«Чолга шӱдыр» лаштыкнан черетан унаже – Йошкар-Олаште илыше Богдан Тымбаршев. Тудо тений Калыкле сымыктыш гимназийыште 4-ше классым тунем пытарен. Баяным, гитарым шокта, фортепианым шымла, тӱмырым кыра, утларакше гармонь семым йӧрата.
Шокталтен колта – тавалтыде от чыте, муралтен колта – уло чонетым савыра. Шукерте огыл Богдан дене вашлийын мутланаш пиал шыргыжале.
– Богдан, тый сылнын мурет, гармонь денат мастарын шоктет. Каласе, кӧ тыйым тидлан кумылаҥден?
– Марий муро да куштымаш деке мыйым ачам Алексей Иванович Тымбаршев кумылаҥден, а икымше семым тале гармоньчо Александр Лопкин туныктен.
– Икымше гана кугу сценышке кунам лектынат? Тачысе кечылан мыняр мурет уло?
– Икымше гана кугу сценыш кресачамын, мурызо Вадим Красновын, сольный концертыштыже лектынам. Тунам 5-6 ияш лийынам, Морко вел такмак-влакым муренна. Тыге мый марий муро аланышке икымше ошкылым ыштенам. Тиде тат эрелан шарнымашеш кодеш. Мыланем шочмо кундем, пӱртӱс да янлык-влак нерген мураш келша. Тачысе кечылан вич мурем уло. «Марий Шой ялысе такмак-влак» ден «Сеҥымашын мурыжо» интернетыште да радиошто йоҥгат, а кодшо кум мурыжо шке жапшым вучат. Лишыл жапыште Юлия Вий дене когыньнан дуэт дене мурымо «А ме просто келшена» муро лекшаш.
– А молан лач Марий Шой ял нерген мурым возаш кумылаҥынат?
– Кужэҥер районысо Марий Шой ялыште мыйын ковам, ачамын аваже Раисия Николаевна Тымбаршева ила. Мый тушко чӱчкыдын коштам. Кеҥеж каникулым ялыште эртараш йӧратем.
– Изи мурызо, гармоньчо уныкажын толмыжлан кова моткоч йывырта, очыни?
– Туге, ковам кажне гана куанен вашлиеш. Кеҥежым сурт кокласе сомылым шуктымеке, ача але кресача дене колым кучаш коштына. Тыгак мыйын эше Кужэҥер районысо Кораксолаште ковам Лидия Сергеевна ден кочам Георгий Андреевич Константиновмыт илат. Нунын декат миен шуаш тыршем. Уремыште гармоньым шокталтем, да уло ял калык мыйым ончаш лектеш, совым кырат. Тидлан мый моткоч йывыртем да эше чотрак муралтем!
– Могай тый молодец улат! Шке мастарлыкет дене калыкын кумылжым нӧлтет, вий-куатым пӧлеклет!
– Тау, мый чот тыршем.
– Богдан, сценыште шогылтмет, шкем кучен моштымет дене ончышо еҥын шӱм-чонжым иканаште савырет. Ала иктаж кӧ деке мураш тунемаш коштат?
– Ятыр ий Марий тӱвыра рӱдер пеленысе «Падыраш» ансамбльыш коштынам. Тушто шукылан тунемынам. Коллективым вуйлатыше Эльвира Васильевна Петровалан порын тауштем. Кодшо ийын мый йоча-влаклан эртарыме «Ший памаш» муро конкурсышто вием тергенам да сеҥышыш лектынам. Конкурслан мыйым палыме мурызо Светлана Альбертовна Яндукова ямдылен. Эн кугу эҥертышем – йӧратыме аваем Наталия Георгиевна Тымбаршева (Антропова). Кресачам ден кресавамат (Вадим Краснов ден Роза Искакова. Авт.) мыланем эре полшен шогат.
– Гармоньым шокташ да мураш веле огыл, тый вет кушташат моткоч кертат, «Онар» ансамбльын чолга участникше улат.
– Туге. “Онар» ансамбльыш кок ий ончыч толынам. Кушташ моткоч йӧратем. Поснак – марий куштымашым. Кажне гана репетицийышке куанен коштам. Сценыш лектын тавалтен колтем гын, пуйто шулдыраҥам. Тыге чучеш.
– Богдан, сценыш лекмет деч ончыч чот тургыжланет? Могай шонымаш вуйыштет пӧрдеш?
– Тургыжланымаш уке. Ончем кузе вес артист-влак сценыште шкеныштым кучат, кузе мурат, куштат. Мурымо годым чын шӱлаш тунемман. Куштылго паша огыл. Тидлан кресавам деч тунемам.
– Шочмо марий йылме дене лывыргын мутланет. Марий йылмым палымет сылнымут конкурслашкат ушнаш полша, очыни. Почеламутым лудаш коштат мо?
– Чын. Почеламутым лудмо конкурслашке кумылын ушнем. Ӱмаште, мутлан, Йошкар-Олаште эртыше «Колумб лудмаште» икымше вер дене палемдалтынам ыле да вара Моркыш миенам. Мыйын Эвелина акам сылнымутлан чот шӱман. Мураш, кушташ пеш кертеш. Тудат мыланем кугу пример.
– Тыгаяк чолга лий! Каласе, тыланет мураш, кушташ але гармоньым шокташ утларак келша?
– Гармоньым чот йӧратем, мурашат келша. Шокталтен колтем, да шӱмем куанен юарла. Ужам, кузе марий калык мыйын почеш мура, кушта. Тиде нимучашдымын кумылым нӧлта.
– Ончыкшым палыме эстраде мурызо лияш кумылет уло чай? Але кушкын шумекет, кӧ лияш шонет?
– Мый Иван Ключников-Палантай лӱмеш колледжын студентше лийнем. Эше балалайке дене шокташ тунемнем. Оркестрышкат ушнынем.
– Богдан, тек чыла шонымашет шукталтеш. Ончыкылыкет волгыдо лийже, мемнам тыгак куандарен шого!
Йочан мастарлыкшым изиж годым шекланен шуктыман да чын корныш виктарен моштыман. Тидын шотышто Богданын ача-аважлан таум каласыман. Йошкар-Олаште шочын-кушшо, руш школышто тунемше рвезын шочмо марий йылме дене яндарын мутланымыжым чон шулен колыштат. А кунам кидышкыже гармоньым налын марий такмак-влакым муралтен колта – кумылет кавашке чоҥешта! Тау тыланет, Богдан! Ончыкыжымат шочмо йылмынам аклен, марий тӱвыранам вияҥден шого!
Роза Искакова, мурызо, Богдан Тымбаршевын кресаваже:
— Кертме семын ме эре Богдан дене пырля лияш тыршена. Молан манаш гын, кунам тыйын лишыл еҥет-влак пеленет улыт, тунам чонланат ласкан чучеш, шкендым ӱшанлын шижат. Сценышкат чӱчкыдын Богдан дене пырля лектына. Концертлан лӱмынак икмыняр номерым ямдыленна. Калык кажне гана куанен вашлиеш, марла мурышо, куштышо йоча поснак кумылым налеш. Мый ӱшанем, кресэргымын усталык корныжо кужу да тӱвыргӧ лектышан лиеш. Тудо моткоч тыршыше, ответственный рвезе. Шке шонымашкыже эре шуаш тырша. А кунам шыргыжал колта – уло тӱням волгалтара! Ме тудым моткоч йӧратена!
Людмила ФЕДОРОВА,