Младший сержант Сергей Крыловын уке лиймыжлан кок ият эртыш. Марий пӧръеҥ 2024 ий июньышто СВО-што геройла колен. Но тудын нерген шарнымаш ача-аважын, шӱжаржын, пелашыж ден кок мотор ӱдыржын, йолташыже-влакын чоныштышт эре илаш тӱҥалеш.
Шӱм сусыр
Морко район Йоплан ялын шочшыжо изинек ача ден аважлан пеҥгыде эҥертыш, Ирина шӱжыржылан ӱшанле иза лийын кушкын.
– Сергей кеч-могай тӱҥалме пашам мучаш марте шукташ тыршен. Пеҥгыде койыш-шоктышан лийын. Шыдыжым, чон тургыжланымашыжым нигунам ончыктен огыл. Ача ден аважым чот чаманен, лач шӱжаржылан изиш каласкален. Тыгай лийын шӱм падырашем, мыйын эргым… Ынде кок ий тудо пеленна уке. Шӱмыштем келге сусыр. Тачат коржеш. Изи пӧртыштӧ эргымлан пӧлеклалтше лукым чумыренам. Тушто тудын салтак вургемжым, йолчиемжым, тӱрлӧ арвержым аралем. Колоемын фотографийжым але иктаж вургемжым ӧндалам да шыпак, южгунамже мӱгырен шортам, – ойла талешкын аваже Алевтина Александровна.
Сергей чӱчкыдын йыҥгыртен, «Салам, авай, кузерак иледа?» манын йодын. Ешан лийын гынат, мӧҥгыжӧ толын, шочмо сурт-печыштыже иктым-весым эре тӧрлатенак шоген.
Вате-марий Крыловмыт эре шуко вольыкым ашненыт. Сандене шочшышт пашалан тунемше кушкыныт. Ӱдыр йоча аважым ончен тунемын гын, рвезе – ачажым. Сергеят изинек ачаж пелен шӱраҥыштын, ачажлан пум шелышташ, пужараш полшен, икманаш, чыла пӧръеҥ пашам ыштен. Эсогыл ачаж гаяк футболла модын. Спортым йӧратен, шкенжым лач военный пашаште веле ужын.
Футболист, патриот
Алевтина Александровна каласкала:
– Сергей Шӱргыял кыдалаш школышто тунеммыж годым Морко посёлкысо 6-шо номеран школышто кадет классым погымо нерген уверым пален налынна. Сергей ачаж дене пырля, тушко миен, кадет классыш логалаш манын, мом ышташ кӱлмӧ нерген умыленыт. 9-ше классыште, экзаменым кучен, кадет лийын кертын. Пелий жапыште тушко пурышо йоча-влакым туныктышо-влак эскереныт, уш-акылыштым, физический подготовкыштым акленыт. Тиде пелийыште шуко икшыве кадет лийын кертдымыштым умылен. Сергеемлан тушто келшен. А вара Крупская лӱмеш пединститутыш физический культур факультетыш физкультурым туныктышылан тунемаш пурен, МарГУ ден пединститутым ушымеке, университетысе физический культур, спорт да туризм факультетын выпускникше лийын. Школыштат, университетыштат спорт дене пеҥгыде кылым кучен. Куштылго атлетике дене заниматлен, ече дене коштын, но футболым эн чот йӧратен. «Динамо» футбол клубышто модын. Ятыр медальже, грамотшо улыт. Чыла аралем.
Чын пӧръеҥ да патриот лийын. Армийыш каяш жап шумеке, шылын коштын огыл. Порысшым Свердловск да Новосибирск кундемлаште мотострелковый войскаште шуктен. Новосибирскыште служитлымыж годым командований тудым тушкак пашаш кодынеже ыле. Но эргым тореш лийын. «Новосибирск моткоч тора. Мӧҥгӧ чӱчкыдын коштын, полшен ом керт. Марий Элыштат паша вер уло манын ойлен. Кундемнасе ик военный частьыште 11 ий служитлен.
Тыныс верч
Алевтина Александровна Морко посёлкысо администрацийыште вӱдышӧ специалистлан ынде ятыр ий пашам ышта. 2024 ий ноябрьыште эргыжлан, шешкыжлан уныкам ончаш полшымо семын паша гыч лекташ шонен. Сергей эре пашаште лийын, сурт-сомылкам, йочам ончымаш утларакшым Вика шешкын вачымбалныже лийын. Поро ава, кова нуным чот чаманен. Но 2024 ий 1 майыште пырля служитлыше салтак-влак дене пырля младший сержант Сергей Крыловат СВО-ш каен. Россий да Украина чекыште тыныслыкым эскерен. А 11 июньышто «Крыл» позывноян марий рвезым тушман миномёт пытарен.
– «Тушко каяшыже кӱлешак мо?» йодмемлан эргым вашештен: «Авай, элым, ешемым, тендам аралымаш – мыйын пашам. Пырля служитлыше йолташем-влакат тушко каят. Мыйже вара могай амал дене кодын кертам?!» Тудо еш ончылныжо пеҥгыдылыкым, лӱддымылыкым ончыктен. А чоныштыжо могай шижмаш лийын, иктат огына пале. Белгород кундемыште лийын. Кертмыж семын йыҥгыртен, уто мутым ойлен огыл. Икана пудешталтме йӱкым колам, а тудо ит тургыжлане, тиде тораште шокта манын лыпландарен, – ойла Алевтина Александровна.
Куку ойгым шижтарен
Колымо кечын Сергей постышто лийын улмаш. Тушман миномёт лӱйкален. «Крыл» миномёт снаряд кушеч толмын координатшым пален налаш тыршен. Ик гана воктеныже мине пудештын, вес гана, нылымшылан осколко-влак салтак ӱмбаке логалыныт. Капын пурла могыржо чот пытен. Сослуживец-влакын мутышт почеш, Сергей иканаште колен. Ава теҥгече гына йӧратыме шӱм падырашыжын йӱкшым колын, а тачылан ойган увер. Мотор, поро, эн сай эрге уке лийын. Тылеч ончыч Алевтина Александровна пакча шеҥгелныже, сурт йырже кукун чот мурымыжым колын. Тунам аван чонжылан нелын чучын. А куку неле уверым ончылгоч конден улмаш. Кокымшо ий ынде куку йӱк ялыште ок солно.
Нигунам ок мондалт
Марий салтакым Йошкар-Олаште Туруново шӱгарлаште Герой-влак аллейыште тойымо. Сергейын Полина ден Диана ӱдыржӧ-влак кодыныт. Ачажын колымо годым кугу ӱдыржӧ вич ияш лийын, а изиракше – 1 ияш да ныл тылзаш веле. Кок изи шӱмыштӧ ачаж нерген шарнымаш эре илаш тӱҥалеш. Нуно палат: ачашт герой, а геройлан эн шерге ешыже лийын.
Кредалмаште лӱддымылыкым ончыктымылан Сергей Крыловым Патырлык орден дене палемдыме. Морко посёлкысо 6-шо №-ан школышто тудын лӱмеш шарнымаш оҥа кеча, Геройын партыже уло. Кажне ийын Йошкар-Олаште «Динамо Марий Эл» футбол клуб Элнам аралыше да шке воспитанникше-влаклан пӧлеклалтше турнирым эртара. Сергей йолташна, тӱҥжӧ поро эрге, иза, йӧратыме пелаш да ача, тыйын нерген нигунам огына мондо. Узьмакыште лий!