Пытартыш жапыште Россий телевидений дене марий вургемым чийыше, марла мурен-кушталтыше еҥ-влакым чӱчкыдынрак ужаш логалеш. Теве 6 мартыште «Поле чудес» передачыште Провой кундем Кужмарий села гыч Галина Калининам ончышна.
– Галина, передачыш мияш ӱжмашым мыняр жап вученат?
– Йодмашым иктаж идалык ончыч колтенам да тидын нерген монденам.
10 февральыште передачыш мияш ӱжмашым нальым да шуко шоныде келшышым.
Вигак тушко каяш ямдылалташ тӱҥальым. Эн ончыч шке кундемысе хор ансамбльым пырля каяш ӱжым. Тиде хорышто мый шкежат школышто тунемме годым муренам. Но нуно каен кертын огытыл.
Пырля каяш тӱрлӧ вариантым кычальым: Денис Шаблий, Качери бавай. А вара Йорга Качылан темлышым. Тудо Ирина Якаева дене пырля ик марий мурым муралташ темлыш, но музыкальный коллектив-влакым поген ситареныт улмаш. Чаманаш кодеш, нуно каен огытыл.
– Тый шуко пӧлек дене миенат. Мом наҥгаяш кӱлмым кузе ойыренат?
– Пӧлек-влакым эн ончыч шке гычак ямдылаш тӱҥальым. Шкеак «Теплая речка» трактирын озаже Иван Антропов деч пӧлек дене полшаш йодынам. Иван ден Юлия пелашыже марий кочкыш-влакым ямдылат, уло элна мучко тудын дене палдарат, садлан мыланем полшаш кумылын келшышт. Нуно мыланем ӱячам, тӱрлӧ шыл пӱчкышым, «Царевококшайский окорокым» пуэн колтеныт. Эсогыл Москош каяш билетым шкеак налыныт. Тидлан кугу деч кугу таум ойлем нунылан.
Ик жап гыч Марий Элысе туризмым вияҥдыме шотышто агентствын пашаеҥже-влак йыҥгыртышт, Леонид Аркадьевичлан пӧлек-влакым пуэн колташ кумылышт уло манын каласышт. Тыге мыланем ик коробкам ямдылышт. Тушко кундемнан лӱмжым возыман тӱрлӧ арверым пыштеныт: пледым, ручкам, брелокым, открытке-влакым, марий семӱзгар сувенирым, матрешкым, бальзамым да молымат.
– Студийыш мотор тувыр дене лектын шогалынат? Лӱмын тӱрлен-ургыктенат?
– Провой кундемыште шочын-кушкынам. Тушто шкенан мастар деч мастар-влакна улыт. Тувырым мыланем Звенигово оласе калык мастар-влакын пӧртышт пуэн. Тудо капемлан лачеш толын.
– Передачым телевизор гоч ончымо да студийыште войзымаш коклаште ойыртем уло мо?
– Ойыртем уло. Кунам ме экран гоч ончена, чылажат куштылгыла чучеш. Тургыжланымаш деч посна ок лий. Съёмко тӱҥалме деч кум шагат ончыч «Йӧршеш ом тургыжлане, чыла сай лиеш» манын шонет гынат, эфирыш пурымеке, тургыжланымаш садак лектеш. А эше от пале, эфирыш мом луктыт, а мом пӱчкыт. Мутлан, Леонид Аркадьевич мыйым тӱрвем гычак шупшалын, ятыр жап шонен коштым: тидым эфирыште ончыктат мо?
– Москош кумдан палыме передачыш миен коштмын тӱҥ цельжылан мом шотлет?
– Эн ончычак шке кундемем да шке калыкем, мотор Йошкар-Олана дене палдараш шоненам. А кокымшо цель: каналташ, вес кундемла гыч еҥ-влак дене палыме лияш.
– Галина, ынде икмыняр ий тыйым палем, эсогыл ик жап пырля пашамат ышташ логалын. Тый моткоч чолга, кӱлеш мутым вашке муын моштышо, весела кумылан, спортым йӧратыше улат. Шке нергенет да кызытсе шуктымо пашат нерген каласкале.
– Ойлен кодышым, мый Провой кундем гыч улам, Кужмарий селаште шочын-кушкынам, туштак 11 классым тунем пытаренам. Школ годымак спорт дене пеҥгыде кылым кученам. Лапта дене шым ий модынам, республикысе команде дене Россий кӱкшытыштӧ таҥасымашлашке коштынам. Тыгак баскетбол, волейбол, футбол, ӱстембал теннис дене заниматленам.
Школ деч вара Марий кугыжаныш университетын физический культур, спорт да туризм пӧлкам отличий дене пытаренам. Вара ик жап Спорт да туризм министерствыште пашам ыштенам, тиде жапыштак йоча-влакым ролик дене кошташ туныктенам, тренерлан тыршенам. Тиде мыйын йӧратыме пашам.
Декретыш Медведево районысо физический культур да спорт пӧлка гыч каенам. Кызыт кок ияш эргымым ончем. Но декрет жапыште яра кияш огыл манын, шукерте огыл уэш тренерлан ышташ тӱҥальым, чыла тӱрлӧ ийготан еҥ-влаклан фитнес занятийым эртарем. Мыйын уло илышем спорт дене кылдалтын. Пелашемат спортсмен.
– Соцкыл лаштыкыштет кидпашатым ужынам, тидланат жапым
муат?
– Жап лийме семын йодмо почеш тӱрлӧ кочкыш гыч аршашым ыштем. Теве Леонид Аркадьевичланат тыгай аршашем пӧлекленам.
– Галина, чон почын мутланыметлан тау. Эре тыгаяк чолга лияш тыланем. Тек ыштыме сомылет куаным конда.
Надежда Моисеева.