«Чонем йӱла марий салтакна-влак верч»

Тыге ойла СВО-н участникше, боевой действийын ветеранже, подполковник Дмитрий Фадеев. Шукерте огыл Параньга район Кугу Пумарий селан шочшыжым «За ратную доблесть» медаль дене палемденыт.

 Шочмо кундемын пӱртӱсшӧ, калыкше вийым пуат

Дмитрий ятыр ий Марий Элыште илен, кызыт тудо – Москошто. Но шочмо кундемышкыже чӱчкыдын толаш  тырша. Вет тудым тыште ача-аваже Игорь Иванович ден Людмила Еремеевна вучат.

Йоча ача-авам ончен кушкеш. Фадеевмыт ешыште пашалан чылан кожмак улыт. Игорь Иванович – Марий Элысе ялозанлыкын сулло пашаеҥже. Але мартеат озанлык аланыште тырша. Людмила Еремеевна ФАП-ыште фельдшерлан ятыр ий ыштен. Кызыт – сулен налме канышыште. Вате-марий кок эргым ончен куштеныт. Коктынат илышыште шке верыштым муыныт.

Дмитрий йочаж годым ачажын корныжым ойыраш шонен. Сандене Кугу Пумарий кыдалаш школым пытарымеке, Йошкар-Оласе Аграрный колледжыш техник-механиклан  тунемаш пурен. Практикыж годым 17 ияш рвезе шке селасе озанлыкыште комбайн дене пашам ыштен. 18 ияшыж годым Марий Элысе лу эн сай комбайнёр радамыш  логалын. Илышын йодмыж почеш, айдемын праваже нерген шукырак пален налаш манын, МарГУ-со юридический факультетыш пурен. 2007 ийыште тудым пытарымеке, Дмитрий ик жап Медведево районысо администрацийыште пашам ыштен. Варажым лӱдыкшыдымылык органлаште ятыр ий тыршен. 2024 ий гыч марий подполковник – пенсийыште.

Полшаш эре ямде

Дмитрий Игоревич командировко дене СВО кайыме верыште – ЛНР-ште – лийын. Самырык пӧръеҥ пырля служитлыше йолташыже-влакын сусыргымыштым, колымыштым ужын. Тидыже ӱмырешлан чоныштыжо кочо кышам коден. Пенсийыш лекмекат, икмыняр гана военкоматыш толын, СВО-ш каяш кумылым ончыктен. Но тудлан келшыше вакантный должность уке манын вашештеныт.

– Шкенан салтак, поснак земляк-влак, верч чонем йӱла. Нунын деке кӱлеш гуманитарный полышым намияш эре тыршем, – ойла Д.Фадеев.

Пенсийыш лекмеке, Дмитрий жапым яра эртарен огыл. Гуманитарный полышым погаш тӱҥалын да СВО кайыме верлаш землякна-влак деке намиен, тыгак боец-отпускник-влакым мӧҥгышкышт кондыштарен. Марий кундем гыч СВО-што кредалше салтак-влак дене Фадеевын кылже пеҥгыде. Телефон дене йыҥгыртен, мо кӱлеш нерген мутланен, тыманмеш гуманитарный грузым пога да ик-кок кечыште намиен шукташ тырша.

– Шукерте огыл ЛНР-ыш, Запорожье да Херсон областьлаш полышым намиенам. Кум «Мавик» коптерым, дроным пален налме «Булат» детекторым, кок генераторым, ФПВ штативым, «Таир» шагатым намийыме. Телеграмм приложенийыште вӱдымӧ https://t.me/marigumka группышто чыла тидын нерген палдарен шогем. Кумылан-влак группыш ушнен кертыт, – палдарыш ветеран.

Дмитрий пашаже дене кугыжанышлан, салтак-влаклан пайдам ышта, тидын дене СВО-што сеҥымашым лишемдаш полша. Специальный военный операций нерген ойлымеке, ветеран шочмо ялысе салтак-влакым шарнен ойла:

– Кугу Пумарий ял шотан илем гыч кайыше 16 салтак сӧй пасушто вуйжым пыштен. Кажне ешлан лишыл еҥым йомдараш – кугу ойго. Ача-аван да пелаш-влакын, эрге-ӱдыр-шамычын шинчавӱдышт таче кечынат кошкен огыл. СВО-што колышо землякем-влакым шарнен да жаплен, пашамым ыштем. Кугу Пумарий селасе калык дене маскироватлыме сеткым пидмым организоватленам. Тений ӱдырамаш-влак чылаже 400 сеткым ямыдленыт, кечеш 4-5 тыгай сеткым пидыныт. Мый утларакшым тӱрлӧ техникым шкенан земляк-влаклан намием. Гуманитарный полышым погымо шотышто командынат уло.

 СВО-што вашлийыныт

Кызытсе пуламыр ятыр пӧръеҥым ешыже, родо-тукымжо, йолташыже-влак деч шуко меҥгылан ойырен. СВО пытымеке веле лишыл еҥна дене ужаш да ушнаш лиеш шонена. Но ончыкылык нерген иктат ок пале. Дмитрият кок ий ончыч СВО кайыме верыште ЛНР-ыште пырля тунемше йолташыжым вучыдымын вашлиеш манын шоненат огыл.

– Владимир Попов дене школышто пырля тунемынна. 25 ий ужмо огыл ыле. Тудо Псков оласе ВДВ дивизийыште служитла. Шочмо Элым аралышын кечыже вашеш Счастье олаште вашлийына манын, кӧ шонен? Тиде, чынжымак, мылам кугу пиал да куан лийын, – ойла Дмитрий Фадеев.

Наградылан огыл, а чон йодмо почеш

Марий пӧръеҥ  чап кагаз, медальлан огыл пашам ышта, а чон йодмо почеш. «Вес семынже огешат лий. Шкенан салтакна-влаклан сеҥымашым лишемдаш полшаш кӱлеш», – ойла «За ратную доблесть» медаль дене палемдалтше талешке.

Д.Фадеевын альбомжо гыч налме фото-влак.