21 февраль – Экскурсоводын тӱнямбал кечыже.
Ксения Скрябина ынде лу ий турист-шамыч дене пашам ышта. Нунылан экскурсийым эртарымаш тудын ик эн кугу пашажлан шотлалтеш. Ӱдыр – Йошкар-Оласе туристско-информационный рӱдерысе туризм йыжыҥын специалистше.
Ик тылзе гыч — экскурсий
– Мый Виче кундемыште шочын-кушкынам, но кумло утла ий Марий Элыште илем. Икымше специализаций почеш тӱҥалтыш класслам туныктышо улам. Оршанке посёлкысо педагогический колледжым тунем лектынам. Кӱшыл шинчымашым Волгатехыште налынам. Тушто сервис да туризм аланысе специалистлан пытаренам, – ойла Ксения.
Ӱдырын паша корныжо Йошкар-Оласе историй тоштерыште тӱҥалын. Тушто тудо экспозиций-влак дене палдарыме экскурсий-шамычым эртарен. Тыгак шуктымо сомылжын ик йыжыҥже почеш уна-влаклан олам ончыктымаш шотлалтын.
– Пашаш майыште толынам гын, июньышто мыланем олаште икымше экскурсийым эртараш кӱлын. Тидын шотышто изишак нелылык лектын. Вет мый але тӱҥалше специалист веле лийынам. Лач тунам туныктышо-влаклан республик кӱкшытан кугу форум эртаралтын. Мыланем 15-18 еҥан группым ӱшаненыт. Туныктышо-шамычым эн ушан, чыла палыше еҥ-влак тӱшкалан шотлем, садлан чот тургыжланенам. Ик шагатат пеле жапыште нуным ола дене палдаренам. Ик вер гыч весыш микроавтобус дене кудалыштынна. Икымше экскурсием нерген тыгайрак шарнымаш ила, – манеш экскурсовод.
Ум шымлыше, ончыко кайыше
Ксениян палемдымыж почеш, экскурсоводын профессийже моткоч оҥай, уста шӱлышан. Тудо каласкала:
– Ме эреак ум шымлена, ончыко каена, шуко лудына, йӱкым вияҥдена, тӱрлӧ еҥ-влак дене палыме лийына. Йошкар-Олам моткоч йӧратем, а пашам лач тудын дене кылдалтын. Садлан шкемым кок пачаш пиалан экскурсоводлан шотлем. Ты профессийлан кӧра шкемым еҥ-шамыч ончылно почаш, вожылмым чарнаш тунемынам, вес олала гыч ятыр йолташым муынам. Южо еҥ-влак дене тачат пеҥгыде кылым кучена. Вашла йыҥгыртена, возкалена.
Экскурсовод-шамыч ик кечыште шӱдӧ наре але утларак еҥ-влак дене вашлийыт. А ик идалыкыште нунын гоч мынярын эртат? Тыгай годым иктаж-мо але иктаж-кӧ шарналт кодеш мо, йодым. Вашмут тыгерак йоҥгыш:
– Лу ий жапыште мондалтдыме ятыр тат лийын. Нунын коклаште оҥай, шӱлыкан, весела кумыланымат палемдаш лиеш. Йоча-шамыч дене пашам ышташ куштылгыжак огыл, но нунын дене эре оҥай. Ӱдыр-рвезе-шамыч южгунам тыгай йодышлам пуэдат, кузе вашешташат от пале.
А икана 35 еҥан кугу группылан экскурсийым эртаренам. Тунам кугу автобус дене олаласе уремла гоч кудалын эрташ кӱлын. Водительын ик уремыш пурымыж годым кугу йӱкын тыште корно уке манын кычкыралынам. Тунам шкеанем еҥ-влак ончылно моткоч йӧндымын чучын. Тидыже кокымшо экскурсием лийын.
Изи Какшан сер сымыстара
Ксениян палдарымыж почеш, ятыр турист Йошкар-Оласе Набережныйым ужаш шонен толеш. Вара кундемнан тӱвыраже, кочкышыжо, калыкше дене лишкырак палыме лиеш. Тыгак уна-шамычым верысе пӱртӱс, экологий сымыстарат, манеш. Йошкар-Ола изирак ола-влак радамыш пура, садлан тыште утларакшым ласкалыкым кычалыт.
Экскурсовод деч тыгак специалист семын туристлан эн ончыч могай вер дене палыме лияш темледа ыле йодым. Тудо тыге мане:
– Чыным каласаш гын, кундемыштына шуко тыгай вер-влак улыт, кушко уна-шамычым наҥгаяш лиеш. Но эн ончыч туристлан туристко-информационный рӱдерыш толман, тысе специалист-влак тудлан пайдале каҥашым пуэн сеҥат. Йошкар-Ола нерген сайынрак пален налаш шонышо-шамычлан оласе историй тоштерыш пурыманак. Тыште поян экспозиций, историй да молат аралалтыт. Тыгак Рӱдӧ каныме паркыште кажне уналан лийман.
Экскурсовод-шамыч кундемнан историйжым аралыше, тудын дене весе-влакым палдарыше еҥ улыт. Нунылан иктымак кечыгутышто икмыняр гана ышташ логалеш. Тыгодым тыгай пашам шке сомылжым йӧратыше еҥ веле шуктен кертеш, очыни. Тидымак палемда Ксения Скрябина. Йошкар-Олам, Марий кундемым йӧратыде экскурсовод лияш неле, манеш тудо.
К.Скрябинан альбомжо гыч налме фото.