27-30 августышто кундемыштына «И Краткая» Йошкар-Оласе III кинофестиваль лийын. Тудо элнан тӱрлӧ регионжо гыч кинематографист, режиссёр, киноиндустрий аланысе тӱҥалше автор ден ончышо-шамычым чумырен.
«И Краткая» кинофестиваль республикнан рӱдолаштыже кумшо гана эртаралтын. Тудо кызытсе кино, усталык эксперимент, у лӱм-влак нерген мутланаш йӧным ыштыше мероприятийлан шотлалтеш. Тений тушко ушнаш шонышо-шамыч деч 500 утла йодмаш пурен. Тушеч 31 пашам конкурсыш ойырымо. Нуным модмаш, документальный, анимационный, чот кӱчык кино категорий-влаклан шеледыме да сеҥыше-шамычым палемдыме.
Кумшо кинофестивальын символжо – Йошкар-Оласе гербыште ончыктымо шордын тӱкыжӧ. Тудо киносымыктышын да усталык кылын тӱрлӧ йыжыҥан улмыжым радамла.
Лӱмлӧ уна-шамыч, поян программе…
«И Краткая» кинофестиваль Российысе кинематографист-влак ушемын, тӱвыра инициативе-влак президент фондын, Марий Эл Правительствын, регионысо Тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт шотышто министерствын полшымышт дене эртаралтеш. Организаторжо-влак – «Филдок» кинокомпаний, «Шаблий» киностудий. Тудым пайремлын почмаш Я.Эшпай лӱмеш кугыжаныш марий филармонийыште Россий кино кечын, 27 августышто, лийын. Тушко тыгак лӱмлӧ уна-шамыч Андрей Эшпай, Алексей Нужный, Александр Володин ушненыт.
Тенийысе фестивальлан моткоч поян программым ямдыленыт. Конкурсыш пурышо паша-влакым ончымо да лончылымо деч посна тӱрлӧ усталык вашлиймашым, мобильный кино лабораторийым, мастер-классым келыштареныт.
Мероприятийын кокымшо кечынже Йошкар-Оласе «Октябрь» кинотеатрыште 11 шагат гыч 23 шагат марте конкурсыш пурышо кино-шамычым ончыктеныт. Кажне паша деч вара автор-шамыч дене каҥашеныт. А ончышо-шамычлан «Ончышо-влакын призышт» йӱклымашым эртареныт. Эн изи зритель-влак нергенат монден огытыл. «Союзмультфильм» студий деч нунылан «Кто сказал мяу» программым келыштареныт. Конкурсысо паша-влак деч посна тыгак кызытсе анимационный, документальный, игровой моло кино-шамычым ончаш йӧным ыштеныт. Тыге кажне кумылан еҥ шканже келшыше кином ойырен да ончен кертын.
Кинофестивальын эше ик ойыртемже – мобильный кино лабораторий. Тушто смартфоныш кином войзаш туныктеныт. Тидлан режиссёр, эксперт Александр Володин вуйын шоген. Участник-шамыч тушто ныл кече мастарлыкыштым таптеныт.
Тылеч посна А.Хабибуллинан «Самопробы в кино» мастер-классыштыже шуаралташ йӧн лийын. Палемдыман, тушкат ятыр кумылан еҥ толын. Нунын коклаште мыят лийынам. Шкешотан мастер-класс мыланем, журналист семын, оҥайын да пайдалын эртен. Вет мыланнат коклан камер ончылно выступатлаш, каласкалаш логалеш. Садлан самырык режиссёрын мероприятийжым кӱлешанлан шотлем.
Программе почеш А.Эшпай. Д.Осокин, Е.Симонова, Д.Давыдов дене усталык вашлиймаш-влак эртаралтыныт. Нуно кино аланыште шкем терген ончаш шонышо але шуаралтше участник-шамычлан поснак вучымо лийыныт. Вет профессионал-влакын опытыштым, моштымашыштым, мастарлыкыштым шкешотан шӱкалтыш семын шканышт палемденыт.
У семын
Кумшо кинофестивальын вес у йыжыҥже – самырык еҥ-влак гыч чумырымо жюри. Нуно чыла гаяк пашам ончымашке ушненыт да Марий Элысе Молодёжный политике да Самырык-влак полат деч спецпризым кучыктеныт. Тудым Лолита Исмаилован «Три сестры» пашаже налын.
30 августышто Э.Сапаев лӱмеш кугыжаныш опер да балет театрыште «И Краткая» кинофестивальым пайремлын мучашленыт. Ты кастене сеҥыше-шамычым палемденыт да фарфор муным кучыктеныт. Тушко Марий Элым Вуйлатыше Юрий Зайцев толын. Тудо Андрей Эшпайлан «105-летие образования Республики Марий Эл» шарнымаш медальым кучыктен да фестивальыш толшо участник-влакым саламлен.
«И Краткая» кинофестивальым Алексей Нужныйын «Как Иван в сказку попал» тӱнямбал премьер дене мучашленыт.
Сеҥыше-влак
- Анимационный кино йыжыҥыште режиссёр Елизавета Хломован «Четыре остановки» пашаже сеҥен. «Краш» диплом дене режиссёр Анна Аладжиковам палемденыт.
- Документальное киношто Алексей Семеновын «Родня» пашаже ойыртемалтын. «Йӧратымаш да ӱшанле лиймаш» дипломым Лолита Исмаилован «Три сестры» пашажлан пуэныт. Тудо тыгак ончышо-влакын призыштым сулен.
- Игровой киношто Кирилл Верхозинын «Ось» пашаже сеҥен. Аполлинария Лиманскаян «Любови больше нет» фильмыштыже модшо Софья Володчинская «Эн сай ӱдырамаш роль» диплом дене палемдалтын. Тыгак Екатерина Фарафонтован «Дружи со мной нет» фильмыштыже модшо дуэт Светлана Николаева ден Камилла Хаевалан дипломым кучыктеныт.
- «Эн кӱчык кино» йыжыҥыште Юлия Джевеликын «Шляпа» киножо – сеҥыше.
«Йӱлалан ӱшанле улмылан» приз дене Юрий Томиловын «Вода буль-буль» пашажым палемденыт, жюрин лӱмын ушештарымашыж дене – Евгений Фадеевын «Субмарина» пашажым, Александра Зиминан «Чужое платье» фильмже эн сай музыкальный оформлений да композиторын пашаж дене кумылым савыреныт.
Жюрин составыштыже Россий кинон вӱдышӧ режиссёр, сценарист, композитор, кино ден театрын артистше-шамыч лийыныт.
- Дмитрий Давыдов (жюри председатель) – Саха Республикысе сымыктышын сулло деятельже, Якутийысе кинорежиссёр, сценарист, продюсер. Тудын 80 утла пашаже тӱнямбал кинофестивальлаште сеҥен.
- Евгения Симонова – Российын калык, РСФСР-ын сулло, театрын да кинон актрисыже.
- Альфия Хабибуллина – режиссёр-постановщик, педагог, кинофестиваль-влакын лауреатше.
- Денис Осокин – писатель, сценарист, драматург, тӱрлӧ литературный да кинопремийын лауреатше. «Йӱд орол», «Небесные жёны луговых марий» паша-влакын авторжо.
- Григорий Архипов – Э.Сапаев лӱмеш кугыжаныш опер да балет театрын тӱҥ дирижёржо, Марий Эл Республикысе композитор-влак ушемын председательже.