Катерина Шабдарым шукынжо самырык мурызо семын палена. Образованийже дене тудо журналист, психолог да косметолог. Тылеч посна Катя марий сӧрастарыме ӱзгар-влакым шочыкта.
«Маридар» сымыстара
Катя шке брендшым «Маридар» манын лӱмден. «Мари» – ӱдырын национальностьшым ончыкта, а «дар» — фамилийже гыч ужаш. Кидмастар каласкала:
– Изинек йылгыжше моторлыкым йӧратем. Чевер тӱс, тӱрлӧ шер да бисер, сӧрастарыме ӱзгар-влак мыйым эре сымыстареныт. Йӧратыме тӱсем – ош лумын йылгыжмыже. Тудым эре ончен кертам, нигунам ок йыгыжтаре. Тыгак нарынче ден пелганде тӱсым йӧратем. Сандене тыгаяк тӱсан шер, бисер гыч сӧрастарыме ӱзгар-влакым наледенам, вара шкеак нуным ышташ кумылаҥынам. Эн ончыч родем-влаклан пӧлек шотеш шкемын ыштыме сӧрастарышым кучыктенам.
Мый Санкт-Петербургышто илем да тусо «Югорно» ансамбльын вуйлатышыже улам. Ансамбльлан сӧрастарыме ӱзгар-влакымат шкеак ыштенам. Тылеч посна 2022 ийыште «Эрвел марий» ансамбльлан ик сӧрастарышым ямдыленам.
Санкт-Петербургышто, Йошкар-Олаште эртаралтше мероприятийлаш пашам-влакым чием да марий улмем ончыктем. Адакшым сӧрастарыме ӱзгарем-влак кызытсе саманлан келшен толшо улыт. Тыге коллекцийыштем шуко тӱрлӧ алга, кидшол, шӱшер погыненыт. Ӱдыр-влакат, сӧрастарыме ӱзгарем-влакым ончен, шкаланышт тыгайымак ышташ йодыныт. Тыге кок ий ончыч шке брендым шочыкташ шонымаш толын. Кызыт йодмаш почеш тӱрлӧ сӧрастарышым ямдылем, марий ӱдыр-влакым пашам дене куандарем.
Йошкар-Олаште шочын-кушшо Катя марла сайын мутлана, марий улмыж дене кугешна да кеч-могай олаште марий койышыжым ончыкташ тырша.
– Кызыт шке сӧрастарыме ӱзгар-влакым ыштем, а ончыч кеч-могай элыште, олаште лийынам – марий сӧрастарышым ушештарыше арвер-влакым наледенам, – манеш кидмастар.
Негыз – акрет годсо ӱзгар
Катерина Шабдарын пашаже кызытсе саманлан келшен толеш гынат, тудым ыштыме деч ончыч мастаръеҥ шуко книгам лудеш, ончыч могай марий сӧрастарыме ӱзгар лиймым шымла.
– Кеч-могай пашаште келге шинчымаш кӱлеш. Мый марий калыкын тӱвыраже, историйже дене кылдалтше книгам эреак лудам, шымлем. Мемнан кугезе кована-влакын сӧрастарыме ӱзгарыштым ончен, кызытсе саманлан келыштарем. Ончыкшым сӧрастарыме ӱзгар-влакым эшеат шуко да тӱрлым ыштынем, тугаяк сай качестван лийышт манын тыршем. Сӧрастарыме ӱзгарем-влакым ончалын, нуным чиен, марий ӱдыр-шамыч марий улмыштым умылышт, а вес национальностян еҥ-влак поян марий культурна дене палыме лияш кумылаҥышт манын шонем, – ойла Шабдар.
Ойыртемалтше, молын гай огыл
Катян брендше шке стильже дене молын деч ойыртемалтеш. Тудо сӧрастарыме ӱзгар-влакым эн ончыч шкаланже, шке тӱжвал сынжылан, чонжылан келшышым ышта. Кидмастар каласкала:
– Мый изинек ойыртемалтшын чияш йӧратенам. Кевытлаште келшыше капемлан да чремлан келшыше тувырым кычалын, шуко коштын кертам. Сӧрастарыме ӱзгарем-влакат весын гай ынышт кой манын ыштем. Мутлан, вуйыш сӧрастарыме ӱзгарым, марий тӱран, ший оксан докерым ышташ тӱҥалме годым, ик кидмастарынат тыгай пашам ужын омыл.
Южгунам пашам иканаште шочеш, южгунам тылзе, кок тылзат кая. Тӱрлӧ кужытан, лопкытан шинчырым, тӱрлӧ диаметран ший оксам ойырем. Кудыжо моторракын коеш да пашамлан келшен толеш, ончем. Тӱҥжӧ – пашам куаным конда.
Материал-влакым тӱрлӧ вере наледем: Йошкар-Олаште, Санкт-Петербургышто, Озаҥыште.
Пашаштем марий тамгам кучылтам. Тӱрым шке тӱрлем. Тидлан мый вашке тунем шуынам. Марий тӱрым тӱрлаш вий, жап, чытыш да сай кумыл кӱлыт. Тӱр дене кылдалтше книгам шуко лудынам, эсогыл ик экспедицийыште лийынам. Яллашке лектын, марий тӱр-влакым шымлаш кумылем уло. Такшым марий калык дене кылдалтше чылажат мылам оҥай, йӧратыме да шерге.
Тений Катя Шабдар пашаже-влакым Пеледыш пайрем, Йошкар-Олан кечыже годым ярмиҥгашке ужалаш луктын. Тӱрлӧ сӧрастарыме ӱзгаржым Россий мучко илыше марий да руш ӱдыр-влак утларакшым Интернет гоч налыт. Пашаже-шамычым Марий сийгудышто, Патриарший площадьысе сувенир киоскыштат налаш лиеш. Ончыкшым вургем коллекцийымат ямдылынеже.