Пытартыш икмыняр ийыште кусараш лийдыме погылан ак палынак кушкын. Туге гынат пачерым, пӧртым налаш кумылан-шамыч пешыже шагалемын огытыл. Тыге палемда Йошкар-Оласе кусараш лийдыме пого агентствым вуйлатыше Елена Слысенко. Йошкар-Олаште илыме верлан ак, кредит ставке да моло нергенат специалист умылтара.
Пытартыш ныл ийыште
Йошкар-Олаште кусараш лийдыме пого агентствыште 2022 ий гыч пашам ыштем. Садлан ныл ий ончычсо пагыт ден кызытсе жапым чӱчкыдын таҥастарем. Тунам вторичкыште пачерым 10 процент ставкан ипотеке дене налаш лиеш ыле. Кугыжаныш полыш, еш ипотеке – чылан пачерым налын-ужален оксам ыштеныт.
Вара кредитлан процент ставке кушкаш тӱҥале, илыме верлан ак чотак кӱзыш. Тунам 3 миллион теҥгелан ужалыме пачер кызыт 7 миллион наре теҥгем шога. Палемдыман, ак ик ганат иземын огыл.
Кеч-могай неле пагытыштат – 2024 ийыште процент ставке 30 процент лийын гынат – еҥ-шамыч илыме верым налмым чарнен огытыл. Инвестор-влак гын вес семынрак пашам ышташ тӱҥалыныт: нуно ынде ужалыме-налме деч оксам ыштыме олмеш пачерым налыт, «под ключ» ремонтым ыштат да ужалымашке луктыт. Вет еҥ-шамыч шукыж годым мотор сӱретым ужын налаш кумылаҥыт, кеч тидлан утларак оксам луктын пышташ логалеш.
Шагалемын огытыл
Илыме верым налше-влак огыт шагалем, но погым налме йӧн вашталтын. шке пачерым ужалат, погымо оксам ешарат, ипотекым налыт да кугурак пачеран лийыт. Марий Элыште кредитым шукыж годым тылзеш 50 тӱжем теҥгем тӱлен илат.
Новостройкышто гын эше чоҥаш гына тӱҥалме пӧртыштӧ пачерым налаш шулдынрак шуэш. Пӧртым чоҥен пытарыме лишан ак эре кушкеш. Но шкалан илаш пачерым налше еҥ содыки эн ончыч илыме вер могай районышто верланымым, воктене йочасад да школ улмым, вара гына пӧрт чоҥалтеш веле але сдатлен шуктымым шотыш пышта.
Наталья, Йошкар-Ола:
– Кызыт Ремзавод микрорайонышто мландым да шке пӧртым 8,1 миллион теҥгелан ужален, Сомбатхейыште у огыл пӧртыштӧ кок пӧлеман пачерым 4,4 миллион теҥгелан налам. Молан ужалет, вет шке пӧртыштӧ илаш каньылырак манын шукын ойлат. Но тыге ыштыде ок лий. Шке сурт-оралтым кучаш пӧръеҥ кид деч посна ок лий, иктым тӧрлыман, весым ачалыман. А мый шкетын илем, эр гыч кас марте пашам ыштем, садлан пачерыш илаш куснаш шонен пыштенам. Риелторын полышыжлан эҥертенам: шкемын жапем уке, адакшым илыме верым ужалыме-налме годым тынар шуко документ дене коштман, ятыр кырча-марчам решатлыман. А агентстве гоч тидым ышташ ӱшанле: чыла жапыштыже ышталтеш, тыйым огыт ондале.
Еш ипотекым чылалан огыт пу
Икмыняр ий ончыч 8 процент ставкан икмыняр кредитым налаш лиеш ыле гын, варажым ик кредитым гына пуаш тӱҥалыныт, эше вараракше тидымат ыштымым чарненыт да еш ипотекым гына коденыт. Ипотеке кредитлан ключевой ставке – кокла шот дене 15,5 процент да утларак.
Еш ипотекылан процент ставке 2026 ийыште 6 процентак кодын. Тений 1 февраль гыч вате-марий созаёмщик семын ончалтыт, садлан ик ешлан льготан ик кредитым гына пуат. Ешыште куд ий марте ик йоча але ийготыш шудымо кок йоча уло гын, тыгак инвалидностян икшывым ончышо еш-влаклан еш ипотекым пуат.
Илыме вер чылалан кӱлеш, но шукыштын икымше взнослан оксашт ок сите, кредитный историйыштат уда, садлан южо клиент дене пел ий денат пашам ыштена, тӱрлӧ йӧным кычалына.
Кӧмыт налыт?
Кӧн оксаже уло, тудо налеш. Икте изирак пачержым ужала, ешарен, кугуракым налеш. Но ынде новостройкышто веле огыл ончат, вет тушко илаш пурымо деч ончыч эше ремонтым ыштыман. «Семёновка гыч олаш шумеш кудалыштмеш, йочасад, школ воктене «хрущёв-
кышто» пачерым налаш каньылырак» манын шонышо-влакат ятырын улыт.
«Наличке» денат налыт. Утларакшым – СВО участник-влак, нунын ешышт.
Пӧртым але пачерым?
Шке пӧртыштӧ илаш кумылан-шамыч шукемыныт. Участкым налын, еш ипотеке окса дене пӧртым чоҥат. Бюджетныйрак вариант 6-7 млн наре теҥгеш шуэш. Кермыч пӧртлан ак 8 млн теҥге гыч тӱҥалеш, ремонтлан эше оксам луктын пыштыман.
Йошкар-Ола деч тораште огыл Тумерсола ял воктене коттедж посёлкым чоҥат, тушто бюджетный вариантым муаш лиеш. 60 квадрат метр да кугурак пӧрт-влакым темлат. Кухньо-гостиный, кок малыме пӧлем, санузел – кокла шот дене ак 7,5 млн теҥге гыч тӱҥалеш. Чыла коммуникацийым пуртымо, ремонтым гына ыштыман.
Ола деч тораште огыл сад участкым налын, кызыт тыгак шукын пӧртым чоҥат.
Ак, конешне, эре кушкеш. Илыме верым шукын шыжым налыт, декабрьыште гын недвижимость рынкыште мо уло, чыла налын пытарат. Январьыште – шагалрак. Процент ставке умбакыжат эркын дене иземеш манын ӱшанена. Застройщик-влак дечат акым иземдыме тӱрлӧ акцийым вучена. Илыме верым вашталташ але налаш шонеда гын, лӱдын шогыман огыл. Тӱҥжӧ – икымше ошкылым ышташ, варажым йӧн лектеш.
Акше мыняр?
Йошкар-Олаште у пӧртыштӧ пачерлан ак могай районышто верланыме деч шога. «Дубовый парк» илыме комплекс (Нагорный микрорайонышто, мутлан, элитныйлан шотлалтеш. Тушто ик квадрат метрлан 120-140 тӱжем теҥгем йодыт, пачерыште ремонтым ыштыме гын – 150 тӱжем теҥгем.
Олан рӱдӧ ужашыштыже пӧртым пеш шукыжак огыт чоҥо, туштат ик квадрат метрлан 140-150 тӱжем теҥгем тӱлыман. Шулдырак ак Светлый микрорайонышто (Шернур кугорно воктене), тушто застройщик иканаште икмыняр пӧртым чоҥен.
«Ясная Поляна» илыме комплексыште квадрат метрлан ак 112 тӱжем теҥге гыч тӱҥалеш, тушто ремонтан пачер-влакымат ужалат. Семёновкыштат шулдынрак муаш лиеш. Таҥастараш гын, 2022 ийыште ик квадрат метрже 60 тӱжем теҥгеаш ыле.
«Вторичкылан» ак новостройкысо деч пешыже ок ойыртемалт – ик квадрат метрже 95-110 тӱжем теҥгеаш. Тыге 40 квадратный метр кумдыкан ик пӧлеман пачерлан 4 миллионат 800 тӱжем теҥгем луктын пышташ перна. Эше ремонтым ыштыман.