Морко район Нуж-Ключ ялыште шочын-кушшо Татьяна Веретенникова ынде вич ий Ижевск олаште ила. Тушко тудым йӧратымаш наҥгаен, манаш лиеш.
У ий вашеш
Шке ялысе школ деч вара Татьяна Йошкар-Оласе ПГТУ-н «Политехник» кӱшыл колледжыштыже «техническое регулирование и управление качеством» специальностьлан тунемын. Пытартыш курсышто тунеммыж годымак кафеште официантлан пашам ыштен, ик пекарньыште кондитерын полышкалышыже лийын, вара кондитер марте кушкын.
– Марий Эл деч ӧрдыжкӧ илаш каяш ик ганат шонен омыл. 2020 ийыште ончыкылык пелашем дене палыме лийынам. Тунам тудо Одо кундем гыч Йошкар-Олаш толын веле ыле – Олимпийский резерв училищыште преподавательлан тунемын. Тудо ийынак таҥем дене Ижевскыш икымше гана миенам – ача-аваж дене палыме лийме да У ий пайремым пайремлыме амал дене. Икымше гана ужмекак, ола моткоч келшен. Ижевск Йошкар-Ола деч палынак кугу.
А 2021 ийыште пелашем дистанционно тунемаш тӱҥалын, да У ий пайрем вашеш, вучыдымын Ижевскыш илаш кусненна. Пийнамат пелен конденна, – каласкала Т.Веретенникова.
Ижевск – Удмурт Республикын рӱдолаже. Тушто 616 тӱжем наре еҥ ила. Российысе саргуралым ыштен лукмо рӱдерлан шотлалтеш. Ижевск XVIII курымышто кӱртньым ыштен лукмо заводын пашазыже-влаклан посёлко семын шочын. Тунамак Иж эҥерыште ыштыме плотина кызытат Российысе ик эн кугу водохранилищылан шотлалтеш.
Ижевскыште 300 наре исторический памятник ден тӱвыра поянлык объект уло. Турист-влакым тыгак М.Калашников (тӱнямбал мучко палыме автоматым ыштыше) лӱмеш стрелковый оружий музейно-выставочный комплекс, «Ижмаш» тоштер сымыстарат.
Ик пашаште
Ижевскыште Татьяна пӧръеҥ вургемым ужалыме кевытыш консультантлан пашаш пурен. У паша верыштак у йолташ ӱдыр-влакым вашлийын. Каныш кечылан пелашыжын ача-аваж дек, Ижевск деч 100 наре меҥге торашке, кудалыштыныт. Марий Элышкат Татьянан мӧҥгыжӧ чӱчкыдын толын каеныт.
2025 иййыште Татьяна ден качыже сӱаным ыштеныт. Коктынат ик пашаште тыршат – Ижевскыште йоча-влаклан спортым вияҥдат.
– Пелашем изинек тхэквондо дене заниматлен. Да йоча годсек спортын ты видше дене школым почаш, моштымаш ден шинчымашыжым йоча-шамычлан пуаш шонен. А Ижевскыште йоча спорт чот виян, тхэквондо направленият– тыгак. Ынде ныл ий тхэквондо школыштына администратор улам. Пелашем дене когыньнанат ты паша верч чонна йӱла, – манеш Татьяна.
Мотор вер, удмурт кочкыш
Ижевскыште шуко мотор вер уло. Тусо зоопаркым Российысе 10 эн сай зоопарк радамыш пуртымо. Тыгак оласе цирк элыштына ик эн кугулан шотлалтеш. Оласе набережныйыште йолын кошташ каньыле.
– Калык кочкыш кокла гыч тӱрлӧ кӧрган перепеч пеш келша, поснак – поҥган. Эшежым тыште мелнам – табани маналтеш – пеш тутлым кӱэштыт. Кочкыш сатум кугу супермаркетлаште наледена, пазарыш пешыже коштмаш уке, садлан ак ойыртем шотышто ойлен ом керт.
Удмурт ден марий йылме-влак коклаште икгайлык шижалтеш. Южгунам удмурт-шамычын кутырымыштым колыштам да мо нерген ойлымыштым умылемат. Мутлан, удмурт-влакын «чебер» мутышт мотор, чевер манмым ончыкта. Тыгай икгайлыкым шуко шекланенам, адакшым удмурт-влакын кутырымыштым икымше гана колынамат, марий-шамыч мутланат манын шоненам. Мурымыштат марий муро-влак дене ик сынан гай шокта, – манеш марий ӱдыр.
Пайрем-влак
Июньын кумшо шуматкечынже Удмуртийыште Гербер калык пайремым пайремлат. Ты кечын шуко мероприятий эртаралтеш: калык ремеслалан туныктымо (вапшым пидме, шун гыч ненчыме, кумыж гыч арверым ыштыме, сӧрастарышым ямдылыме) мастер-класс-влак, спорт таҥасымаш-шамыч (сонарыш коштмо ече дене куржталмаш, пу сорымым але дубиным торашке кышкымаш, силовой футбол). Тыгак фольклор коллектив-влак выступатлат, мастар-шамыч ончерым ямдылат, квест-шамыч лийыт, тӱрлӧ секций пашам ышта.
Сентябрьын кумшо кугарнянже эше ик кугу пайремым – Калык вургем кечым – кугыжаныш кӱкшытыштӧ эртарат.
Татьяналан Ижевскыште илаш келша, тыштак пелашыж дене пачерым налыныт, вашке ача-ава лийыт. Йошкар-Олаш толаш корно 7-8 шагатым налеш, садлан идалыклан 4-5 гана толын кошташ тыршат. Вич ийыште Ижевск марий ӱдырын чонышкыжак шыҥен пурен да мӧҥгыж гаяк лишыл лийын. Туге гынат кажне гана шочмо кундемыштыже лийме годым умыла: шочмо кундем да сурт деч шерге вер нигушто уке.
Еш альбом гыч налме фото-влак.