Май мучаште «Журавушка» ийготыш шудымо йоча-влаклан социально-реабилитационный рӱдерыште Марий Элысе приёмный да опекун еш-шамычын III форумышт лийын. Тушко 23 еш погынен ыле. Нунын коклаште Козьмодемьянск гыч Павел Трефилов да тудын 12 ияш Миша шольыжо лийыныт.
Южгунам икшывылан ончылгоч кугыеҥ гай лияш да нӧргӧ вачӱмбакыже ответственностьым налаш логалеш. Павел подросткыж годымак илышын кочыжым шижын налын. Аважын кочывӱдым йӱмыжым чӱчкыдын ончен кушкын. Шкаланже шке кочкаш шолташ ондакак тунемын. А 20 ийым темымекыже, шольыжлан опекун лийын. Тудо каласкала:
– Авам кочывӱдым йӱаш йӧрата. Ачамат южгунам пырля подылын, но тудо утыжым йӱын огыл. 15 ияшем годым ача ден авам ойырленыт. Тидлан кӧра авам эше чот йӱаш тӱҥалын. Такшым ешна ончыч келшен илен. Ача ден ава коклаште умылымаш эре лийын. Но илыш тӱрлӧ шӧрынан. Очыни, нелылыкым сеҥаш авайлан пеҥгыдылык ситен огыл.
Чоныштыжо – порылык
27 ияш Павел изинек поро кумылан, Юмылан ӱшаныше кушкын. Тидлан тудым иктат туныктен огыл, шочынак тыгай.
– Мый ӱшанем, Юмо мыйым йӧрата. Тудо изинек мыйым чын корно дене виктарен шоген. Воктенем эре сай еҥ-влак лийыныт. Спортым йоча годсек йӧратем. Кандаш ий футболла модынам. Вара кикбоксинглан шӱмаҥынам. Шке жапыштыже спортын ты видше дене Марий Элын чемпионжо лийынам. Футболла яра заниматленам гын, кикбоксинг секцийыш кошташ оксам тӱлыман ыле. Тушко мый шке кумылын толынам. Тренер-шамыч сай лийыныт. Нуно окса укем паленыт гынат, поктен колтен огытыл. Эре полшен шогеныт. Южо таҥасымашке ушнашат оксам тӱлыман. Тренер-влак мыйын олмеш шке кӱсенышт гыч оксам луктын пыштат ыле. Кажныжлан кугу таум ойлем.
Козьмодемьянскысе 3-шо номеран школышто шинчымашым погенам. Индешымше класс деч вара шочмо оласе индустрий да предпринимательстве колледжыш электрогазосварщиклан тунемаш пуренам. Дипломым налмеке, армийыш каяш контрактым подписатленам. Ульяновскышто ик ият пеле порысым шуктымеке, авам деч опеке орган вич ияш шольымым поген налын. Пел ий жапыште, еш ситуацийлан кӧра отпускым налын, чӱчкыдын мӧҥгӧ документым ышташ коштынам. А вара контрактемат мучашлалтын. Опекым оформитлымеке, МЧС-ыш утарышылан пашаш пуренам. Да кызытат тушто тыршем. Тылеч посна Козьмодемьянскыште физический культур ден спортым вияҥдыме шотышто рӱдерыште тайский бокс дене тренер улам. Йоча-влаклан занятийым яра эртарем. Спортын тиде видше пеш неле. Чыла еҥлан чонлан келшыше огыл. Эн ончыч шукырак йоча толеш, вара садыгак шагалемеш. Шым-кандаш тунемше эре улыт, – палдарыш Павел.
Тореш огыл
Йоча да ача-ава коклаште кыл пеҥгыде лийшаш. Но Павел ден аваже коклаште кыл шукертак лушкыдемын. Миша шольыжат ончыч аваж деке чӱчкыдын коштын гын, кызыт – шуэнрак.
– Авам чаманем. Содыки тудо мыланна илышым пуэн. Полшашат эре тыршенам. Эмлаш, анонимный алкоголик-влакын вашлиймашкышт кошташ темленам. Но тудлан тиде ок кӱл улмаш. Туге гынат, мемнам ужаш кумылжо уло гын, мый икганат торешланен омыл. Тӱшкагудышто пӧлемна уло. Тушто ава ила. Шольым дене коктын пачерым айлена, – манеш П.Трефилов.
Иза-шольо кыл
Павел ден Миша койыш-шоктыш дене тӱрлӧ улыт. Паша ойла:
– Могай гына секцийыш Мишам возыктен омыл: иймашкат, боксышкат, шкемын эртарыме занятийышкат. Но тудлан тиде оҥай огыл. Мый чолгарак улам гын, тудо – ласкарак. Яра жапыштыже мӧҥгыштӧ телефон дене шинчаш йӧрата. Вашке нелеш налеш. Садлан мый тудын дене ласкан мутланем, йӱкым ом кугемде. Туге гынат, иза-шольо кылна виян. Ме фильмым пырля ончаш, музыкым колышташ, мыскарам ышташ йӧратена.
Мишат изажым пеш пагала, тудын мутшым колыштеш. Изам – эн поро, эн сай, эн лишыл еҥ манын ойла. Иза-шольо кыл умбакыжат тыгаяк пеҥгыде лийже!