Кызытсе саманыште пашазе профессийым налаш кумылан-влак шукын улыт. Ончыкыжым специальность дене пашам от ыште гынат, налме шинчымаш илышыште эре кӱлеш лиеш. Эсогыл ӱдыр школьник-шамычат пӧръеҥ пашалан, мутлан, сварщиклан, тунемыт (тидын нерген газетнан 17 апрельыште лекше номерыштыже палдарыме – Авт.).
Сварщик пашан шкешотан улмыж нерген самырык специалист Константин Чемеков дене мутланышна.
– Костя, 2021 ийыште тый Йошкар-Оласе строительно-промышленный техникумым йошкар диплом дене тунем пытаренат. Изинек сварщик лияш шоненат мо?
– Мый Оршанке район Пуял гыч улам. У Торъял посёлкысо школ-интернатыште тунемынам. Кызыт ешем дене Звенигово район Красногорский посёлкышто илем да туштак пашам ыштем.
8-ше классыште тунеммем годым сварщик пашалан тунемаш кумылем лектын. Ешыштем иктат сваркым ыштен моштен огыл, мылам кузежым-можым ончыктышыжат лийын огыл. А ялыште сварщик профессий кӱлешан. Мом-гынат эре левыктен ушыман, кӱртньӧ ӱзгарымат тӧрлатыман. Тыге сварщик лияш кумылем лектын. Сандене могай профессийым налме шотышто ончылгоч паленам, лач могай туныктымо тӧнежыш тунемаш каяш шуко шоненам. Строительно-промышленный техникумым ойырымемлан нимыняр ом ӧкынӧ. Тыште сай педагог-влак ыштат. Мемнан шуко практике занятий лийын.
– Сварщиклан тунемаш неле?
– Кеч-могай пашаште кумыл кӱлеш. Чыла моштымашат опыт дене толеш. Южылан – вашке, южыжлан – нелынрак.
– Студент годым мастарлыкдам кузе таптенда?
– Техникумышто кыртмен тунемынам. Налме шинчымашем вара мӧҥгыштӧ пеҥгыдемденам. Тылеч посна профмастарлык шотышто конкурслаште участвоватленам.
– Кӱртньӧ, левыктыме годым тӱрлын коеш. Деталь-влак тидын годым ынышт локтылалт, левыктен ушымо ужашыште шелше ынже лий манын, кузе лийман?
– Чынжымак, могай металл дене пашам ыштымым шотыш налман. Тидлан сварке аппаратым кӱлеш семын тӧрлыман, электродержательым чын виктарыман. Но эн ончыч сваркым ыштыме верым эрыктен ямдылыман.
– Техникум деч вара профессий дене кушто тыршенат? Эн неле паша могай лийын?
– Техникум деч вара чын пӧръеҥ семын элна ончылно порысем шуктенам. Моско область Наро-Фоминск оласе нылымше гвардейский Кантемировский дивизийын артиллерий полкышкыжо логалынам. Вара Белгород кундемысе Валуйка олаште элнан чекшым ороленам.
Армий деч вара Красногорскийысе Автофургон комбинатыште сварщиклан пашаш пуренам. Кугу размеран конструкций да йӱштӧ кундемлаш колтышашлык кузов-влак дене пашам ышташ неле ыле. Ик миллиметрланат йоҥылышым колтыман огыл. Сварке ГОСТ-лан келшен толшаш.
– Сварщик профессий специалистлан мом пуа?
– Пашадар сварщикын изи огыл, квалификацийым нӧлташ йӧн уло, пенсийыш ондакрак лекташ лиеш. Тӱҥжӧ – озанлыкыште сварке паша эре кӱлеш.
Костя пашажым моткоч йӧрата да тудым устан ыштен мошта. Но шукерте огыл ешлан кӧра завод гыч каяшыже логалын. Кызыт самырык специалист чоҥымаште отделке пашам шукта.