ПРЕМЬЕР ДЕЧ ВАРА ШОНКАЛЫМАШ
Кодшо кечылаште М.Шкетан лӱмеш Марий драмтеатр Николай Гогольын «Женитьба» пьесыж почеш марла шындыме «Каче пазар» премьерым ончыктыш.
Пуйто моткоч проста сюжет: ӱдыр марлан кайынеже, а качымарий-шамыч ешан лийнешт. Но тыгодымак кажне пӧръеҥже раш ок пале, могай ӱдыр тудлан кӱлеш, могай лийшаш тудын ешыже, могай лийшаш пелашыже? А ӱдырым налман. Молан манаш гын чылан тыге ыштат. От нал гын, еҥ мом ойлаш тӱҥалеш? Тыгодым пиалан лийме нерген ик мутат уке. Шке шоналтыза, лиеш мо ик кечыште ӱдыр, каче дене палыме лияш да тунамак венчаялташ каяш. Тудын койышыжым, шонымашыжым палыде. Адакшым нуно икте-весыштым шке огыт кычал, а путлышо кува полшымо дене веле муыт (илышыште южгунам тыгай годымат пиалан еш-влак шочыт такшым).
Ме чылан тӱрлӧ улына. Спектакльыштат кажне пӧръеҥжым тӱрлым ончыктымо. Иктыжлан тунар вате огыл, кунар тудын поянлыкше кӱлеш: чыла ончен, шотлен, терген коштеш. А весыже пеш моктанаш йӧратыше, кумшыжо адак вес койышан. Но ты спектакльыште чын пӧръеҥ койыш ик «качымарийжынат» уке. Мый гын иктыжланат марлан ом лек ыле. Иктыжат Агафья Тихоновна Купердягина верч мучаш марте «ок кучедал», савырнат да лектын каят. Лач флотышто служитлыше Балтазар Балтазарович Жевакин ӱдырым шкеж дек савыраш толаша, вет тудлан але марте 17-ше ӱдыр отказен. А молан? Ала койышыжым изиш вашталтыман. Ала пешыже шинчалан перныше огыл. Ала нужнарак да садлан.
Художник-постановщик – С. Таныгин. Костюм шотышто художник – Л. Воробьёва. Музыкальный оформлений – Г. Архипов.Ончалза, Агафья Тихоновна шкежат нужна еҥым ок вучо, поянракым кычалеш, лач дворянинлан веле кайынеже. Марлан каяш погынен, а шкеже ок пале, могай пӧръеҥ тудлан кӱлеш: иктыжын фамилийже ок келше, весыже вичкыжрак, кумшыжо подылаш йӧрата. «Чыла нине пӧръеҥ гыч эн сай койышыштым погаш да ик идеальный марийым ышташ гын, сай ыле», – шона тудо. Но тыгайже тӱняште уке. Агафья Тихоновна шкежат идеальный огыл. А вес могырым, тендан дек иканаште вич пӧръеҥ марлан лекташ йодын толеш гын, мом ыштеда ыле?..
Но Иван Кузьмич Подколесин ӱдырлан келшен шинчеш. Эн ондак, тудо дворянин. Ойлымыж почеш, Агафья Тихоновнат пуйто качымарийын чонышкыжо возеш. Еш кӱлешлыкымат умыла гай чучеш. Но черкыш венчаялташ кайыме деч ончыч Подколесин шылеш, окна гыч тӧршта: ешыште ответственность деч лӱдеш. Эн ончыч Агафьям чаманен колтышым: коктын пеш келшен толыт гай чучо. А вара шоналтышым: тыгай лӱдшӧ дене тудо кузе ӱмыржым эртара ыле? Муэш эше весым.
Тыгай шонымаш-влакым шочыктыш спектакль. Мыскара, сатире сынан постановко мучко эре воштыл шинчет, но тыгодымак илыш, ешын кӱлешлыкше нерген шонымаш-влак вуйышто пӧрдыт. Шке воштылат, а чон шортеш: тачат шуко ӱдырамаш пиалым муын огеш керт, тачат шуко пӧръеҥ ответственность деч лӱдеш. А илыш эрта. Мо мыланна пиалан лияш мешая? Шонем, ты постановко тиде йодышлан раш вашмутым пуа.
Кеч-могай жаплан пеш келшен толшо спектакльым шынден режиссёр Алек—сей Ямаев. Кажне артист – шке рольыштыжо, шке образыштыже. Шинчаш перныше костюм-влак, йомакысе гай декораций спектакльын содержанийжым почаш полшат. Шинча ончылно тыгай моторлык, а кӧргыштыжӧ тынар шуко йодыш… Миен толза теат ты спектакльыш.