Медведево район Кыдал Озакъял ял шотан илемыш 11 ял пура. Нунын коклаште иктыже – Шеклянур. Ты ял Медведево посёлко деч 14 меҥге тораште верланен. 2021 ийысе перепись почеш, Шеклянурышто 308 еҥ ила. Утларакшым марий-влак улыт.
Чодыра воктене, пасушто
Ныл уреман Шеклянурын историйже кум курымымат эртен. Икымше гана тудын нерген 1723 ийыште Царевококшайский уездысе илем-влакын спискыштыже возымо. Ончыч ялыште кандаш ияш школ, колхоз лийыныт. Кызыт Шеклянурышто клуб пашам ышта, кевыт уло. Ял покшелне пӱя шинча. Тушто ирлудо-влакым чӱчкыдын ужаш лиеш. Кажне сурт воктене одарланен, тӱрлӧ кугу пушеҥге кушкын шога. Иктын пӧрт ончылныжо тумо ден писте, весын – лыстанвӱнчӧ, кумшын – кож, нылымшын – олмапу. Ял чынжымак мотор верыште верланен. Тораштак огыл чодыра уло. Ожно ял воктене ӱдымӧ кумда пасу, сӧсна, презе, ушкал ферме-влак лийыныт. Кугурак ийготан еҥ-влак ты жапым порын шарнат. Тунам ялыште илыш шолын манын ойлат.
Шеклянур ял лӱм кушеч лекме нерген Людмила Осипова палдара:
– Ожно ялна гоч Йошкар-Ола гыч Кузьмаш орава корно эртен. Пасу воктене чодыра кушкын. Тушто толышо-влак шылын иленыт. Ложашым, тӱрлӧ арверым, сатум наҥгайыше обозым ынышт шолышт манын, чот тӱткӧ лийман ыле. Сандене кажне гана еҥ-влак шеклане нурышто манын ойленыт.
Лилийым йӧрата
Ял кугу гынат, урем дене ошкылмына годым чыла сурт пустала чучын, эсогыл ик пият оптен огыл. Очыни, чылан пашаште, але пакчаште улыт манын шоналтышна. Теве ик сурт ваштареш мотор лилийым ончаш шогална. Шукат ыш лий, капкам озажат почо. Поро шинчаончалтышан Татьяна Алексеевна Ельмакова (ӱдыр фамилийже Смирнова) дене палыме лийна.
– Мый Шеклянурыштак шочын-кушкынам. Ончыч Медведево посёлкышто ешем дене иленна. Кызыт – шочмо ача-ава суртышто. Сулен налме канышыште пашан ветеранже улам. Тений 72 ийым темем. Ятыр ий Йошкар-Оласе 7-ше заводышто корректировщиклан пашам ыштенам. Константин Михайлович пелашем дене кок икшывым шочыктенна. Ӱдыремже самырыкак колен. Эргына уло. Кум уныкам куандарат.
11 сотык мландыштына пареҥгым, помидорым, киярым, тӱрлӧ пакчасаскам куштем. Шоптыр, пуншоптыр, эҥыж, олма гыч компот ден вареньым шолтем. Лилийым йӧратем, сандене ты пеледыш сад-пакчаштем ситышынак. Икманаш, ялысе моло еҥ-влак семынак илена, кертмына семын пашам ыштена.
Ешыштына нылытын лийынна. Кумытынжо Шеклянурыштак лакемме. Чаманыман, шолем уке лиймылан ныл ият теме. Шӱжарем ты ялыштак. Акам Советский районышто ила.
Кевыт уло. Но тушто ак шергыла чучеш. Ик ате шӧржак 88 теҥгем шога. Сандене Медведево посёлкыш, Йошкар-Олаш тӱрлӧ кочкыш сатум налаш коштам.
Ончыч кажне суртышто вольыкым ашненыт. Шудым солаш кушто лиймым кычал коштмо. Кызыт йырым-йыр шудо кушкеш, айда соло, ит ӧркане веле. Ик кугу яллан лач ваштареш пошкудем Люда Осиповамыт ушкалым ашнат. Шочшыжо-влакат пасу пашалан шӱман улыт, – каласкала Татьяна Алексеевна.
Коктын ӱмыр мучко, ончык
Пашаче Осиповмыт еш дене палыме лияш кумыл вигак лекте. Валериан Александрович ден Людмила Николаевна 44 ий пырля улыт. Еш илышыште тӱрлыжат лийын, ваш умылен, пагален, чыла нелылыкым сеҥаш, ик могырыш ончен ошкылаш ынде шукертак тунемынна манын ойлат.
Валериан Александрович кызыт ик организацийыште ороллан пашам ышта. Профессийже дене ветеринар. Йошкар-Оласе совхоз-техникумышто шуко ий тыршен. Валериан Александрович – уста еҥ. Самырыкше годымак шке семынже гармоньым шокташ тунемын. Кызыт шуэнрак гынат, но йӧратыме семӱзгаржым кумыл лекме семын кучен шинчеш да шочмо Морко район (Валериан Осипов Кожлаерыште шочын-кушкын) семжым шокталта.
Людмила Николаевна – сӱретче. Тудо 18 ий Йошкар-Оласе «Пӧлек» калык художественный мастар-влак объединенийыште матрёшкым сӱретлен. Вара цехым петырымеке, 10 ий Шеклянур школышто рисованийым туныктышылан ыштен. 1995 ийыште школым петыреныт, а вара ала-могай амаллан кӧра тудо йӱлен. Школ деч вара чолга ӱдырамашлан Шеклянурышто соцработник лияш темленыт. Пенсийыш лекмешке, 10 ий ты пашам шуктен. Яра шинчаш ок йӧрате. Тудо ойла:
– Вольыкым ашнет гын, канен шинчаш жап уке. Яллан ме гына ушкалым ашнена. Тылеч посна презына, чывына улыт. 40 бройлерым куштенна. Нуным, шӱшкылын, морозильникыш оптенна. Шылым кевытыште огына нал.
Кузе содыки жап вашталтын. Ончыч ялыште лач ик суртышто вольыкым ончен огытыл. Амалже – вате-марий Йошкар-Олаште пашам ыштеныт. Шоҥгыеҥ-шамычат ушкалым ашненыт вет. Тунам эше шудыжымат ышташ нигушто ыле, нур эре ӱдалтын, фермат лийын. Кызыт шудым солен ярнет. Ялыште вольыкшо деч посна йокрок, шонена. Адакшым мемнан чыла технике: тракторат, комбайнат, газелят шкенан. Шӧр-торык, ӱй холодильникыште эре уло, эре свежа. Ужалашат сита. Шке йыҥгыртен йодыт. Киярым, помидорым шагал огыл шындем. Тыгак ужалем.
Пелашем дене Александр ден Алексей эрге-влакым ончен-куштенна. Коктынат техникылан, пасу пашам изинек йӧратат. Фермер семын тыршат.
Ялыште содыки могай сай. Тыште шӱлаш ласка. Пошкудо-влак дене мутым вашталтен кумыл нӧлтеш. Шеклянурышто кок еш дене веле палыме лийын шуктенна. Чонышто ты вашлиймаш ӱмырешлан поро шарнымашым коден.