28 апрельыште М.Шкетан лӱмеш Марий драмтеатрыште «Марий Эл Республикын идалыкысе туныктышыжо – 2026» да «Марий йылмым эн сайын туныктышо» конкурс-влакым иктешлыме.
Икымше
«Марий Эл Республикын идалыкысе туныктышыжо – 2026» конкурсыш 16 педагог ушнен. Сеҥышыш Йошкар-Оласе 15-ше №-ан школышто историйым туныктышо Анна Альбертовна Жгулёва лектын. А «Марий йылмым эн сай туныктышо» лӱмым Советский район Солнечный кыдалаш школышто тӱҥалтыш класслам туныктышо Ирина Борисовна Сидорова сулен. Туныктышо-влакым Марий Элым Вуйлатыше Юрий Зайцев лӱм дене саламлаш толшо тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт шотышто министр Константин Иванов ойлен:
– Туныктышо лияш – чап. Те кугу да сай пашам ыштеда. Тений «Марий йылмым эн сайын туныктышо» конкурсыш куд педагог ушнен. Вожылман огыл. Шке мастарлыкдам ончыкташ тыршыман. Ӱшанена, вес ийын ты конкурсыш шукырак туныктышо ушна.
Сеҥыше-влаклан Марий Эл Республикым Вуйлатышын премийжым кучыктымо. Тудын кугытшо – 100 тӱжем теҥге.
Артист койышан туныктышо
Профессионал семын кушмаште, шке мастарлыкым нӧлтымаште конкурс-влак чот полшат. Тыге шона Солнечный кыдалаш школышто тӱҥалтыш класслам туныктышо Ирина Сидорова. Тудо образований аланыште 16 ий тырша. Моткоч марий шӱлышан, шке пашажым йӧратыше Ирина Борисовна – Параньга район Олор ялын шочшыжо. Тудо изинек туныктышо лияш шонен.
– Йоча годсек шкемым вес пашаште ала-молан ужын омыл. Тунемаш пуренам тӱҥалтыш класслам туныктышылан Крупская лӱмеш пединститутыш, а пытаренам 2010 ийыште – МарГУ-м. Студентем годым марий койышемым «Студвеста» да моло мероприятийыште ончыктенам. «Мурсем» фольклор ансамбльын участницыже лийынам.
Кызытат марла мураш да кушташ йӧратем. Районыштына порылыкым ончыктымо тӱрлӧ концерт эртаралтеш. Тушко Даша ӱдырем дене когыньнам марла мураш эре ӱжыт.
Икымше класслан вуйын шогем. Классыштем – шым эрге да кок ӱдыр. Чыланат мураш кумылан улыт. Йоча-влак туныктышо почеш вет каят, туныктышым ончен, шукылан тунемыт. Мый нунылан сай пример лияш тыршем.
Школыштына марий календарь почеш чыла гаяк пайремым палемдена. Солнечный посёлкышто Шорыкйолым кумдан огыт пайремле. Ме йоча-влак дене пайрем йӱлам шуктена, пӧрт еда, мечер лийын коштына але портышкемым кышкен мужедына. Ача-ава-шамыч тореш огытыл. Йоча-влакланат оҥай. Школышто йоча-влак марла огыт мутлане гынат, кугезе коча-коваштын йӱлаштым, тӱвыраштым палат. Урок-влак деч посна мый эше «В гостях у народа мари» кружокым ынде ятыр ий вӱдем. Школыштына марий йылмым кугыжаныш семын тунемыт. Мый тӱҥалтыш класслам туныктем, но марий шӱлышан улмемлан кӧра йоча-влакым марий историй, тӱвыра дене кылдалтше конкурслаш, «В гостях у Пампалче» сетевой проектыш ушем. Такшым марий йӱла, модыш нерген шуко материалем уло. Студентем годым диплом пашамат марий тӱня дене кылдалтын ыле. Вероника акам Параньга район Ермучаш клубышто пашам ышта, тудат шинчымашыж дене мый денем эре пайлалтеш. Авам – Римма Ивановна – Олор ялысе «Кас ӱжара» ансамбльын ик эн чолга участницыже. Тудат шуко мыланем полша.
Ирина Сидорова «Марий йылмым эн сайын туныктышо» конкурсыто кокымшо гана шке вийжым терген. 2012 ийыште икымше гана участвоватлен ыле. Тунам паша опытшат кок ий веле улмаш, конкурсышто сеҥымаш чӱдӧ лийын. Туге гынат тудо Советский районышто эн сай туныктышо лийын.
– Тыгай конкурсыш ушныман. Ме, марий-влак, вожылшырак улына. Чыла еҥ сценыш лектын шогалын огеш керт. Шкенжым мокташ, сеҥымашыж нерген ойлаш ӧреш. Сандене, мыйын шонымаште, эн сай, эн тале специалист-влак доска ончылно шогат, йочам туныктат.
М.Скобелевын фотожо.