Марий ӱдырамаш-влак коклаште мыскараче ятыр мо? Шукын огыл, но улыт.
Артист-влак кокла гыч палемдыман Анастасия Страусовам, Любовь Булычёвам, Раисия Макаровам, Августа Романовам, Светлана Никитинам… Да кажне ялыште тыгайым вашлияш лиеш: Морко велне Анна Якушева, Оршанке велне Римма Кудрявцева, Провой велне Светлана Васильева. Нунын нерген утларакшым «Кугарня» газетын эртарыме «Воштылаш, товатат, сулык огыл» конкурс деч вара пален нална. Кеч эре ойлена: ожнысек марий ӱдырамашым савырле (скромный) лияш туныктеныт, уто-ситым ойлаш огеш лий улмаш. Но тудо жап эртен, кеч ожныжат воштылаш таратыше ӱдырамаш-влак садак лийыныт: ну огеш лий тыгай койышым кӧргыштӧ шылташ.
Илышышт – чылт мыскара
Лач тыгай улыт Советский районысо Кужмарийыште илыше Вера Мочаева ден Валентина Ефремова. Нуным палыдыме еҥжат уке чай. Шкештат тидын нерген воштылын ойлат.
Теве кодшо гана Валентина ден пелашыже Советский посёлкышто ик кевытыш пураш тӱҥалыныт да, ваштареш лекше пӧръеҥ ӱдырамаш ончылно омсам комдык почын каласен: «Тиде артистшым омсам почын пурташат лиеш. Пеш молодец». А Вера Мочаеваже шукерте огыл автобус дене мӧҥгӧ пӧртылмыж годым шофёр деч остановко деч ондакрак чарналташ йодын: вес транспортыш пеш шунеже улмаш. «Ондак мыскаратым каласкалет, вара волтен кодем», – шыргыжалын водитель.
Нунын илышыштат – чылт мыскара. Кушко огыт логал, кушко огыт мий, чыла вере воштылтен кодат. Шоныде-вучыде… Нуно Марий Элыште гына огыл, Пошкырт, Урал могырышкат гастроль дене коштыныт. «Окси ден Марпан» (шкеныштым тыге маныт) мыскараштын геройышт утларакшым шкешт гаяк ялысе-шамыч улыт.
Кужмарий тӱвыра пӧртыштӧ пашам ыштыше В.Ефремова – илышыштыжат чылт мыскараче. Мый тудым шыргыжде колышт ом керт. Южгунам туге пелештен колта, тунамак воштыл камвозат. Эше мимике але кидшым лупшкедыл, ошкыл колтымыж дене шыргыжаш тарата. Шочынак артист. Эмлымверыште ятыр ий тыршыше Вера Мочаева изиш серьёзныйрак коеш, но кутыраш тӱҥалеш веле, мыскараже вӱд гай йога. Ӧрат: Юмо пуэн вет тыгай талантым!
Виктор Бурлаковлан кӧра
Мыскараче семын икымше гана сценыш Валентина Ефремова шкетак 2000-ше ийлаште лектын. Тудлан Марий Элын калык артистше Виктор Бурлаков (а тудо шочмо кундемышкыже чӱчкыдын толын коштын) «Кӱтӱчӧ» сценкым возен»: «Тый метр с кепкой, но тыгодым чулым улат, вольык поктылшым лач келыштарен кертат», – манын. Калыкым чот воштылтен вет тунам Валентина!
В.Бурлаковак вара дуэтлан «Монча воктене» сценкым возен. Тушто коктын модаш кӱлын: тыге Вера ден Валентина пырля выступатлаш тӱҥалыныт. А вара усталыкышт шошымсо вӱд гай шарлен каен. Шкеак сценкым возаш тӱҥалыныт. Уремыш коктын лектын каят да шонкалат-шонкалат… А репетицийжым кужун огытат ыште, чылажат сценыштак шочеш. Садлан кажне гана ик номерак тӱрлын лектеш.
Икана нуно «Призывник» сценкым шке клубыштышт шынденыт: тушто 1.50 метр кӱкшытан рвезе (Валентина) ВДВ-ш служитлаш кайынеже. А прапорщик (Вера) изи капаным ынеж нал. Моткоч оҥай сценке. Тунам ялысе ӱдырамаш-влак ты военный вургеман еҥже чынжымак Советский посёлко гыч толын мо, манын шонен шинченыт? А йӱкшӧ Веран гай шоктас… «Чылт артист гай кертыт, мемнан Кужмарий кундемнам чапландарат», – куанен да кугешнен ойла тысе калык кок самодеятельный артист нерген.
Ц-ц веле шокта
Нуно кутырымыштышт эше Советский вел говорым кучылтыт: ц-ц вел шокта. Шарнеда вет: «Ноцко цыве пеце гоц вонца». Тидыжат нунылан посна ойыртемым пуа да шыргыжаш тарата.
Теве 26 ден 27 декабрьыште Йошкар-Олаште Ленин лӱмеш тӱвыра полатыште кугу концертым ончыктат. «Чынжым гын, нимогай концертым ыштымына ок шу ыле. Тиде Кельмаксола гыч мыскараче Вера Горохова таратыш. Кызыт мыйын эргымжат СВО кундемыште, мыскарам ышташ пеш кумылемат уке. Но вес могырым ончалаш гын, тек марий калыклан У ий вашеш мемнан деч изирак пӧлек лиеш», – пелештыш Валентина Ефремова. Пеленышт Кужмарий клубын «Эр ӱжара» калык ансамбльже мастарлыкшым ончыкта. Нине кок вате ты коллективынат чолга участникше улыт.
Адакшым Кужмарий вате-шамыч Йошкар-Оласе кугу сценыш посна концерт дене лекташ изишак ӧрыт: еҥже мом манеш, тыгайлан кушкын шуынна мо? Толыт мо мемнам ончаш? Шкеныштым аклен пешыжак огыт мошто. А кӱлеш! Мурызо-влак шукын улыт, но мыскарачыже вет шагалын улыда. Садлан нерым да вуйым кӱшкӧ да ончыко ошкылза, Кужмарий вате-шамыц.