Мастерок, чӧгыт, уровень, цемент раствор ведра да кермыч – теве мо дене кажне кечын пашам ышта каменщик. Кермыч-влакым икте почеш весым опташ нимо нелыжат уке манын шоналташ лиеш. Но тӧр да пеҥгыде пӧрт пырдыжым опташ мастарлык деч посна ок лий. Тидым Йошкар-Олаште илыше Денис Иванов сайын пала. Тудо ынде кок ий наре ик чоҥымо компанийыште каменщиклан ышта.
Йӱдвелне, Москоштат
Профессийжылан тудо Йошкар-Оласе строительный техникумышто тунемын – «Мастер общестроительных работ» специальностьым налын.
– Чоҥымо, олмыктымо пашалан изинек тунем кушкынам: 12 ияш улмем годымак циркулярке, пужар, бензопила дене сайынак пашам ыштен моштенам. Ачана эре пашаште лийын, тудат чоҥымо пашаште тыршен, вара тыгак каменщикланат ыштен, садлан шукыж годым шке гыч тунемаш логалын. Такшым школ деч вара геологий дене кылдалтше специальностьлан тунемаш кайынем ыле, но шонымо вузыш тунемаш пураш балл ситен огыл, да техникумыш каенам, – палдара самырык еҥ.
Дипломым налмеке, Денис ик компанийыште плотник-бетонщиклан идалык наре ыштен. Туштак чоҥымо пашан негызшылан тунемын. Хант-Манси АО-со Югорск олаштат лийын шуктен – оралте леведышым ыштеныт. Тунам рвезе Политехнический институтышто (кызыт – ПГТУ) чоҥымо паша дене кылдалтше специальностьланак заочно тунемын. Сессий жаплан шочмо кундемышкыже толын да мӧҥгеш йӱдвелыш каен огыл.
Вара йолташыже Москосо ик мебель складыш грузчиклан пашаш ӱжын. Кум тылзыште Денис товаровед марте кушкын, коллегыже-влак кокла гыч тунам эн кугу премийым налын. Тунамак рвезе Морко район Октябрьский посёлкышто шочмо суртыштыжо ремонтым тӱҥалын, чыла гаяк пашам шке кид дене ыштен.
Кече мучко – яндар южышто
Москош кудалыштын шерже темынат, Д.Иванов Марий Элыш пӧртылын. Ончыч ик вере, вара вес вере пашам ыштен, кермычым оптымаштат шкенжым терген ончен. Да Дима шольыж дек бригадыш каменщиклан пурен. Ынде кок ий тушто тырша. Школышто тунемме вич йолташыжат тушкак пашаш пуреныт – чылан камещик улыт. Мо оҥайже, нунын кокла гыч икте бухгалтерлан тунемын, весе – программистлан, кумшо – чодыра дене кылдалтше специальностьлан.
Паша кечышт каменщик-влакын 8 шагатлан эрдене тӱҥалеш да 5 шагат кас марте шуйна. Кечывал кочкыш годым ик шагат канат.
– Ты пашаште моткоч тӱткӧ лийман, чылажымат уровень дене келыштарен ыштыман. Кран дене иктым да весым кондыштарат, садлан вуй ӱмбалне мо-гынат эре пӧрдеш – шекланыман. Кӱшыл пачашым оптымо годым поснак тӱткӧ лийман, лӱдыкшыдымылык правил-влак нерген мондыман огыл. Мый гын кӱшнӧ улмо деч пешыже ом лӱд. Ончыч оралтым леведмаште пашам ыштыме годымат кумшо пачашыштат бензопила дене лӱдде куржталынам.
Мыйын шонымаште, пашаштына тӱҥжӧ – эрдене толын, шкем сай пашалан кумылаҥдаш – тунам чылажат куштылгын ышталтеш. Кызыт гын, кок ий ты сомылым кажне кечын шуктымеке, кермычым писын, но сайын оптымаште пешыже нелын ок чуч. Туге гынат шекланыман: кермыч чыла могырымат тура вочшаш, палемдыме кӱкшыт деч лекшаш огыл, да шов, кермыч-влак кокласе ужаш, мотор лийшаш. Опыт жап дене толеш. Пашаштына секрет уке: шке сомылет шот дене ыштет – лектышат куандара. А пашазе профессий эреак кӱлешан да йодмашан лийын, да ончыкыжымат тыгакак кодеш. Кеч-могай саманыштат нимогай искусственный интеллект да моло технологий тыглай пӧръеҥын кид дене оптымо оралтым ок алмаште, – ойла мастар еҥ.
Денислан пашаже мо дене эн чот келша – кабинетыште шинчыман огыл, кече мучко яндар южышто улат. Тыгодым чот шокшышто пашам ышташ каньыле огыл. 30 градус шокшышто пашам ыштымеш, лучо 15 градус йӱштыштӧ кермычым оптем ыле манын палдара каменщик. Телым южын температурыжо 20 градус деч ӱлыкрак вола гын, пашаш огыт лек, чот тале мардеж годымат – тыгак.
Кызыт Денисмытын бригадыже Йошкар-Оласе ик микрорайонышто школым чоҥа. Самырык еҥын палемдымыж почеш, изирак пӧртла але коттеджла дене таҥастарымаште шуко пачашан илыме пӧртым чоҥаш куштылгыракла чучеш. Ончыч Денис йодмо почеш икмыняр мангал зонылан лӱмын коҥгам, моло кладкым оптен. А кызыт йодмо почеш ыштымашыже уке – каныш кечыште каныман, манеш.
Пӱртӱс, шочмо сурт
Д.Ивановлан пашаже келша, но кас марте ноялтеш манын палемда шкеже. Эн чот шылыж ноя, чыла гаяк каменщик тиддене орлана. Капкылым веле огыл, вуйымат кандараш Денис ешыж дене каныш кечылан шочмо суртышкыжо Октябрьский посёлкыш вашка. Кызыт шольыж дене тушто чапле гаражым чоҥат.
Эше Денис пӱртӱсыштӧ лияш йӧрата. Тидлан лӱмын мотоциклым налын. Кок ораван транспортышкыжо шинчеш да чодыра корно дене чымыкта. Южгунам изи эргыжымат пеленже налеш. Тудланат ачаж семынак чодыраште лияш келша, тушто емыжым шер теммеш кочкеш, изи корзиҥгашкыже поҥгым пога.
Денисын эше ик йӧратыме сомылжо – колым кучаш. Такшым каменщик-влак кокла гыч шукын колызо улыт манын палемда тудо. Нунат, бригадысе икмыняр еҥ, погынен, телым Юл эҥерыш кудалыт. Тыгай годым нимогай гаджет, интернет ок кӱл – чыла нерген мондат, кызыт да тыште улмылан куанат.