Тений Марий Элысе кресаньык-фермер озанлык-влак ассоциаций Медведево район «Кенеш» озанлыкыште тыршыше Влад Николаевым Т.С.Мальцевын медальже дене палемден.
Марий Элыште да Российысе моло кундемлаштат ялозанлык пашам вияҥдымашке надырым пыштыше да фермер сомылым ончыко вӱдышӧ фермер-влакым Т.С.Мальцевын (Терентий Семёнович – академик, ялозанлык производствын новаторжо, мландым лӱдыкшыдымын обрабатыватлыме системын авторжо) медальже дене палемдат. Тудым Российысе фермер-влакын ассоциацийышт (АККОР) пеҥгыдемден да регионласе фермер толкыным ончыко вӱдышӧ чолга пашаеҥ, кооперативым вуйлатыше, специалист-шамычлан пуаш пунчалын. Влад Анатольевич фермер-влаклан эртаралтше тӱрлӧ мероприятийыш чолган ушна. Ялозанлык сомылым виктарыше специалист семын кундемнан чапшым Всероссийский форумлаште да моло вереат ончыкта.
Тукым сомыл
Николаевмытын озанлыкышт Ежово селаште верланен. Эше 1990-ше ийла тӱҥалтыште Пётр Николаевич Николаев (Влад Анатольевичын кочаже), еш пашам вораҥдараш шонен, шке озанлыкым почаш кумылаҥын. Тидлан тудо лишыл еҥже-влакым поген да «кенешыш» чумыргаш темлен. «Кенеш» – одо йылме гыч лекше мут, тудо «совет», «ушем», «сходняк» манмым ончыкта. Озанлыкын лӱмжӧ тидын дене кылдалтын. Николаевмытын тукымышт одо калык гыч лектыныт
Пётр Николаевич пырчан шурным кушташ да ты йыжыҥым ончыкыжым вияҥдаш шонен. Озанлыкыште шожым, шыдаҥым, шӱльым да молымат куштеныт. Тылеч посна шукияш шудым ӱденыт. Паша шке радамже дене шукталтын. Но кенета Пётр Николаевич илыш гыч каен колтен, озанлыкым умбакыже эргыже Виталий Петрович шуен. Тудынат ӱмыржӧ ик жап гыч кӱрылтын. Еш сомыл Пётр Николаевичын вес эргыжын Анатолий Петровичын, вачӱмбакыже возын. Кызыт «Кенеш» кресаньык-фермер озанлыкыште тудлан негызым пыштыше еҥын эргыже да уныкаже-влак тыршат. Икте ик сомыллан мутым куча, весе – весылан, кумшо – кумшылан.
– Кочана илыме годым кузе пашам ыштенна, кызытат тугак тыршена, икте-весыланна вашла полшена. Ялозанлык сомылым вораҥдарымаште тӱрлӧ вашталтышын илышыш шыҥдаралтмыжлан кӧра шуктымо направленийым алмашташ логалын. Кочам илымыж годым пырчан шурным куштенна гын, вара сӧснам да ушкалым ашненна. Жап эртымеке, пареҥгым шыҥдаш тӱҥалынна.
Илыш ончыко кайыме дене пакчасаскам ончен куштымо технологий койынак вашталтын. Ятыр еҥ кугу кугыт сатум ыштен налаш тырша. Тидланже тӱрлӧ йӧнлан эҥерта. Ме тӱҥ шотышто уто химий деч посна кушкылым кушташ кумылан улына. Садлан ты йыжыҥ деч кораҥаш да вес направленийым вияҥдаш тӱҥалынна. Кызыт изирак вольык озанлыкым кучена. Фермыштына 40 наре вуй тӱкан шолдыра вольыкым ашнена. Тушеч 12 лӱштымӧ ушкал уло. Шӧрым лӱштен, парышым ыштен налына. Вольыклан шке ончен-куштымо пырчым, шудым пукшена, – каласкала Влад Николаев.
Чылан – пашаште
Николаевмытын шуктымо пашаштышт тӱҥжӧ – ушкал сай качестван шӧрым пуыжо. Еш тазалыкым эскерымылан да пеҥгыдемдымылан кугу тӱткышым ойыра, шке ыштыме шӧр-торыкым кочкеш. Садлан вольыкат сай кочкышым кочшо манын тырша.
– Мый изиэм годсек озанлыкыште кушкынам. Садлан ты аланысе пашан чыла гаяк шӧрынжым палем, манаш лиеш. Мый вольыкым ончымылан, ушкалым лӱштымылан, шӧрым кӱлеш верыш намиен шуктымылан мутым кучем, изам-шамыч пасу пашалан ответственный улыт, ачам техникым эскера да моло сомылымат шотыш конда. Кызыт, мутлан, пасушто тыршена. Тений мланде ночко, садлан тушко вараш кодынрак лекташ логалын, – ойла фермер.
«Кенеш» озанлык ончыкылык нергенат шона. Планыште – техникым уэмдаш, мланде кумдыкым кугемдаш, лӱштымӧ ушкалым ешараш да молат. Шонымаш уло гын, тугеже озанлыкынат ончыкылыкшо ӱшанле лийшаш. Вет тӱҥжӧ пашаеҥ шке сомылжо дене йӱлышаш. Тыгайже годым пашат ушнен толеш, маныт калыкыште. Тугеже «Кенеш» озанлыклан – шонымашке шуаш!