Марий Элыште «Кадры» нацпроект илышыш шыҥдаралтмылан кӧра квалификациян специалист-шамычым ямдылат. Тидлан оксам тӱлыман огыл. Могай профессийлан туныктат? Тиде да моло нерген Йошкар-Оласе калыклан паша верым ситарыме шотышто управленийын начальникше Ольга Цепелева дене мутланышна.
– Ольга Вирабовна, ты нацпроект почеш образованийым оксам тӱлыде налме условий могай?
– «Кадры» нацпроект кышкарыште «Активные меры содействия занятости» федеральный проект илышыш шыҥдаралтеш. Тудын почеш регионлаште йодмашан специальностьлан туныктат, переподготовкым эртарат да квалификацийым нӧлтат. Туныктымо курс-влак икмыняр арня гыч икмыняр тылзе марте шуйна.
– Кӧ тыгай курслаште тунемын кертеш?
- 50 ияш да кугурак ийготан еҥ, тыгак пенсийыш лекшашлык еҥ-влак;
- 7 ияш марте йочан да пашам ыштыдыме ӱдырамаш-шамыч;
- калыклан паша верым ситарыме службо органлаште регистрироватлалтше пашадыме еҥ-влак;
- 35 ияш марте еҥ-влак, кудышт, образований нерген документым налме деч вара ныл тылзе да утларак жапыште пашам муын огыт керт;
- 35 ияш марте еҥ-влак, кудышт, призыв почеш военный службым эртымеке, ныл тылзе утла жаплан паша деч посна кодыныт;
- военный службо гыч кайыше боевой действий ветеран ден СВО участник-шамыч, тыгак 2014 ий годсек ДНР да ЛНР-ысе ВС-ын составыштыже боевой действийлаште лийше-шамыч;
- СВО-што колышо участник-шамычын ешышт;
- паша опытдымо, тыгак кыдалаш профессиональный але кӱшыл образований деч посна улшо еҥ-влак (профобучений шотышто тӱҥ программе-влак почеш);
- инвалид-шамыч.
Профобученийым да ешартыш профобразованийым федеральный бюджет гыч ойырымо окса дене пуат.
Туныктымо программе, тудын почеш оксам тӱлыде тунемын кертше еҥ-влакын категорийышт нерген информацийым кеч-могай жапыште «Работа России» единый цифровой платформышто, тусо «Все сервисы»/«Список образовательных программ» разделыште муаш лиеш.
Туныктымо программыш ушнаш кумылан еҥ-влак йодмашым «Работа России» портал гочак колтен кертыт. Тидлан идентификаций да аутентификаций единый системыште пеҥгыдемдалтше учётный запись лийшаш. Айдеме, йодмашым возымаште полыш кӱлеш гын, калыклан паша верым ситарыме рӱдерыш толын да консультацийым налын кертеш.
Кум могырым договорым ыштымаш – оксам тӱлыде тунеммашын ик тӱҥ условийже. Тыгай договор айдеме, туныктымо организаций да пашам темлыше коклаште ышталтеш.
– Марий Элыште могай пашашке еҥ-влак огыт сите?
– Кундемыштына тазалык аралтыш, образований, чоҥымо да промышленность, ялозанлык да ужалыме аланлаште специалист-влак кӱлыт. Кызыт кумылан еҥ-влак «Машинист крана автомобильного», «Монтажник радиоэлектронной аппаратуры приборов», «Помощник по уходу», «Оператор беспилотных авиационных систем», «Специалист по работе с системами искусственного интеллекта», «Аналитик» специальностьлан оксам тӱлыде тунемыт. Каласыман: «Специалист по работе с системами искусственного интеллекта», «Оператор беспилотных авиационных систем», «Специалист по эксплуатации беспилотных авиационных систем: отраслевая подготовка», «Помощник по уходу» программе-влак почеш ешартыш образованийым утларак налаш тыршат.
– Ольга Вирабовна, кызытсе саманыште пилотдымо авиаций системе операторлан тунемаш кӱлешак, очыни. Кушто тидлан шинчымашым пуат?
– Идалык мучко пилотдымо авиаций системе операторлан туныктымо шотышто набор эртаралтеш. Кызыт Татарстанысе Иннополис университетыште – кӱшыл образованийым пуышо коммерческий огыл автономный организацийыште – «Оператор беспилотных авиационных систем» программе почеш группым погат, тыгак «Юл кундемысе энергетик ушем» ООО-што «Специалист по эксплуатации беспилотных авиационных систем: отраслевая подготовка» программе дене квалификацийым нӧлтат.
Каласыман: Марий Элыште СВО участник-шамыч у профессийлан оксам тӱлыде тунемын кертыт. Программе «Кадры» нацпроект почеш регионысо Паша да социальный аралтыш министерствын полшымыж дене илышыш шыҥдаралтеш.
СВО участник-влаклан 25 направлений почеш тӱрлӧ туныктымо организацийыште тунемашышт йӧн уло. Мутлан, тений августышто Йошкар-Оласе Торгово-технологический колледжыште нацпроект почеш 9 еҥ поварлан да пекарльлан тунемын лектын. Нунын кокла гыч иктыже – СВО участник, марий ӱдырамаш Валентина Тимофеева. Тудо, СВО гыч толмекыже, Йошкар-Оласе калыклан паша верым ситарыме рӱдерыште шоген. В.Тимофеева ойла:
– Рӱдерыште мылам пашам кычалаш полшеныт. Ик гана тушеч йынгыртеныт да «Кадры» нацпроектыш ушнаш да поварлан тунемаш каяш темленыт. Мый келшенам. Кӱлеш чыла документем Йошкар-Оласе торгово-технологический колледжыш наҥгаенам. Повар улам гынат налме специальность дене пашам эше ом ыште. Тӱрлӧ вере повар пашам кычалынам. Но пашадар мылам изила чучын. Содыки кок йочам туныктен лукташем кӱлеш. Садлан кызыт вес сомылым шуктем.
Кӱкшӧ квалификациян кадр ситыдымаш олаштат, районлаштат шижалтеш. «Кадры» нацпроект почеш профессиональный тунеммаш ты экшыкым кораҥдаш полша.