2 декабрьыште Марий Элысе Кугыжаныш Погынын 8-ше созывшын 12-шо сессийже эртаралте.
Ончыкылык
Эн ончычак Марий Элым социально-экономически вияҥдыме шотышто Марий Элысе промышленность, экономике вияҥмаш да торговльо министр Владимир Халюзинын докладшым колыштна. Тудо 2026 ийыште валовый региональный продукт 2,2 процент, а 2027-2028 ийлаште 3 процент деч шагал огыл лиеш манын ойлыш. Промышленностьысо производствым 3,5 процентлан кугемдена, а ялозанлыкыште – 1,2 процентлан. Эконономикылан утларакшым Республикым социально-экономически вияҥдыме индивидуальный программе полшышаш, лачак тушто ик эн кӱлешан отрасльлан полшымо шотышто йодышлам палемдыме.
Кум ийлан бюджетым онченыт
Депутат-влак 2026 да 2027, 2028 ийласе бюджет верч йӱклышт. Правительстве Председательын алмаштышыже, финанс министр Алексей Торощинын палемдымыж почеш, кугурак тӱткышым калыкын социальный илышыштлан, нацпроект-влакым шыҥдарымылан, СВО участник-влаклан да ешыштлан полшымылан ойырымо.
2026 ийыште регионын парышыже 75 млрд теҥгеш шушаш. Еҥ-влакын налогышт деч 17 млрд теҥге окса пурышаш, а 7,4 млрд теҥге – организаций-влакын парышыштлан налог. Налог да налоговый огыл парыш 39,5 млрд теҥгеш шуэш, тыгак республиклан 33,7 млрд теҥгем колтат, тышеч 13,6 млрд теҥгежым дотаций семын.
А роскотым 76,6 млрд теҥгем палемдыме. Бюджетын 3,4 млрд теҥгеш шушо дефицитшым, Алексей Торощинын мутшо почеш, кодшо окса да казначейский инфраструктур кредит дене петырат.
Тыгак сессийыште Обязательный медицине страхований фондын 2026-2028 ийласе бюджетшым пеҥгыдемдыме.
Кӱштымаш шумлык
Кугыжаныш Погынын депутатше-влаклан пуымо йодыш да кӱштымаш-влак (наказ) шотышто 2024 ий декабрьыште республикысе законым пеҥгыдемдыме ыле. Ты гана тиде списке верч йӱклышт. Чылаже 111 наказ пурен. Тушто еҥ-влакын илыш условийым саемдыме деч тӱҥалын ятыр социальный инициативышт марте йодышлам авалтыме. Кудывечым, калык коштмо да моло верымат тӧрлымӧ, спортым, образованийым вияҥдыме да моло нергенат йодыш-влак улыт.
Кугыжаныш Погынын Председательже Михаил Васютинын ойлымыж почеш, тидыже «Комфортная городская среда» федеральный проект ден верысе инициативе гай кугу проект-влак деке кӱлешан да сай ешартыш лиеш.
Мланде нерген
Еҥ-влакын мланде дене пайдаланымышт шотышто йодышат ончалте. Ялозанлыкысе мландым ик категорий гыч весыш кусараш йӧным ыштыме. Тыгак посна еҥ-влаклан, инвалид але инвалид йочан еш-влаклан илыме верым саемдаш мландым оксам тӱлыде налаш пунчалым лукташ палемденыт. Тыгак I але II группо инвалидлан шотлымо СВО участник-влаклан (лачак СВО-што улмылан инвалид лийыныт гын) пуымо мланде участкым собственностьышкышт налаш лиеш. Шуко шочшан еш-влаклан мландым пуымо радамымат уэмдыме.
Моло йодыш
Повесткыште еҥ-влакын каныме условийыштым пудыртымылан штрафым кугемдыме нерген йодышат лийын. Тыгай нарушенийлан еҥ-шамычлан 1 гыч 2 тӱжем теҥге марте штрафым пуаш палемдыме (кызыт 1000 теҥге), должностной еҥлан – 2 гыч 5 тӱжем теҥге марте (кызыт 2000 теҥге), юридический лицалан – 20 гыч 40 тӱжем теҥге марте (кызыт 20 гыч 30 тӱжем теҥге марте). Кокымшо гана правам пудыртымылан штраф кугемеш.
Тыгак депуатат-влак район ден округ-влакын статусышт, чекышт шотышто да моло йодышымат онченыт.
Марий Элым Вуйлатышын пресс-службыжын фотожо-влак.