Декабрь кыдалне Калуга областьыште морж-влакын кугу мероприятийышт лийын. Эн ончыч нуно кира да военный экипировко дене вӱдыштӧ ийыныт. Вара, иян вӱдыш пурен, 15 минут наре тамле чайым калач дене йӱыныт, тыгодым историйым йӱкын лудыныт. Ты мероприятийыш чылаже 34 энтузиаст ушнен. Нунын коклаште Козьмодемьянск ола гыч Александр Тимаков лийын. Йӱштӧ вӱдыштӧ чайым йӱмӧ дене землякна Российын рекорд-влак книгашкыже логалын.
Козьмодемьянск олан эргыже
Александр Козьмодемьянск олаште шочын-кушкын. Тысе 3-шо номеран школышто шинчымашым поген. Школышто тунеммыж годым бокс секцийыште шуаралтын. Кӱшыл шинчымашым Санкт-Петербургысо кугыжаныш инженерно-экономический университетын Чебоксар оласе филиалыштыже налын. Рвезе «Производственно-технологический системе-влак качествым виктарыше» специальность почеш тунем лектын.
Дипломым налше специалист ик жап Чебоксар олаште тыршен, вара шочмо кундемышкыже пӧртылын. Туштат шуко кучалтын огыл, корныжо Моско олашкыла виктаралтын. Александр ончыч ик заводышто пашам ыштен, вара вес заводыш куснен. Кокымшыжо налме профессийжылан келшыше лийын, садлан землякна тачат тушто тырша. Инженер гыч линейный тергымаш подразделенийын начальникше марте кушкын.
Илыш таратен
– Студент пагытыште йолташем-шамыч дене пырля Крешене пайремлан вӱдыш пураш тӱҥалынна. Очыни, ты жап гыч йӱштӧ вӱдыш пураш кумылаҥынам. Тыге ты йӱлам кажне ийын шуктенна. Но телымсе иймаш дене шукерте огыл заниматлаш тӱҥалынам. 2022 ийыште пелашем дене ойырленна. Ты татым илен лекташ манын, иктаж-могай занятийым шканем кычалынам. Пиалешем, морж-влакын клубышкышт еҥ-шамычым погымо нерген уверым ужынам.
Тудо Обнинск олаште лийын. Идалык наре ты клуб пелен шуаралтынам. Тушто утларакшым илалше-шамыч заниматленыт, нуно шке тазалыкыштым пеҥгыдемдымылан веле тӱткышым ойыреныт, таҥасымашыш да моло мероприятийыш ушнен огытыл. А мыланем, рвезе еҥлан, ала-мо у кӱлын. Тыге клуб гыч ик ӱдыр мыйым Малоярославец оласе морж-влак клубын вуйлатышыже Вадим Репп дене палымым ыштен. Тудо чулым, чыла вере шуаш тыршыше рвезе. Вадим дене палыме лиймеке, тудын клубышкыжо ушненам. Тачат тушто заниматлем, – каласкала Александр Тимаков.
Тӱҥжӧ – чон канен
Рекордсмен Обнинск олаште (Калуга область) ила, шочмо кундемыш чӱчкыдын толын кая. Тыгодым Юл эҥерыште вӱд кылмен шуктымешке йӱштылеш але верысе вакыш пура.
– Йӱштӧ вӱдыш жап да йӧн лекме годым пураш тыршем. Кушто илем, тушто ваке уке, садлан вес вере лӱмын кудалыштман. Кок арнялан ик гана клубын еҥже-шамыч дене иктаж вере лекташ тыршена. Чаманен каласыман, Малоярославецысе морж-шамычын кызытеш шке вакышт да, вӱд гыч лекмеке, ырыме верышт уке. Садлан тышке-тушко кудалышташ логалеш. Но ме шканна монча-палаткым налынна. Шукыж годым Лужа эҥерыште йӱштылына. Тушто памаш-влак йоген лекме вер-влак улыт, садлан вӱд телымат огеш кылме.
Таҥасымаш-влак деч ончыч вӱдыш чӱчкыдынрак пурена. Моско да Моско областьысе морж-шамычын клубышт дене келшен илена, вашла унала коштына. Йӱштылмына годым вӱдыштӧ мыняр жап улмынам огына эскере, мыланна тӱҥжӧ – чон канен тидым ышташ. Но таҥасымашлан ямдылалтме годым писылыклан тӱткышым ойырена. Теве, мутлан, рекордлан тӱрлӧ вакыште икмыняр жап дене шинченна, – палдара рекордсмен.
Александрын ойлымыж почеш, ваке вӱдын температуржо – нылыт гыч индеш градус марте леве. Садлан тушто вич минут деч утларакат шинчаш лиеш. Землякна икана тыгай вӱдыштӧ 25 минут лийын, эрлашыжым клубын еҥже-шамыч челенджым эртараш кумылаҥыныт да 40 минутым вӱдыштӧ эртареныт.
Шотыш налман
Александр Тимаков дене тыгак йӱштӧ вӱд деч лӱдмым кузе чарнаш лийме шотышто кутырышна. Тудо тыгерак мане:
– Эн ончыч тидлан чон дене ямде лийман. Лӱдмаш уло гын, лучо пурыман огыл. Йӱштӧ вӱдыштӧ шкем ласкан кучыман, икшырымын шӱлыман. Икымше гана пурымем годым кӱлеш-оккӱл шонымаш деч шкем кораҥдаш тыршенам. Вӱдыш пурымо деч ончыч разминкым ышташ, куржталаш келшен толеш. Но пӱжалтмеш тидым ыштыман огыл. Тӱҥжӧ – вӱр кислород дене пойдаралтшаш. Тыгак вӱдыш келгын шӱлалтен пурыман, уке гын шӱлышымат йомдараш лиеш.
Йӱштӧ вӱдыштӧ – 15 минут
Землякна яра жапше улмо годым тӱрлӧ таҥасымашке кумылын ушна. Эртыше идалык-влак иймашлан поян лийыныт. Тудо Мариупольышто, Москошто, Тюменьыште эртаралтше таҥасымашлаште участвоватлен. ТВЦ телеканалыште «Настоящий детектив» телепередачыштыжат сниматлалтын. Тушто Александр лум ӱмбалне кийыше колышо еҥын капшым ончыктен. А 2025 ий мучаште вакыште чайым йӱмӧ дене рекордым шынден.
– Мыланна кугу компаний дене йӱштӧ вӱдыштӧ ойыртемалтше самоварлаште шолтымо чайым йӱаш кӱлын. Вӱдыштӧ лийме жап – 15 минут, вӱдысӧ температур – 0,2 градус. Тушто тӱнямбал чемпион, элнан рекордсменже-шамыч участвоватленыт. Мый нунын коклаште «новичок» лийынам, манаш лиеш, – ойла Тимаков.
Кеч-могай сеҥымаш яра огеш тол. Тидлан кыртмен пашам ыштыман, шуко вийым да ӱнарым пыштыман. Александр йӱштылмӧ деч посна телым футболко да шортик дене уремыште куржталеш. Теве рекордым шындаш ямдылалтме годым паша деч вара йӱдым оласе йӱштӧ пӱяште йӱштылын. Ойлымыж почеш, еҥ-влак тудым ушдымо ынышт шоно манын – ты жапыште вӱдыш пурен.
Тугеже землякнан тыршымыже арам огыл, лектыш – шинчаончылно. Александр, тый денет кугешнена да у сеҥымашым тыланена!
А.Тимаковын альбомжо гыч налме фото-влак.