У ий чал пондашан Йӱштӧ Кугыза да мотор Лумӱдыр деч посна пайрем огыл. Нуно йочамат, кугыеҥымат йомак улмо нерген ӱшандарат, куаным да весела кумылым пӧлеклат. Марий Элыштына У ий вашеш да пайрем канышлаште кӧ Йӱштӧ Кугыза да Лумӱдыр? Кызытсе йоча-влак пӧлек шотеш мом вучат? Тиде да моло нерген У ийын вучымо унаже-влак дене мутланышна.
Алексей Тетерин:
– 2005 ийыште Шкетан лӱмеш Марий драмтеатрын артистшылан театрыш пашаш толмеке, Йошкар-Оласе рӱдӧ тӱвыра да каныме паркыште калыкым веселитлыктенам. Тыгодым суртлашкат ӱжыныт гын, Йӱштӧ Кугыза лийынам. Эсогыл У ий йӱдымат пашам эре ыштенам, лач коронавирус пандемий годым мӧҥгыштӧ лийынам. Ятыр ий Йӱштӧ Кугызан рольжым модмо жапыште Лумӱдырат икте веле огыл вашталтын. Ак шотышто Лумӱдыр вуйын шога. Пачерыш толаш да 15-20 минут йочам саламлаш 4 тӱжем теҥгеш шуэш, а корпоративыш пел шагатлан Йӱштӧ Кугызам ӱжаш 7 тӱжем теҥгем пуыман.
Пашам ыштыме жапыште тӱрлӧ случай лиеден. Южо йоча Йӱштӧ Кугыза деч лӱдын, южо икшывылан пӧлек келшен огыл. Урем дене иктаж ӱжшӧ еш деке ошкылмо годым, йоча-влакым шогалтен, почеламутым каласкалаш йодам але тиддеч посна кугу мешакем гыч кампеткым луктын пуэм. Ӱдыр-рвезе-влак моткоч куанат.
Йоча-влак тӱрлӧ пӧлекым вучат, утларакшым модышым але иктаж-могай наборым, телефонлан эре йывыртат. Шкештат мый денем вашлияш сайын ямдылалтыт: почеламутым сылнын лудыт, мурат, тӱрлӧ семӱзгар дене шоктат, куштат, адакшым каратем ончыктен кертыт.
Светлана Скулкина:
– Вич ий Лумӱдыр лийынам, пытартыш кок ий ты паша деч кораҥынам. Ак шотышто ойлаш гын, тӱрлӧ семын, но 30 да 31 декабрьыште Йӱштӧ Кугыза ден Лумӱдырым ӱжаш кок пачаш шергырак. Лумӱдыр лияш моткоч оҥай. Йӱштӧ Кугыза дене пырля икана чыган кашакыш логалынна. Пачерыш иктаж еш деке толмо годым кок-кум йоча мемнам вашлийын. А таборышто шотлаш лийдыме шуко икшыве. Ме нуным куандаренна, модыктенна. Ӧрдыж гыч мемнам, тамакым шупшын, шоҥго кова ончен, кугыеҥ-влак шӱшкеныт. Тунам чот ярненам ыле. Но тиде илыш сӱрет, чынжымак, оҥай. Йӱштӧ Кугыза ден Лумӱдыр лийын кошташ куштылгыжак огыл. Ме сауныштат, кочегаркыштат вургемым костюмлан вашталтен чиенна.
Эше ик оҥай случай. 31 декабрьыште ялыш йочам саламлаш лектынна, да машинана пижын. Ятыр жап машинам лукташ тыршенна. Ны йочам саламлен, ны мӧҥгӧ У ийым вашлияш миен шуын огынал.
А икана мемнан деч изи йоча лӱдын. Пӧртыш пурен шогалынам, а тудо нюслаш тӱҥалын, Йӱштӧ Кугызам ужеш гын, тыманмеш шортеш, шонем. Сандене эн ончыч пӧрт мучко туддене кидым кучен коштым, мутланышым, Йӱштӧ Кугыза дене вашлияш ямдылышым. Жап – жап дене, но йочам саламлаш толмеке, шортарен, кумылжым волтен от кодо вет.
Ӱдыр-рвезе-влакат, кугыеҥ-шамычат тӱрлӧ улыт. Южо йоча модышым вуча, а южо – книгам. А ик икшыве пӧлек шотеш аважым тӧрлаташ йодын. Йоча-влакын мыланна пӧлеклыме открыткыштым тачат аралем.
Кугыеҥ нерген ойлаш гын, пашам ыштыме жапыште иктым умыленам: айдеме мыняр поян, тунар тудо чаҥга. Южо еҥ 100 теҥгемат чамана. Икана тӱшкагудыш йочам саламлаш ӱжыныт. Ачаже водитель-дальнобойщик улмаш, рейс гыч толын веле. Мыланна палемдыме ак деч кок пачаш шуко оксам пуа. Меже огына нал. А тудо уло кумылем дене тауштем манын кучыктышак.
Алевтина Шакирова:
– 12 ий утла У ий пайрем шӱлышым кондаш тыршем. Йӱштӧ Кугызам тӱвыра пашаеҥ, театрын артистше-влак улыт. Лумӱдыр ден Йӱштӧ Кугызам ӱжаш кокла шот дене 2000 теҥгем йодына.
Паша кечына оҥай историй деч посна ок эрте. Йӱштӧ Кугызан ямдылыме конкурслашке южгунамже кугыеҥ-влак ушнаш тыршат, а модыш-влак йоча-шамычлан келыштаралтыныт, сандене реквизитыш пижыт, але тунар чолган кож йыр пӧрдыт, икшывышт нергенат мондат. Подъездыште Лумӱдырымат шолышташ толашеныт.
Йоча-влак юзылан шагал ӱшанаш тӱҥалыныт. Ача-ава-влак шӱм падырашыштлан чапле гаджетым, маркетплейсыш сертификатым пӧлеклаш йодыт. А йоча-влак мом вучат шонеда? Премиум телеграмым, шуко лайкым да айфоным, пытартыш модельым гын – эше сай. Но улыт тыгай ӱдыр-рвезе-влакат, кудышт юзо вийлан, тӱнясе тыныслыклан ӱшанат. Нунылан тӱҥ – тиде тӱткыш да чон шокшылык.
Мария Казакова:
– Йӱштӧ Кугыза дене коктын икшыве-влаклан ынде шым ий У ий йомакым пӧлеклена. Кок ий Йошкар-Олаште утларакшым пашам ыштыме. А кызыт Шернур, Параньга да У Торъял районлаште илыше йоча-влакым саламлаш коштына. Икшыве дене кажне вашлиймаш – кугу событий. Тудлан ме уло кумылын да икмыняр тылзе ончычак чот ямдылалташ тӱҥалына: сценарийым возена, чевер реквизитым да чапле костюмым ургыктена, весела куштымашым тунемына.
Ик йоча радиоуправлениян чапле машинам вуча, весе – у телефоным, кумшо – краш-боксым, а нылымше – клюшко ден хоккей формым. Чылаштын шонымашыштым шукташ тыршена.
Лумӱдыр лийме жап ушыштем эре лиеш. Южо ялыш, лум пургыж гоч, йолын пурымо, йоча-шамычым саламлаш вашкыме. Эше тыгай историйым шарналтышым: весела ача-ава, икшывышт дене мыскарам ыштеныт: пӧлек олмеш ик кормыж шоколад дражем пуаш кӱштеныт. Ме тыгак ыштыме, но йочан кумылжым волымым ужмеке, ямдылыме пӧлекым кучыктымо. Тунам йочан шинчаже пиал тул дене йӱлен.
Еш альбомла гыч налме фото-влак.