Но мый ӱшанем, теат ӱшаныза: кӱрылтшӧ ӱмырлан тушман кырен шалатыме лиеш!
Людмила ГЕРАСИМОВА.
Кужэҥер район.
Еш альбом гыч налме фото-влак.