Тений Пеледыш пайремыш Угарман кундем гыч кок уста ансамбль: «Сударушка» ден «Лекше выд» – толын ыле. Ик кундемыште илыше коллективыш коштшо-влаклан ты пайрем икте-весышт дене палыме лияш да жапым пырля эртараш йӧным ыштен.
Кок лӱмгече лиеш
– Ме Пеледыш пайремыш ондакат толынна. Репертуарна руш калык куштымашлан поян. Туге гынат Тоншай селаште руш веле огыл, марий-шамычат шукын илат. Районыштына марий тӱвырам почын пуышо фестивалят 15 ий эртаралтеш. Меат ансамбльна дене марий куштымаш-шамычым тунемынна да мыланна тушко ушнаш, тыгак Пеледыш пайремыш толаш корно почылтын, – каласыш «Сударушка» калык куштымаш ансамбльым вуйлатыше Наталья Юдинцева.
Тений «Сударушка» ансамбльлан 25 ий темеш. Ты пайремым шыжым эртараш палемденыт. Вет 25 ий ончыч сентябрьыште Тоншай районысо тӱвыра пӧртыштӧ лачак у коллективым чумыраш тӱҥалыныт. А икымше концертым октябрьыште ончыктеныт.
Наталья Николаевнан мутшо почеш, кызыт ансамбльыш тӱрлӧ вере пашам ыштыше-влак коштыт, утларакшым педагог (ныл математик), воспитатель, тӱвыра пашаеҥ улыт, чылаже 15 еҥ. Но Пеледыш пайремыш чыланак толын кертын огытыл ыле.
Тылеч посна Н.Н.Юдинцева илалшырак-влаклан «Гармония» коллективым вуйлата. Тушко 11 пенсионер коштеш. Тений ты ансамбльым почмылан 10 ий темеш.
Куанен коштыт
«Лекше выд» ансамбльым Тоншай кундемысе марий-влакын визитный картычкыже семын аклаш лиеш. Вет тудын участникше-влак марий калыкын чапшым ятыр мероприятийыште аралат.
Ансамбльыш 1998 ий годсек коштшо Светлана Пермякова дене мутланышна. Тудо Вякшынер ялысе книгагудышто библиотекарьлан пашам ышта. «Ялыштына руш-влак илат, лач лӱмжӧ гына марла йоҥга», – мане тудо.
Вякшынер Тоншай деч 16 меҥге тораште верланен. Ондак тудо Ложкин ялсоветын администраций рӱдылан шотлалтын. А 2020 ий деч вара Тоншай округышко пура.
– Ме коллективна дене тӱрлӧ фестивальышке уло кумылын коштына. Ме Вӱтла эҥер воктене илена, сандене «Мы с Ветлуги реки» лӱман фестивальыште эре лийынна. Кажне ийын октябрьыште кугу марий пайрем семын муро да куштымаш фестиваль эртаралтеш. Тыгак марий калык лӱм дене Нижний Новгородысо фестивальлашке миенна, чӱчкыдынак марий кочкышым ыштен наҥгаенна. Кидмастар Вячеслав Тёркин шке куымо да пушеҥге гыч ыштыме арверже-влакым калыклан ончыкта. Ты ганат Пеледыш пайремышке тудо толын, – ойлыш Светлана Викторовна.
Коллективын участникше-влак С.В.Пермякова ден В.В.Тёркин Пеледыш пайремыш толмо деч ончыч Звенигово оласе кидмастар пӧртыш миеныт, марий тӱр нерген утларак пален налыныт, тудын техникыжым тунемыныт.
«Лекше выд» коллектив шке усталык пашажым мурым погымо дене тӱҥалын. Ты сомылым тудо эн ончычак шке кундемысе калык фольклорым арален кодымо шонымаш дене шуктен. Коллективым чолга да поро ӱдырамаш Алевтина Семёновна Трушкова 1993 ийыште чумырен да вуйлатен.
Ты сомылым шукташ Вячеслав Васильевич Тёркин полшен. Шкежат икмыняр жап ты ансамбльыш коштын. Тудо Ошкӓтӓ клуб-мастерскойышто пашам ышта. Ынде ятыр ий марий калыкын арвержым да вургемжым пога. Эсогыл клубышто тидлан посна верым ыштен.
Тений А.С.Трушкован илыш гыч кайымекыже, «Лекше выд» ансамбльым вуйлатышылан Василий Николаевич Пакичевым шогалтеныт.
Марий ӱдырамаш-влак уло кумылын сценышке лектыт да шке кундемысе да ожнысылан келыштарыме мурылажым муралтат. Тек ты коллективын ӱмыржӧ кужу лиеш.