Тыгай шонымаш дене 2023 ий декабрьыште Шернур район Койсола ялын эргыже Александр Пакеев СВО-ш шке кумылын каен. Нелын сусыргымеке, тудым комиссоватленыт.
Шочмо эл еш гыч тӱҥалеш
Марий салтак йӧратыше ешыште кушкын. Ачаже Александр Трофимович ончыч колхозышто чоҥымо бригадыште тыршен, вара калымыш коштын. Сулен налме канышыште гынат, яра шинчаш ок йӧрате. Кок ӱшкыжым ашна. Аваже Алевтина Григорьевна кевытыште ужалышылан ышта. Сашан Оля шӱжарже уло. Алевтина Григорьевнан мутшо почеш, икшыве-влакым ончымаште ковашт Нина Андреевна чот полшен. Марий йӱла дене шуко палдарен, пашалан туныктен.
– Саша чолга да писе йоча кушкын. Ик верыште лияш ок йӧрате. Тудлан эре ала-мом ыштыман, эре ала-кушко кайыман. Поро чонан. Шуко йолташыже СВО-што улыт, южышт сӧй пасуэш вуйым пыштеныт. Кажнышт верч тургыжлана, да чонжо йӱла, – манеш эргыж нерген ава.
А.Пакеев индеш классым Койсола школышто тунемын, 10-11-ше класслам – Лажъял школышто. Вара Марий радиомеханический техникумышто газонефтяной специальностьлан тунемын. Александр каласкала:
– Дипломым налмеке, Москош вахте йӧн дене пашаш кошташ тӱҥалынам: чоҥымо пашаште кандаш ий тыршенам. Кугу ола деч йыгыжгенам да мӧҥгӧ пӧртылынам. «Шернур сырзавод» ЗАО-што шӧр сатум ыштымаште оператор лийынам. СВО-ш кайыме деч ончыч сырзаводышто маркировко оператор пашам шуктенам.
«Мариец» – элнам аралымаште
Саша срочный службым эртен огыл, но чон йодмо почеш СВО-ш каен, тушман деч элым аралаш лӱддымын шогалын.
– Шуко йолташем, палымем кажне кечын тул коклаште улыт, нуно илышыштым чаманыде кредалыт, вуйым пыштат, ӧрдыжеш кодаш, шокшо пӧртыштӧ ласкан илаш мыланем намыс лиеш. Тыге, ешемлан ойлыде, Тула олаш кудалын, контрактым подписатленам. Беспилотникын операторжо лийнем ыле, но мыйым штурмовой подразделенийыш колтеныт.
Луганскыште кум арня штурм, миновзрывной пашалан туныктеныт. Тунемме курсын пытартыш кечылаштыже разведрото гыч мыйын ончыкылык отделений командирем толын. Тудо салтак-влакын моштымыштым ончен коштын. Кузе лӱйкалымем тудлан келшен. Психологический тестым эртымеке, шкеж деке разведчиклан ӱжын. Мый келшенам. Курс деч вара Луганск областьысе Попасное олаште ПВД-ш (пункт временной дислокации) логалынам. ДНР-ысе Северск направленийыште тӱрлӧ задачым шуктенна. Беспилотник денат пашам ыштенна, разведкышкат коштынна, снайперат лийынна.
Икымше боевой крещением куштылгын эртен манын кертам. Весёлое села дене тушман чот ажгынен. Ончылнына нуным пытараш задаче шоген. Тидлан нылытын каенна. Теле. Корно иян. «Грек» позывноян салтак лакыш камвозын да пулвуйжым эмгатен. Тудым коден кайенна. Эше изиш эртен «Филин» позывноян салтак камвозын сусырген – кидше пуалын. Тыге мый да взвод командирын алмаштышыже палемдыме верыш миен шуынна. Варажым сослуживецна-влакат мемнан деке толыныт. Ныл кечыште задачынам шуктенна, – палдарыш гвардий рядовой, разведчик Александр Пакеев.
СВО-што тӱрлӧ национальностян еҥ-влак кредалыт. Нунын коклаште марий-шамычат ятырын улыт. Саша военный корныштыжо земляк-влакым ик гана веле огыл вашлийын..
– Шканем шке «Мариец» позывнойым налынам. Но мый гына огыл марий улмем ончыктенам улмаш. Тулаште штабыште Никита лӱман Торъял марий дене ужынна. Тудат позывнойжылан «Мариецым» налын. Но тунам тудлан взводын командирже лӱмым вашталташ, ик «Мариец» уло манын каласен. Луганскыште лийме годым Морко район гыч Константин Соколовым вашлийынам. Чаманаш логалеш, ӱмаште тудо колен. Костян позывнойжо тыгак «Мариец» лийын. Северск направленийыште лийме годым радиостанций дене «Мариец, Мариец» шокта. А тунам Оршанке районысо «Мариецым» ӱжыныт улмаш. Мо оҥайже, тудо 2024 ий 6 июньышто эрдене сусырген, а мый ты кечынак – кастене. Яковлевка селасе штабыште палыме лийынна. Тушеч когыньнамат Луганскысе госпитальыш наҥгаеныт. Тыге у марий йолташым муынам. Эше ик марий пӧръеҥым палемдынем. Волжский район гыч «Майор» позывноян Владимир Никифоров чын патриот, поро айдеме лийын. Кийыме мландыже пушкыдо лийже, – каласыш А.Пакеев.
Йолташыже шуэн коден, но полышым ӱжыктен
Александрын мутшо почеш эн неле бой-влак Курскышто лийыныт.
– 2024 ий августышто 106-шо дивизийын 51-ше гвардейский полкнам (мемнам эше тульский десантник маныт) тушко колтеныт. Тылеч ончыч 6 июньышто сусыргенам ыле. Северск направленийыште задачым шуктымо палемдыме точкыш миен шуын огынал. «Мавик» коптер мемнам ужын да сбросым ыштен. «Грек» позывноян салтакын кидше тунам сусырген. Ме пушеҥге воктене шогенна. Квадрокоптерым пытараш манын, мый чарныде лӱкаленам.
Тиде жапыште «Грек» чара кожлаш каен. А мый икымше вашлиялтше вынемыш пурен шылынам. Тунам «Мавик» деч посна эше «Камикадзе» дрон мыйым пытараш шонен. Изиш тыпланымеке, «Грекым» кычкырен, туддеке куржын мийышым. Кидшым пидаш полшышым. Мыланна раций дене мӧҥгеш каяш командым пуышт. 700 метрым ошкылмеке, ӱмбалнына беспилотник пӧрдаш тӱҥалын. Гранате-мине-влакым куд гана шуэн. Шола йолыштем вошт лекше кок сусыр да ныл осколко лийыныт. Пурлажат эмганен улмаш. Тидыжым вара веле шекланенам.
«Ынде колем» шонымаш ушышкем пурен огыл, мӧҥгешла, садыгак илен кодам манын шоненам. «Грек» коден каен. Мый шканем шке икымше полышым пуэнам. Колышо руш салтакын капше воктене беспилотник-влак деч шылынам. А икмыняр жап гыч мый декем полыш толын. Тудым «Грек» йолташем ӱжыктен, – ойла марий салтак.
Сусыргымыж нерген Саша ача ден аважлан ойлен огыл, чаманен. Лач Оля шӱжарже гына пален.
Илыман, тыршыман
А.Пакеевын кап сусыржо шкеж нерген жапын-жапын палдара. Корштымым шылташ шона гынат, ешыже ужеш. А теве чон тургыжланымыж нерген иктыланат ок ойло. Чӱкыдын марий талешкылан СВО-со илыш, кредалмаш омеш кончат. Южгунамже угыч салтак радамыш шогалаш кумылжат уло, вет тудо таче кечынат сослуживецше-влак дене кылым йомдарен огыл. Тусо ситуаций-влак нерген умыленак шога. Но тазалык йӧным ок пу.
Тиде арнян Александр шке районыштыжо «Транснефть» организацийыш пашаш пурен, нефтепроводым оролаш тӱҥалеш. Тылеч посна самырык пӧръеҥ йоча-влаклан Патырлык урокым эртара. Боевой задачылаште кучылталтше шке техникыжым (тепловизор, БПЛА) ончыкта. Школлаште военно-патриотический кружокым эртараш шона. Икшыве-влакым БПЛА дене пашам ышташ туныктынеже.
А ик эн кугу шонымашыже – ешым погаш. Нелылыклан вуйым пуыман огыл, манеш Александр Пакеев, илышын чевержым ужын, умбакыже илыман, поро паша дене эллан, калыклан пайдам кондыман, тукымым шуйыман.
Еш альбом гыч налме фото.