8-14 июнь – Тарванылмашын кӱлешлыкше нерген палдарыме арня. Тидын нерген Калык тазалык да медицине профилактике рӱдерын вуйлатышыже Наталья Блошенко палдара.
Капкылым тарватылмаш айдемылан шкем сайынрак шижаш полша. Тидлан жапым ойыраш тӱҥалыда гын, шӱм-вӱргорно черын, 2-шо типан сакыр диабетын, кояҥмашын вияҥмыштым чактарен, депрессийым да кӱлеш-оккӱл шонымашым кораҥден, уш-акылын пашажым саемден кертыда.
- Йолын коштса. Ошкылмо годым шӱм-вӱргорно системе тренироватлалтеш да кумыл нӧлталтеш. Пашашке транспорт дене кудалме годым ик остановкылан ондакрак лекса, лифт олмеш тошкалтыш дене кӱзыза.
- Куштыза. Музык почеш тарванылмаш координацийым, лывыргылыкым да чытышым вияҥдат.
- Зарядкым ыштыза. Тидлан 10-15 минутат сита. А паша верыште капым лывырташ кеч 5 минутым ойырыза. Тыге вий-куат ешаралтеш, уш-акылдат сайынрак пашам ышташ тӱҥалеш.
- Тарванылза. Паша верыште 5 минутым каналташ муза. Ты жапыште коридор дене коштса, капкылым лывыртыза. Мондаш огыл манын, фитнес-браслетыш, телефоныш шижтарымашым шындыза.
Куштылго модыш дене кеч-могай ийготышто модаш лиеш. Тиде еш денат жапым пырля эртараш, йоча-влак дене пырля яндар южышто жапым эртараш сай йӧн.
Чонлан келшышын тарванылза. Куржталаш, ияш, кушташ, йога дене але спортзалыште заниматлаш келшен толеш.
Физкультур дене заниматлаш тӱҥалме деч ончыч хронический черан еҥ-влаклан врач дене каҥашыман. Нагрузкын кугытшо айдемын ийготшо, могай чер улмыж деч шога. Кугыеҥлан физический нагрузкылан арняште 150-300 минут деч шагалрак огыл ойыраш темлалтеш, а чотрак нагрузкым пуаш гын – арняште 75-150 минутым.