Ӱмаште Калык-влакын икоян улмо кечын, 4 ноябрьыште, Советский район Ӱшнур селаште у тӱвыра пӧртым почмо.
Талешке-влакым жаплат
У полат тора гычак волгалтеш да шкеж деке пуйто ӱжеш. Клуб ончылно марий калыкын тамгаже да патырже-влак дене палдарыше стендым вераҥдыме. Тидыже поснак турист-влаклан оҥай лиеш, очыни. Такшым чыланжак огыл марий-шамычшат тамган мом ончыктымыжым палена. Мутлан, йӱксӧ – йӧратымашын, ӱшанын, порылыкын да моторлыкын символжо. Тудо эше чон арулыкым ончыкта.
Клубыш толшо уна-влакым Кундыш кугыза «вашлиеш». Тудын кидыштыже ур шинча. Кундыш кугыза – марий пӱртӱсым, калыкым аралыше талешке. Преданий почеш тудо VI-VII курымлаште Кундыш эҥер воктене илен. Тораштак огыл кугу тумо ден писте одарланен кушкыныт. Нине пушеҥге деке Кундыш кугыза да тудын Чачавий уныкаже кумалаш коштыныт: тумо деке – сар тӱҥалме деч ончыч, писте деке – сонарлаш кайыме але кугу пашам тӱҥалме деч ончыч. Кундыш кугызан колымекыже, уныкаже чот ойгырымыж дене йӱксыш савырнен да кундемже йыр шортын чоҥештылын. Шинчавӱд йогымо верыште ер лийын.
Оҥай вет? Ӱшнур тӱвыра пӧрт культур мероприятийым эртарыме вер веле огыл, тушко толын, калыкнан историйже нерген шуко оҥайым пален налаш лиеш.
У полатыште паша воранен кайыже
Ӱшнур клубым Елена Владимировна Иванова вуйлата. Тудо шкеже – Самара кундем гыч, пелашыже – Шернур марий. Кызыт еш Курыкӱмбал ялыште ила. Елена Владимировна каласкала:
– Ялысе клубым чоҥаш 30 миллион наре теҥгеш шуын. Зданий модульный. Тыште клуб деч посна библиотеке, тыгак ял шотан илемын администрацийже улыт. У компьютерым, принтерым, колонкым, микрофоным, синтезаторым, гармоньым да молымат наледыме.
Наталья Анатольевна Петрова кидпаша кружокым йоча-шамычлан эртара. Тӱрлӧ техникыште моторлыкым шочыктат.
Эльвира Даниловна Таныгина икшыве-шамычым тӱрлӧ семӱзгар дене шокташ туныкта. Клубна, чынжымак моткоч мотор, волгыдо. Мемнан кеҥежымсе сцене уло. Тушто игече шокшо лиймеке, меропряитий-влакым эртараш йӧнан.
Концерт дене районласе ансамбль-влак, марий эстрадын шӱдыржӧ-шамыч чӱчкыдынак коштыт. Зална 70 веран. Южгунам шыгырракат лийын кертеш. Мутлан, Вадим Краснов тений концерт дене мемнан деке толын, зал тич калык погынен, шуко еҥлан верат ситен огыл, шоген онченыт.
Мый образованием дене ялозанлык пашаеҥ улам. Клубым почмо деч ончыч вуйлатыше-влак вакансийым увертареныт. Мый шке кумылем ончыктенам. Йочам Ӱшнур школышто тунемеш, ме пошкудо ялыште илена, йолынат кошташ тора огыл, 2 меҥге веле. Молан тӱвыра аланыште шкем терген ончаш огыл манын шоналтенам. Йоҥылыш деч посна ок лий, конешне. Ончыч клубышто иктаж-могай мероприятийым эртарен колтымо паша веле манын шоненам. Тыге огыл, паша тыште, чынжымак, шуко да куштылгыжак огыл. Тунемам, тыршем. Йоча-влак чолга улыт. Меат нуным куандарена. Шукылан туныктена, чон дене кандарена. Кугу проекторна уло. Каникул годым ӱдыр-рвезе-шамычлан тӱрлӧ мультфильмым ончыктена. Кызыт Сеҥымаш кечылан кыртмен ямдылалтына. Чапле концертым ончыкташ шонена.
Ансамбльым угыч чумырыман
Ӱшнур тӱвыра пӧртын культорганизаторжо – Эльвира Таныгина. Тудо Йошкар-Оласе музыкально-художественный школ-интернатыште шинчымашым поген. Вара И.С.Палантай лӱмеш музучилищым тунем пытарен.
– Баянист улам. Тыгак фортепиано, домр дене шоктен моштем. Ӱшнур школышто да йочасадыште музыкым туныктенам. Вара тӱрлӧ вере тӱрлӧ пашам ыштенам. Кызыт клубышто ик йочам гитар дене шокташ, шукырак икшывым синтезатор дене шокташ туныктем.
Ялысе калык клуб пашаш ала-молан шуэнрак ушна. «Ӱшнур сем» ансамбльна уло ыле. Тушто кугурак ийготан участник-влак лийыныт. Кызыт ансамбль мурымыжым жаплан чарнен. Ӱшанем, коллективна угыч чумырга да усталыкше дене куандараш тӱҥалеш, – ойла Эльвира Даниловна.
«Классический концерт шукырак лийшаш»
Тыге манеш Советский районын тӱвыра пӧлкажым вуйлатыше Яков Аркадьевич Ефремов. Классический музык чоннам, шинчымашнам пойдара. 25 апрельыште Анатолий Луппов лӱмеш классический музык районысо почмо фестиваль лийшаш.
«Ончыкыжым Ӱшнур клублан «Лесная легенда» икымше марий балетын композиторжо Анатолий Лупповын лӱмжым пуынена. Тидлан чот тыршена, мастарлык кӱкшытнам нӧлтена», – каласыш Я.Ефремов.
Шонымаш кугу. Паша чын корно дене воранен кайыже.
И.Речкинын фотожо-влак.