Подвигше ила курымеш

Сергей Бурков

Шукерте огыл Кужэҥер район Коҥганур школышто афганец Леонид Акпулатовым да СВО участник Сергей Бурковым шарныме лӱмеш ечыгорнышто эстафете эртаралтын.

А 20 февральыште школышто Тумньымучаш ял шотан илемысе ныл еҥлан стендым торжественно почыныт. Тиде: Алексей Валерьевич Якаев, Вячеслав Валерьевич Догару (коктын ик воинский частьыште лийыныт), Сергей Валерьевич Бурков, Василий Юрьевич Шибанаев.

Кужэҥер район Коҥганур школыш мийыме годым школын тоштерыштыже лийынна ыле. Пурен шогалше кажне еҥым фотосӱрет портрет гыч мемнам ефрейтор Сергей Бурков онча, а шеҥгелныже Российын флагше коеш. Тыгае самырык, мотор чурийвылышан да чатка пӧръеҥ капкылан салтак…

Геройлыкым ончыктен

Ила гын, тений 13 февральыште 32 ийым палемда ыле. Но Коҥганур ял рвезылан 30 ийым темыме шочмо кечыж годымат специальный военный операций кайыме верыште лияш логалын. «Талиб» позывноян эргын ӱмыржӧ Донецк Калык Республикыште 2024 ий 25 июньышто кӱрылтын. Тудын дене лишыл еҥже да палымыже-влак 2024 ий 10 августышто чеверласеныт.

Тоштерыште тудын кӱчык илыш корныж нерген брошюр ден шкешотан альбом-ойлымаш каласкалат.

Сергейым 2022 ий 26 сентябрьыште мобилизоватленыт. Тудо штурмовой взводын командирже лийын. Марий кундемын эргыже шке примерже дене личный составшым подвигым ышташ да геройлыкым ончыкташ таратен.

2024 ий 25 июньышто Сергей Бурков 3-шо штурмовой бригадыж дене пырля Очертино посёлко воктене боевой задачым задачым шуктен. Лачак нуно тушманын чот пеҥгыдын шогышо тушманым кырен шалатеныт. Ваштареш шогышо-влакын окопышто кум еҥым пытареныт да иктым пленыш налыныт. Тушманын позицийыштыже коштшыжла, Сергей, военнослужащий-влак ӱмбак лӱйкален ынышт керт манын, тулан бой дене штурмым пеҥгыдын кучен. Тунам тушман квадрокоптер полшымо дене керылт пурышо союзный подразделений-влакым пытараш тӱҥалын. Черетан «кайык» Сергейымат сусыртен, капышкыже ятыр осколко логалмылан кӧра илыш дене чеверласен.

Геройло подвигшылан, шке чаманыде кредалмыжлан, патырлыкым да лӱддымылыкым ончыктымыжлан Сергей Бурковым колымекыже Россий Федерацийын кугыжаныш наградыж, Патырлык орден, дене наградитлаш палемдыме. Приказше уло, но орденжын толмо корныжо кужу, тудо алят ешышке толын шуын огыл.

Пӧртым чоҥаш шонен…

Марий рвезе кумылзак койышыж дене ойыртемалтын. Аваже Маргарита Александровна тудым шкетынак ончен куштен. Эргыжын 14-15 ияш улмыж годым гына пелашыжым вашлийын.

Тунам, шонен моштыде, йоча «Огеш кӱл, коктынак илена» манын колтен, но варажым Оршанке вел гыч Алексей Ведерниковым «Батя» манынат лӱмден.

Коҥганур школым 2010 ийыште тунем пытарымеке, Сергей ПГТУ-н «Политехник» колледжышкыже водительлан тунемаш пурен, но пытарен огыл. Рвезе-шамыч дене пырля Моско кундемыш стройко пашашке кудалын. Варажым армийыш каен. Присягым налме марте Самара оласе ик частьыште лийын, тылеч вара контрактым подписатлен. Тыге 2012-2013 ийлаште срочный службыжым рвезе Таджикистаныште артиллерийский войскаште эртен.

Майыште мӧҥгыжӧ толмеке, Йошкар-Олаште сварщиклан тунем лектын. Тушто У Торъял район Элембай гыч ӱдыр дене палыме лийын. Ик жап келшымеке, оксам сӱанлан погаш манын, Йӱдвелыш каен. Нарьян-Мар олаште стройкышто тыршен, сварщикланат коштын. 2014 ийыште мужыраҥыныт, ӱдырышт шочын. Ульяна тений мартыште 11 ийым тема.

Сергейын 2022 ийлан кугу планже лийын. 23 сентябрьыште тудлан повесткым кучыктеныт. А тудо шуматкечын Йӱдвелыш кайышаш улмаш. Тыгак шочмо суртшо воктеке пӧртлан фундаментым ышташ чыла материалым налын пыштен, щебёнкым, ошмам конден. Ты пашам теле деч ончыч ышташ палемден.

Илышым сӧрастарен

Эргыж нерген ава кумылын каласкалыш:

– Сергей мыйым эре куандарен. Илышыште пеш шуко сайым ыштен, пурла кидем, ӱшанем, аралтышем ыле. Кажне пайремлан пеледыш аршашым, пӧлекым кучыктен.

А кунам ола але Йӱдвел гыч толын гын, пӧрт але кудывече тич уна ыле. Йолташыже-влак дене шашлыкым ыштеныт, кол шӱрым але шурпам шолтеныт. Илышым йӧратыше кумылжо дене мыскарам ыштен, веселитлен.

Йолташыже чынжымак шуко лийын. Олаште пырля кайыме годым ошкылаш огеш лий, уремыште эре еҥ-влак саламлалтыт, кутырат. «Мо тыйже пел олажым палет ала мо», – ойленам тудлан. Тудо тидлан тыге манын: «Авай, марий йылмым палаш кӱлеш, да еҥлан сай улат гын, йолташет шуко лиеш».

Эргым кочкаш шолташ йӧратен. Аваже улам гынат, тудын наре ом мошто. Кид-йолжо чылалан толын: кермычым оптен, стройко, плотник пашам пален. Нигӧ туныктен огыл. Ачаже лийын огылат, чылажымат шке семынже тунемын. Ургымо машинке денат урген моштен. Сурт-печыште улшо мончамат пелашем ден коктын ыштеныт. Сергей тушто плиткым оптен, подым варитлен, мончаончыл пырдыжым комыжлен.

Спецопераций гычат эре пӱтырен. Кажне гана мыланем ойлен: «Авай, йывырте, эргыч лектын. Чыла пеш сай». Южгунамже ешарен: «Мый мландым пураш тӱҥалам, но илыше кодам, сеҥымаш дене толам!» Икана тудо передовой гыч ондакрак лекше вес калыкын эргыжлан йыҥгырташ да шке йӧратыме шомакшым ойлаш каласен. Палыдыме номерым налын омыл, но кумшо гана йыҥгыртымеке, пуч вес могырышто йолташыжын йӱкшым да марла «Чыла пеш сай» шомакым колынам. А кок кече гыч шкежат нине мутлам телефон дене пелештен.

Пашаштыжат чылан тудым пагаленыт. Кызытат Йӱдвел гыч бригадирже да йолташыже-влак мый декем пӱтырат, тазалыкем нерген йодыт. Эргым уке гынат, пашам ыштыме верлаж гыч, Нарьян-Мар, Озаҥ, Моско да Йошкар-Ола, гычат йолташыже-шамыч унала толын каят.

Илышыште сварке пашажым йӧратен. А школышто футболлан шӱман ыле. Варажымат телефон денат футболист-влакын модмыштым эскера ыле. Гитарым шокташ толашен, а тыгеже музыкым чӱчкыдынак чӱктен. Моторын куштен моштен. Тӱҥалтыш класслаште улмыж годым классше дене марла куштымашкат ушнен.

Кызытат Коҥганурышто тудын таҥашрак ӱдыр-рвезе-влак ойлат: «Ялыштына йокрок лийын, веселитлыше Серёгана уке».

Спецоперацийыште артиллерист, стрелок, снайпер семын тыршен. Поро кумылан йолташ да сай эрге лийын.

Маргарита Александровналан эргычлан тау манын пелештыше еҥ-влак шукын улыт. Тудын пелашыже Алексей Ведерниковымат 2022 ийыштак 30 сентябрьыште кокымшо тӱшка дене спецоперацийыш наҥгаеныт. Кызыт тудым 15 ияш эргыж дене коктын вучат.