13 сентябрь – Парикмахерын кечыже.
Модо вургемым чийымаште веле огыл уло. Ӱпым тӱредмаштат, причёскыштат тудо палдырна. Тений могай причёско модышто? Ӱп мотор, таза лийже манын, мом ыштыман? Тиде да моло нерген марий парикмахер Ольга Яковлева дене мутланышна.
Ольга – Морко район Изи Корамас ялын шочшыжо. Кызыт ешыж дене Йошкар-Олаште ила. Парикмахер пашам ойырымыж нерген теве мом ойла:
– Изиэм годым Барби курчакемлан, акам-шамычлан тӱрлӧ причёскым ышташ йӧратенам. Ӱпышт дене тӱрлӧ мотор экспериментым ыштен модынам. Тылеч посна сӱретлаш чот келшен. Кажне кечын мом-гынат сӱретленам. Усталыкым йӧратымаш ты профессийым ойырен налаш полшен, очыни. Ынде луымшо ий моторлык аланыште тыршем. Йошкар-Оласе ик салонышто идалык пашам ыштенам, ынде индеш ий Шкетан лӱмеш Марий драме театрыште гримёр-постижёр улам. Тылеч посна яра жапыште ӱжмӧ почеш еҥ-влак деке ӱпым тӱредаш коштам але мый декем мӧҥгӧ толыт.
– Парикмахерлан тӱрлӧ клиент дене вашлияш логалеш. Икте специалистын пашажым сайлан шотла гын, весе чын «тӱредашат» туныктен кертеш. Тендан паша опытыштыда лийыныт тыгай еҥ-влак?
– Пашам чынжымак оҥай да шкешотан. Парикмахерлан пашам ыштыме икымше ийыште шукыж годым рвезе-влакым тӱредынам. Южгунам йоҥылыш кӱчыкракынат тӱредын кертынам. Тыгай годым ик клиент мыскара йӧре воштылын, а вес клиент вурседылын лектын каен. А театрыште эшеат оҥай случай-влак лиеденыт. Мутлан, сценыште геройын парикше лектын возын, ӧрш але пондаш тӧргалтыныт. Южо спектакльыште тӱрлӧ сцене годым артистлан пеш вашке вургемым вашталтен чиен шуктыман. Тунам гримёр-постижёр содор гына пондашым пижыкта але парикым чикта, причёскымат ышта. Мастарлык опыт дене толеш. А опыт – жап дене.
– Ӱп шотышто тӱрлӧ пале уло. Шуко еҥ, тылзе календарьым ончен, ӱпым тӱредыкта. Але шкалан, шке пелашлан ӱпым тӱредаш ойӧрӧ маныт. Те тидлан ӱшанеда?
– Ӱп дене кылдалтше могай гына пале уке!? Мый уло ешемын, родем-шамычын ӱпыштым тӱредам. Кажне гана тылзе календарьым ончаш тӱҥалам гын, клиентем-влак вес парикмахер деке каят. Палылан ӱшанаш але укем кажне еҥ шке пала. Мый тидым утыжым шотыш ом нал, лач вӱргечын ӱпым ом тӱред. Ожнысек калык вӱргечын ны кӱчым, ны ӱпым пӱчкаш ок йӧрӧ манын.
– Кызыт могай причёско модныйлан шотлалтеш?
– Кужу ӱпан-влаклан тура чатка ӱп, каскад стрижке трендыште. Такшым каскад модо гыч нигунам огеш лек, шонем. Кеч-могай жапыште, кеч-могай курымышто тудо моторын коеш.
Ваче марте ӱпан подростко-шамыч шторко-чёлкым пӱчкыт.
Кӱчык ӱпат тений трендыште. Боб, пикси, шегги кроп стрижке тӱжвал сынлан келшен толыт. Мутлан, пикси стрижке годым шоягоремыште да пылыштӱҥыштӧ ӱпым кӱчыкын тӱредме, пылышат сайын коеш.
Рвезе-влак брокколи, шторы, каскад, канадке, кроп, пушкыдо андеркат стрижкым ыштат. Брокколи стрижкым кудыр вуян рвезе-влак йӧратат. Южышт тыгай причёскан лияш манын, парикмахерлан эн ончыч биозавикым ыштыктат.
– Кажне еҥын ӱпшӧ ойыртемалтеш. Мутлан, иктын ӱпшӧ шуко, но вичкыж. Тыгай годым мом ыштыман?
– Иктын вичкыж, весын чока, кумшын кудыр. Кажне тӱрлӧ ӱпым посна уход кӱлеш. Мутлан, вичкыж ӱплан шампуньым, бальзамым, маскым, эсогыл шергем ойырен моштыман. Ӱпым чӱчкыдын чиялташ огеш кӱл. Плойкым, феным кучылташ тыршыман огыл. Вичкыж ӱпым пушкыдырак шерге дене шерман. Тӱрлӧ витаминымат йӱаш пайдале. Йӱштӧ але чот шокшо кечыште ӱпым шылташ тыршыман. Массажым, маскым ыштыман.
– Чал ӱпым кузе шылташ лиеш?
– Шуко еҥ, сур ӱп ынже кой манын, мелированийым ышта, шатуш, air touch технике дене ӱпшым чиялта. Кызыт лӱмын чал ӱпым шылташ полшышо спрейым, порым ужалат. Чал ӱп ынже кой манын, начёсым, келшыше укладкым ышташ келшен толеш. Южо еҥ чалым, чай ден кофем кучылтын, петыра.
– Мастарлыкдам эре нӧлтеда, очыни…
– Моторлык аланыште тынар ий ыштыме дене шуко палем. Туге гынат модо парикмахер искусствыштат эре вашталтеш. Причёскым ыштымаште, ӱпым чиялтымаште, тӱредмаште ӱп мастар-влак тӱрлӧ техникым кучылтыт. Мылам тидын шотышто, тыгак макияж, грим дене моштымашем, шинчымашем нӧлтыман. Сандене онлайн-курс-влакым чӱчкыдын эртем. Тӱрлӧ интернет сервисыште, группышто ум палаш тыршем.
Изижге-кугужге, ӱдырамашге-пӧръеҥге парикмахер деке коштына. Тудо ӱпым моторын тӱредыш, чиялта, причёскым веле огыл ышта, парикмахер ӱпым куштымаште, ӱп йылгыжше да таза лиймаште кӱлеш каҥашым пуа. Мотор причёско, стрижке айдемын кумылжым нӧлта.