Специальный военный операцийыште ятыр марий салтак вуйым пыштен. Нунын кокла гыч иктыже – изам Руслан Викентьевич Васильев. Тудын уке лиймыжлан 5 январьыште ик ият эртыш.
Школ, техникум, армий…
Руслан изам 1981 ий 25 июньышто Морко район Кокласола ялыште шочын. Ешыштына шым икшыве кушкынна: ныл эрге да кум ӱдыр. Руслан – кокымшо эрге. Ачана Викентий Андреевич Октябрьский посёлкысо автотранспортный предприятийыште кумло ий наре автобус водитель лийын. Авана Ольга Егоровна ончыч ялысе ургымо цехыште ыштен, вара школышто арулыкым эскерышылан тыршен. Ача-авана мемнам поро чонан, чыным йӧратыше лияш туныктеныт.
Изамат тыгай кушкын. Изинек пашаште шуаралтын. Школышто «нылытан» ден «визытанлан» гына тунемын. Спортым пеш йӧратен. Куштылго атлетикыште капкылжым вияҥден, футболла, волейболла модын, таҥасымашлашке ушнен. Туристический слётышто шуко гана лийын. Йолташыже-шамыч изамым пеш пагаленыт.
Школым пытарымеке, Пермь оласе речной техникумыш тунемаш каен, варажым Озаҥ оласе тыгаяк техникумыш кусаралтын. Срочный службыш Озаҥ олашкак логалын. Салтакше годымат тӱрлӧ таҥасымаште шкенжым терген, ятыр таумут дене палемдалтын.
Гвардий сержант званийым налше Руслан шочмо кундемыш пӧртылын да МВД-ш пашаш пурен – 2002 ий гыч Йошкар-Олаште патрульно-постовой службын посна батальоныштыжо служитлен. Йӱдвел Кавказыште контртеррористический операцийлаште шуко гана лийын. Чечня Республикыште служитлымыж годым общественный порядкым эскерымаште задачым шуктен. Кызыт тидын нерген медальже-влак шарныктат. Чаманен каласыман, Йӱдвел Кавказыште изам нелын сусырген. Моско олаште госпитальыште кужун эмлалтын. Вара мӧҥгӧ пӧртылын, ешым чумырен, ӱдырышт шочын.
«Садак каем»
Специальный военный операцийым увертарымек, Руслан Шочмо элна верч пеш тургыжланен. «Элым аралаш садак каем» манын, ик гана веле огыл мыланна ойлен. А ме тудым ты шонымашыж деч шӧраш тӧченна: «Тыйым, тыгай сусыргышым, огыт нал, ача-аванат ынде ийготышт шуко, ойгыраш тӱҥалыт». Но тудо шке семынже ыштен, Йошкар-Оласе военкоматыш икмыняр гана миен коштын – налын огытыл. Тиде изамым чактарен огыл – нигӧлан ойлыде, контрактым подписатлен. Мыланна вара гына каласен. Да 2024 ий 19 апрельыште тудым элым аралаш ужатенна.
Пытартыш бой
Руслан Донецк Калык Республикыш Кураховское направленийыш логалын. Беспилотник-влакын батарейыштым вашталтен шоген, южгунам «чоҥештылынат». Тыгодым туддене кыл кажне кечын лийын: йыҥгыртен, возен. Декабрьыште отпускыш толын каен.
2025 ий 4 январьыште изамым да пырля служитлыше салтак-влакым боевой заданийыш колтеныт. Ты кече деч вара нунын дене кыл йомын, да салтак-влакым увер деч посна йомшылан шотленыт. Вара пален налынна: блиндажышт гыч разведкыш лектыныт, да дрон чоҥештен толын. Пӧръеҥ-шамыч аппаратым шекланенытат, мӧҥгеш блиндажыш шылын утлаш тӧченыт. Дрон почешышт пурен да пудештын. Изаммыт мланде йымалан кодыныт. Нуным кок арня гыч веле муыныт.
Ӱшаным йомдарыме огыл
5 январьыште, кыл лийын огылат, ойгыраш тӱҥалынна. Умылкалаш толашенна, но лач иктым веле вашештеныт: увер деч посна йомын. Ачам ден авам мӧҥгыштӧ коктын гына лийыныт тунам. Нунын дене пырля шогаш, кеч изиш лыпландараш манын, мый изи эргым дене, самолётыш билетым налын, вес ола гыч ялыш каенам. Изи уныкашт ойгыштым кеч изиш луштараш полша, шоненам.
Ме эре сайлан ӱшаненна. Но авамын кевытыш лекмыже але уремыште ужмышт годым южо пошкудына-влак коклаште ойлышат лийыныт: «Эргычым кунам кондат? Коленыс, маныт». Конешне, тыгай годым авамлан моткоч неле лийын. Нигӧм ит колышт манын, эре ойленам тудлан.
17 январьыште ешышкына ойган увер тольо: чот неле сусырлан кӧра марий патыр Руслан Васильев 2025 ий 5 январьыште Украин мландысе Курахово ола воктене вуйым пыштен. Пытартыш марте тидлан ӱшаныме шуын огыл. Эре ончыко кайыше, поро изана ынде пеленна уке. Россий Президент Владимир Путинын Указше почеш патырлыкым, лӱддымылыкым ончыктымыжлан Руслан Васильевым Патырлык орден дене палемденыт.
Пуйто шижын
Изана дене чеверласаш моткоч шукын толыныт: пошкудо, йолташ, пырля тунемше, МВД-ште пырля служитлыше-шамыч да тудым палыше моло еҥ. Пуйто уло Морко район погынен. Тиде кечын Руслан нерген шуко поро шомакым ойленыт. Тунам ешланна полшышо пошкудо-шамычлан, ял администрацийлан да молыланат таум ойлена.
Ик ий эртен гынат, чон сусыр тугак чоным коржтара. Ача-авана Руслан нерген шоныде, ик кечымат огыт эртаре. Тудым шарненак, поро пашам ышташ кумылаҥыныт: Кокласола лицейыште окнам вашталташ оксам ойыреныт.
Авам Русланын ик ий ончыч декабрьыште отпускыш толмо жапшым уэш-пачаш кызытат шонкала. Тунам тудо ешыж дене пырля жапым эртарен, ялыш шочмо суртышкыжо миен коштын, родо-тукымжо да йолташыже-влак дене вашлийын. Авамын каласкалымыж почеш, отпуск деч вара боевой заданийыш кайышашыж нерген тура луктын ойлен огыл, но пуйто шижтарен. Тунам, пытартыш гана шочмо ялышкыже толмыж годым, кевытлаште ужалыше-шамычлан шоколад гыч налын пуэн коден. Мӧҥгыштӧ улмыж годымат шкаланже пуйто верым муын сеҥен огыл: ны шинчен, ны шоген кертын огыл, манеш ава. А ужатыме кечын чылашт дене чеверласен да чот шортын.
5 январь деч вара Руслан аваланна омешыжат кончен: пуйто тудо вес пӧртым чоҥа. А Ирина акамын, 5 январьыштак, изанан колымо кечынже, мӧҥгыштыжӧ юмылукшо гыч юмоҥа-влак шкеак камвозыныт.
Пытартыш боевой заданийыш кайымыж нерген изам-шамычлан йыҥгыртен ойлен: «Кайыде ом керт. Приказ есть приказ».
Пытартыш шӱлыш марте Шочмо эл верч шогышо марий пӧръеҥ, эрге, иза да шольо, пелаш да ача Руслан Васильев дене кугешнена. Нигунам огына мондо.
Алина Васильева.
Еш альбом гыч налме фото-влак.