17-23 август – Алкоголь деч кораҥме арня
Кас кочкышым ыштыме годым ик бокал йошкар аракам але ик чарка ош аракам йӱмӧ аппетитым луктеш? Йошкар арака шӱмлан пайдале лийын кертеш мо?
Тидын нерген Марий Элысе Тазалык аралтыш министерствын тӱҥ внештатный наркологшо Светлана Путилова палдара:
– Этиловый спиртын вӱрыш логалмекыже, вӱргорно шарла, вӱршер чӱчкыдемеш, давлений ондак волен кертеш, а вара кӱза. Аракам чӱчкыдын йӱмӧ дене шӱм-вӱргорно системе эмгана.
Алкогольный гипертоний – эн чот шарлыше чер. Кечеш 1-2 бокал йошкар аракам йӱмат таза еҥын давленийжым кугемда. А гипертоний дене орланыме годым йӱмӧ эмын пайдаже пыта. Давлений эре кугу гын, инфаркт да инсульт лийын кертеш.
Алкогольный кардиомиопатийым калыкыште «ӱшкыж шӱм» маныт. Этаноллан кӧра шӱм чогашыл лывыргылыкшым йомдара, пуштырга да шуйна. Шӱм лывыжгыше «мешакыш» савырна да вӱрым сайын коштыктымым чарна. Шӱмын ситыдымашыже вияҥеш: кап пуалеш, айдеме шӱлыш петырныме дене орлана, киен мален огеш керт. Кочывӱдым йӱмым чарныме денат тудым тӧрлаш огеш лий.
Аракам эре да шуко йӱмӧ дене «пайрем шӱм» синдром лиеш, тыгодым шӱмын ритмже пужла.
Арака уда холестериным да триглицеридым шукемда, тыге атеросклероз лиеш. Сосуд-влак атеросклеротический бляшке дене петырнат, тромб лиеш. Тидыже инсультыш але миокардын инфарктышкыже шукта.
Шке але лишыл еҥда-влак аракам чӱчкыдын подылыда, эше шӱм-вӱргорно черан улыда гын, врач-кардиолог да врач-нарколог деке жапым шуйыде кайыман.
Аракам йӱмым чарнымеке, 2-3 арня гыч давлений, вӱршер нормыш толыт, омо саемеш. 3-6 тылзе гыч кардиомиопатийын тӱҥалтыш стадийже годым шӱм иземеш, ритм саемеш, уда холестерин шагалемеш. Идалык гыч инфаркт да инсульт вияҥме лӱдыкшӧ 30-50 %-лан иземеш.
Кочывӱдын лӱдыкшыдымӧ дозыжо уке. Кеч-мыняр кугыт арака гипертонийлан, инсультлан да шӱмын ситыдымашыжлан корным ышта.