Школлаште 11-ше класслаште тунемше ӱдыр-рвезе-влакын вашке ЕГЭ-м сдатлыме пагытышт тӱҥалеш. Тидлан нуно кызытак кыртмен ямдылалтыт. Вет экзаменыште шуко баллым поген веле шонен пыштыме вузыш тунемаш пурен кертыт.
Россий МВД вузлаш тунемаш пурымо нерген Марий Элысе МВД-н личный состав дене пашам ыштыме шотышто управленийжым вуйлатыше Виктор Анатольевич Тюлькин дене мутланенна.
– Марий Элысе элгӧргӧ паша органлаште пашам ышташ специалист-шамычым Россий МВД системысе могай туныктымо тӧнеж-влак ямдылат?
– Республикысе ОВД-лан пашаеҥ-влакым Россий МВД-н кугу олалаште верланыше вузлаштыже ямдылат: Нижний Новгород да Волгоград олаласе академий-влак, тыгак Россий МВД-н юридический институтшо-влак: Озаҥ, Орёл, Белгород олаласе, Сибирьысе юридический институт (Красноярск олаште), Воронеж оласе институт да Россий МВД-н Санкт-Петербургысо да Москосо университетше-шамыч.
– Нине вузлаште могай специальностьлан туныктат?
– Ӱдыр-рвезе-влакым тыгай программе почеш ямдылат:
«Специалитет» (5 ий тунемман):
- Национальный лӱдыкшыдымылык шотышто правовой обеспечений – предварительный расследований органлан специалист-влакым (следователь ден дознаватель-шамычым) да тыгак миграций йодыш шотышто подразделенийлаш специалист-влакым ямдылат;
- Судебный экспертизе – МВД-се экспертно-криминалистический рӱдерын подразделенийлажлан эксперт-криминалист-влакым ямдылат;
- Компьютерный лӱдыкшыдымылык – кыл подразделенийлан да экспертно-криминалистический рӱдерлан специалист-влакым ямдылат;
- Правам аралыме аланыште информационный технологий лӱдыкшыдымылык – информационный лӱдыкшыдымылык да правам аралыме пашаште информационно-аналитический обеспечений аланыште тыршыше специалист-влакым ямдылат.
«Бакалавриат» (4 ий тунемман):
Законым да правам шуктымым тергымаш – уголовный розыск, полиций участковый уполномоченный, наркотикым закондымын шаркалымым тергыме, экономический лӱдыкшыдымылык да коррупций ваштареш шогымо, корно лӱдыкшыдымылык шотышто кугыжаныш инспекций подразделений-влаклан специалист-шамычым ямдылат.
– Самырык-шамычлан Россий МВД вузлаш тунемаш пураш молан темледа?
– Тыгай вузлаште тунеммылан окса федеральный бюджет гыч ойыралтеш. Курсант-шамычым яра пукшат, формым пуат, кажне тылзын нунылан оксам тӱлат. Тыгак курсант да нине вузласе колыштшо-шамычлан социальный гарантий-влак (полиций пашаеҥ-шамычын гаяк) пуалтыт. А тунемме жап элгӧргӧ паша органлаште службо стажыш пура.
– Россий МВД-н тунемме тӧнежыш кӧ тунемаш пурен кертеш?
– Кыдалаш (общий), тӱҥалтыш (кыдалаш общийым налше) профессиональный але кыдалаш профессиональный образованиян 25 ияш деч самырык еҥ очно тунемаш пурен кертеш. Тудын личный да деловой качествыжым шотыш налыт, физподготовко да тазалык пеҥгыде лийшаш, тунемаш пураш конкурсный экзаменым сайын сдатлыман.
– Кыдалаш профессиональный образованийым налше еҥ Россий МВД вузыш тунемаш пурен кертеш?
– Тыгай образованиян да ЕГЭ-м сдатлыдыме еҥым МВД вузлаш тунемаш налыт, но тидлан тунемме заведенийысе экзамен-влакым сайын сдатлыман.
– МВД вузыш тунемаш пураш школ выпускниклан мом ыштыман?
– Кандидатлан илыме верысе ОВД-ш мийыман да МВД вузыш тунемаш пурымо шотышто йодмашым возыман.
Пелен паспортым налман, тыгак формылан келшыше анкетым да автобиографийым кид дене серыман. Образований але квалификаций нерген документым намийыман, военнообязанный да военный службылан йӧршӧ еҥ-влаклан – воинский учёт документ-влакым. Налоговый органыште учётышто шогымо нерген свидетельстве, персональный данныйже-влак дене пашам ышташ согласий кӱлыт.
Кандидатым да тудын документшым тергымеке, медицинский освидетельствованийым да комплексный психодиагностический тергымашым эртыман. Чыла сай гын, кандидатын учебный делажым тунемме тӧнежыш колтат.
– Вузыш тунемаш пураш могай экзаменым сдатлыман?
– Руш йылме да обществознаний дене ЕГЭ баллым ончат, тыгак ешартыш тергымашым эртыман: руш йылме дене тестированийым, физподготовко дене.
Рвезе-влаклан перекладиныште шкем нӧлтыман, 100 м да 1 меҥге кужыт кроссым куржман. Ӱдыр-шамычлан силовой комплексный упражненийым сдатлыман да тыгак 100 метрым да 1 меҥге кужытан кроссым куржман.
Россий МВД вузлаште тыгай тергымаш-влак июльышто эртаралтыт.
– Россий МВД системыште кыдалаш общеобразовательный шинчымашым пуышо тӧнеж-влак улыт?
– 8-ше класс деч вара рвезе-влак Россий МВД-н Суворовский военный училищылашкыже тунемаш пурен кертыт. Марий Эл гыч рвезе-влакым Алабуго да Санкт-Петербург олаласе Суворовский училищылаш тунемаш колтат.
– Тулык, ача-ава деч посна кодшо ӱдыр-рвезе-шамычлан да моло льгото-влак улыт?
– Тыгай йоча-шамычым тунемаш налаш квото уло, но нунат моло семынак экзамен ден тергымашым эртат.
Военнослужащий, РФ Вооружённый Вийыште мобилизаций почеш служитлыше, специальный военный операцийыште улшо еҥ-влакын йочаштлан посна квото ойыралтеш.
Россий МВД-н тунемме заведенийлашкыже тунемаш пурымо шотышто йодышым 8 (8362) 68-03-12 телефон дене але илыме верысе ОВД-ште кадр пӧлкаште рашемдаш лиеш.
Марий Элысе МВД-н архивше гыч налме фото-влак.