«Национальные приоритеты» АНО ден Российысе Тазалык аралтыш министерстве ТВ, радио ден интернетыште «Жизнь без алкоголя» алкогольный зависимость дене кучедалме социальный кампанийым эртарат.
– Кампанийна гоч ончыктынена: алкоголь, тудын дене варналтше айдемым лунчырта. Да ӱшанена, ты кампаний еҥ-влакым илышыште мо эн тӱҥжӧ нерген шоналташ тарата да алкоголь деч посна илаш моткоч сай манын умылаш полша, – ойла «Национальные приоритеты» АНО-н генеральный директоржо София Малявина.
Пытартыш ийлаште элыштына алкогольым шагалрак йӱмым палемдат. Калык шонымашым шымлыме Российысе рӱдерын данныйжылан келшышын, 2020 ий декабрь гыч 2024 ий август марте алкогольым йӱдымӧ але тудым шагалрак йӱаш тӱҥалше еҥ-влак 48 % гыч 65% марте шукемыныт. Тидыже «Продолжительная и активная жизнь» нацпроектым илышыш шыҥдарыме годым калыкым палдарымылан да моло йӧным кучылтмылан кӧра ышталтын.
Российыште алкогольым йӱмӧ дене кучедалмылан тӱрлӧ мероприятий эртаралтеш. 2008 гыч 2023 ий марте тидлан кӧра алкогольым йӱмым идалыкыште ик еҥлан шотлымаште 15,7 литр гыч 8,63 литр этанол марте иземын. Элыштына пеҥгыде алкогольым шагалрак йӱмым палемдат: 2008 ийыште 9,9 литр этанол гыч 2023 ийыште 4,9 литр марте.
– Алкогольым утыждене шуко йӱмӧ дене шӱм-вӱргорно, онкологий, пагар-шолора системе да моло чер вияҥыт. Алкогольым шагалрак йӱмӧ концепцийлан келшышын, 2030 ий марте Российыште этанолым йӱмӧ ик еҥлан шотлымаште 7,8 литр марте (2023 ийыште – 8,44 литр) иземшаш. Социолог-влакын данныйыштлан келшышын, пытартыш 20 ийыште алкогольым йӱдымӧ еҥ-шамыч 1,8 пачаш (27% гыч 48% марте) шукемыныт, тидат куандара.
Тений «Продолжительная и активная жизнь» у нацпроект илышыш шыҥдаралтеш, тудын почеш пижедылше огыл чер-влак шотышто профилактике да лӱдыкшӧ фактор-влак дене кучедалме мероприятий-влакат эртаралтыт, палемден РФ тазалык аралтыш министрын полышкалышыже Алексей Кузнецов.
Таза илыш-йӱлам кучымо шотышто темлымаш-влакым 8 800 200 0220 «шокшо линий» телефоныш йыҥгыртен налаш лиеш.
Марий Элысе Наркологий службышто тений «Синдром зависимости от алкоголя» («Алкогольный психоз» черан – 434 еҥ) диагнозан 7 729 еҥым регистрироватлыме. Ӱмашсе тыгаяк жап дене таҥастарымаште тиде шагалрак.
Тений январь-сентябрьыште Марий Элыште спиртан жидкость дене чот аяргыме 116 случайым регистрироватлыме, нунын кокла гыч 57 случайыште айдеме колен (ӱмаште тыгаяк жапыште 137 случайым регистрироватлыме, 83 случай годым айдеме колен).
Тыгай-шамыч кокла гыч 88,8% случайже годым еҥ-влак этанолан жидкостьым йӱын эмганеныт. Метиловый спирт дене аяргыме 5 случайым регистрироватлыме, палыдыме моло спирт дене – 8 случайым.
Марий Элысе Тазалык аралтыш министерствын темлымыж почеш, алкогольым йӱмӧ дене кылдалтше чер-влак деч колымашым иземдаш манын, районлаште межведомственный план-влакым ямдылыме. Нуным Элгӧргӧ паша министерстве ден Образований да науко министерстве дене келыштарыме.
freepik сайт гыч налме фото.