Мура, туныкта, вуйлата

У Торъял посёлкышто илыше Эвелина Белова изинек уста шӱлышан кушкын. Весела койыш-шоктышан, чолга да мотор йӱкан улмыжым тений «А ну-ка, девушки!» конкурсын республикысе этапшым ончаш толшо-влакат шекланен шуктышна.

Шочмо селаште

Эвелина Тошто Торъял селаште шочын-кушкын. Школ деч вара Йошкар-Оласе И.С.Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледжыш тунемаш пурен, «хоровое пение» специальностьым налын.

– Йочасадыш коштмем годымак мураш йӧратенам. Авамат сайын мура, но тидлан профессионально тунемын огыл. А теве акам да шольым – уке, – манеш Э.Белова.

Ик жап Кавказыште илен – тушко марлан лектын, пелашыж дене кок эргышт шочын. Но куд ий гыч самырык ава мӧҥгеш Марий Элыш пӧртылын. Кызыт 10 да 7 ияш эргыже-влак У Торъял посёлкысо школышто тунемыт.

Эвелинан чулым да чыла вере шуаш тыршымыжлан ӧраш веле кодеш. Тудо посёлкысо ик супермаркетыште администраторлан тырша. Тыгодым усталык пашажымат ӧрдыжеш ок кодо – Тошто Торъял селасе тӱвыра пӧртыштӧ художественный вуйлатыше. Утларакшым йоча-влак дене пашам ышта – VOICE ансамбльым чумырен, тыгак «Домисоль» музыкальный студийже уло. Селасе школышто йоча-влаклан музык урокым вӱда, 1-5-ше класслаш коштшо ӱдыр-рвезе-шамычым «Капельки» хорыш чумырен.

– Селасе тӱвыра пӧртыштӧ пашам ышташ келша. Икшыве-влаклан тӱрлӧ программым ямдылена. Кугыеҥ-шамычын ялысе илышыштым ятыр мероприятий дене сӧрастараш тыршена: концертым эртарена, икмыняр кружок уло, кумылан-влак дене районысо, республикысе, регион-влак кокласе конкурслашкат ушнена. Художественный вуйлатыше семын нине мероприятийлам ямдылем, вӱдышӧ семын сценыш лектам, ансамбльын участникшат улам, мурызо семын выступатлем, йоча коллектив вуйлатышат улам.

Тӱвыра пӧртыштӧ кум еҥ гына пашам ыштена. Но неле да сомыл шуко логалеш манын вуйым сакымаш уке. Икте-весылан эҥертен, полшен, калыкым куандарена. Тыршымынам ончаш да аклаш толшо-влак ятырак погынат гын, мыланна тиде – эн кугу куан, – ойла Э.Белова.

Шочмо вер вийым пуа  

Тошто Торъялыште Эвелинан ача-аваже илат, садлан тушко чӱчкыдынак кудалыштеш. Эргыже-влакат коча-ковашт дене шогаш йӧратат. Кеҥеж каникулым туштак эртарат, манаш лиеш. Телым изижге-кугужге ече дене коштыт. Рвезе-влаклан шахмат дене модаш келша.

Шуко мом ыштен шукташ логалеш гынат, нойымым пешыже ом шиж манын палдара Эвелина, вет тиде паша тудлан чон ласкалыкым конда, вуйушым кандара. Шочмо селаштыже Эвелина вийым пога. Йӧн лийме годым конкурслаштат вийжым терга – тиде опытым пуа, у еҥ-влак дене палыме лияш йӧным ышта, манеш.

«Ший оҥгырын» йӱкшӧ

«А ну-ка, девушки!» конкурс годым Эвелина дене пырля сценыш «Ший оҥгыр» ансамблят лектын ыле. Тошто Торъял тӱвыра пӧртысӧ ты калык фольклор коллективым Н.Э.Якимова вуйлата. В.З.Яндыганов – аккомпаниаторышт. Виталий Захарович муро-влакымат воза.

Надежда Эриковна ансамбль нерген тыгерак палдарыш:

«Ший оҥгыр» ансамбль 1976 ийыште чумырген. Икымше вуйлатыше Валентин Александрович Торощин лийын. Тунам ансамбль калык лӱмымат налын шуктен ыле. 1995 ийыште коллектив шаланен – клуб йӱштӧ лийын, участник-шамычат каен пытеныт. 2010 ийыште Татьяна Бастракова ден Надежда Гребнева ансамбльым уэмдаш тӱҥалыныт, тошто участник-влакым погеныт. Нунылан клуб пашаеҥ Галина Валерьевна Садовина полшен. Тыге чылажге 10 еҥ погынен. Тошто мурым, куштымашым, калык йӱлам шарналташ тӱҥалыныт. Концерт дене шуко коштыныт.

2025 ий июньышто «Ший оҥгыр» ансамбльлан калык лӱмым пуэныт. Кызыт коллективыш 14 участник коштеш. Чыланат весела кумылан улына, пырля шуко жапым эртарена. Регион-влак кокласе, республикысе фестивальлашке, пайремлашке коштына (Шорыкйол, Ӱярня, Пеледыш айо да молат). Концерт денат калыкым куандарена.

Э.Белован да Н.Якимован альбомышт гыч налме фото.