Диспансеризаций ятыр черым тӱҥалтыш стадийыштак пален налаш полша. А калыклан тазалыкым тергаш «Продолжительная активная жизнь» нацпроект йӧным пуа, туддене келшышын, диспансеризаций да профилактике тергымаш системе эре вияҥеш.
2025 ийыште республикыштына 267 444 еҥ тергалтын, тидыже идалыкаш план деч 93,9 процент лиеш. Нунын кокла гыч 54 процентше пашам ыштен кертше ийготан еҥ-влак улыт. Утларакше – 60,4 процент – ӱдырамаш-шамыч тергалтыныт.
Диспансеризацийын икымше этапшым эртымеке, кокымшо этапыш 80 тӱжем утла еҥым колтымо, а тӱрыс чыла мероприятийыш 67,5 тӱжем еҥ ушнен. Чаманен каласыман, 9 тӱжем наре еҥ кокымшо этапым эрташ йӧным муын огыл, кеч шке тазалык шотышто тичмашынрак пален налаш лиеш ыле.
Мутлан, кӧ диспансеризацийын икымше этапыштыже анкетыште тамакым шупшам манын ончыктен, кокымшо этапыште тудын шодо хронический обструктивный чер уло але укем палаш скринингым ыштат. Чылаже 5 147 спирометрийым ыштыме – 591 еҥын шӱлымӧ орган дене кылдалтше черым мумо.
Тазалык шотышто 14,5 процент еҥлан I группым шындыме, нунын хронический чер уке, шӱм-вӱргорно чер вияҥ кертме лӱдыкшӧ изи. Ты тӱшкаш пурышо еҥ 2024 ий деч изишлан шукырак.
II группым 15,1 процент еҥлан палемдыме: нунын шӱм-вӱргорно чер лийын кертме лӱдыкшӧ кугу, уто кап нелыт дене орланат але уда холестерин шуко, кечыште 20 деч утла тамакым шупшыт, арака да наркотик зависимость шотышто лӱдыкшӧ уло.
IIIа группыш диспансеризацийым эртыше 54,5 процент еҥ логалын. Тиде хронический инфекциян огыл черан (гипертоний, сакыр диабет, шӱмын ишемий черже да молат) еҥ-влак. Нунылан эре тергалт шогыман.
IIIб группым моло черан еҥ-влаклан палемдыме, нунылан специализированный але кӱкшӧ технологиян медполыш кӱлеш.
Пагалыме лудшына-влак, поликлиникыш диспансеризацийыш миен толаш жапым муза. Тазалыкым яра тергаш пуымо йӧным кучылтса.
Марий Элысе Тазалыкаралтыш министерствын материалже почеш ямдылыме.
Диспансеризацийым эрташ йӧным муашак тыршыза.
freepik.com сайт гыч налме фото-влак.