Тюмень олам Елизавета Калашникова икымше гана ужмекак йӧратен шынден. Да ынде латкок ий лиеш, тушто ила. Тиде олаштак шӱм пелашым вашлийын, ешым погеныт, икшывышт шочын.
Палыме-влакын темлымышт почеш
Морко район Октябрьский посёлкышто шочын-кушшо ӱдыр верысе школ деч вара Йошкар-Олаште МарГТУ-што программист специальностьым налын.
– Тыге лектын: акам дене коктынат вузым ик ийыште пытаренна – тудо Киров олаште врачлан тунемын. Наташалан интернатурым эрташыже кӱлын, мыланем – бакалавриат деч вара магистратурым. Палымына-влакын темлымышт почеш, Озаҥыш але Тюменьыш каяш шоненна. Тюменьым ончалаш толынна, да мыланна келшен.
Тыге 2014 ий июньышто, поездыш шинчын, ты оласе вузыш документым пуаш каенна. Игече леве ыле. Тунам олам ончен савырненна, шукыштлан палыме Йӧратыше-влакын кӱварышт декат миенна. Но тунам олан моторлыкшым шижын шуктен омыл гай чучын, – каласкала Е.Калашникова.
Тунемме деч яра жапыште Лиза пашам ыштен: пиццерийыште кассирлан, автосалонышто администраторлан, менеджерлан.
Студентше годым ӱдыр-шамыч дене пӧлемым айлен иленыт, ик жап гыч вес верыш, кумшо пачерыш кусненыт. Туге гынат Тюмень гыч каяш шонымаш ик ганат лектын огыл – ты вер шӱмышкыжак шыҥен.
Тюмень Сибирьысе ик эн тошто олалан шотлалтеш. Нефтьым да газым шуко тулымылан кӧра Тюменьым эше Российын «нефтегазовый рӱдолаже» маныт.
Ола Тура эҥерын кок серыштыжат верланен. Тушто 872 тӱжем наре еҥ ила.
Моско гыч Тюмень марте самолёт дене кум шагат наре чоҥештыман, поезд дене 32 шагатыште миен шуаш лиеш, Озаҥ гыч – 20 шагатыште.
Самырык-шамычлан келшыше ола
– Пытартыш 12 ийыште ола палынак вашталтын. Тиде – кызытсе жаплан келшыше, ару, эре тӱзланыше ола. Самырык-шамычлан тыште поснак келша, садлан Хант-Манси, Ямал-Ненец автономный областьла гыч ӱдыр-рвезе-влак шукын тышке илаш куснат.
Эн чот набережныйым йӧратенам. Ныл кӱкшытан тыгай набережный Российыште тетла нигушто уке. Йӧратыше-влак кӱварын (подвесной) кастене тӱрлӧ тӱсан тул дене волгалтмыжым куанен ончена. Туддеч тораштак огыл йолын коштмо уремым – «Тюменьысе арбатым» – почыныт, – палдара Е.Калашникова.
Адакшым Тюмень илыме верым эн шуко да вашке чоҥымо ола-влак радамыште вич ончыл верым налше коклаш пура. Илыме комплекс-влак икте весышт деч моторрак улыт. Калашниковмыт тыгай верлаш каналташ чӱчкыдын коштыт. Игече гын Марий Элысе деч пешыже ок ойыртемалт манын палемда Лиза.
– Кочкыш сатум сетевой супермаркетлаште наледена, да ак ойыртем пешыже ок шижалт. Тысе илыш чыла шотыштат йӧнан манын кертам. Моло кугу ола: Моско, Санкт-Петербург, Екатеринбург – дене таҥастарымаште корнышто пробко уке. Корно чапле, уремлаште ару да мотор, климат сай. Удажым палемденат ом керт. Сай ЖК-се пачерыште илена, – ойла Елизавета.
Спорт, еш дене каныш…
Лиза 2020 ийыште марлан лектын, пелашыже – ЯНАО-со Ноябрьск ола гыч. Нунын вич ияш эргышт кушкеш.
– 2016 ийыште фитнес-рӱдерыш икымше гана абонементым налынам да умыленам: илышем спорт да фитнес дене кылдынем. Тудо ийынак тушто администраторлан пашам ышташ тӱҥалынам. А кок ий гыч вес клубыш менеджерлан кусаралтынам. Тидыже мыланем пеш йӧнан: спорт дене заниматлымылан от тӱлӧ, эше пашадарым налат.
2019 ийыште декретыш лектынамат, тренировко шотышто йӧршеш вес направленийлан кумылаҥынам – шӱлымылан, тупрӱдылан утларак тӱткышым ойыренам. Да мӧҥгӧ гыч онлайн-тренировкым эртараш кумылаҥынам. Тидлан соцкылласе лаштыкем-влакым вияҥдаш тӱҥалынам. Кызыт, декрет отпуск гыч лекмеке, Российысе ик эн кугу фитнес клуб-влак сетьыш пашаш пуренам. Мӧҥгем воктенак – велосипед дене ныл минутышто миен шуам. Мо оҥайже, икмыняр ий ончыч тиде фитнес рӱдерым чоҥымышт годым, эргым дене йолын коштшемла, эре ойленам: «Ават тыште пашам ышташ тӱҥалеш». Кызыт тушто фитнес-тренер улам да мӧҥгӧ гычат онлайн пашам ыштем, – манеш Е.Калашникова.
Лизан пелашыже вахте дене пашаш кудалыштеш. Яра жапым ешге пырля эртараш, иктаж вере лектын кошташ тыршат. Тюмень термальный источникше дене палыме, туштат лийыт. Оласе тӱвыра да каныме, тыгак «Гилёвская роща» парк-влак пеш кугу улыт, тушто, пӱртӱс лоҥгаште, каналташ ласка. Пӧртышт воктене изирак, кызытсе жаплан келыштарыме сквер уло, тушто эргыштлан пеш келша. Набережныйыште, арбатыште йолын коштыт, ужалыме рӱдерлаште миен толыт.
– Шкетынат лияш пеш йӧратем. Велосипедем кушкыжам да чымыктем веле. Тиде вуйушым кандараш сайынак полша. Кок ораван транспортлан келыштарыме корно Тюменьыште пытартыш жапыште палынак ешаралтын, поснак – парклаште, – ойла Лиза.
Тюменьыште Марий Эл гыч родыжо-влакат илат. Университетлаш документым пуаш толмышт годым акаж дене нунын дене ик жап иленыт. А кызыт шуэн вашлийыт, эре жапым муаш ок лий.
Тюменьыште илыше-шамычлан кушеч улмыж нерген ойлымеке, нуно Марий Эл кушто верланымымат огыт пале. Лизан пелашыжат Марий кундемыште эше ик ганат лийын огыл. Шкеже гын идалыклан шочмо верышкыже ик-кок гана чоҥештен толеш, тылзе наре мӧҥгыштыжӧ кана. Тудын аважат Тюменьыш икмыняр гана толын каен. Лишыл еҥ-влакым унала чӱчкыдынрак вашлийме шуэш, но мом ыштет, чылан паша веран, суртан улына манын палемда Марий кундемыште шочын-кушшо да тора Тюменьыште илыше Елизавета.