20 апрельыште Российыште Вӱр донорын национальный кечыжым палемдат.
41 ияш Евгений Волжанин Йошкар-Оласе ик производствышто пашам ышта. Тудо ынде ятыр ий вӱрым сдатлаш коштеш, почётан донор. Тидын шотышто теве мом ойла:
– Вӱрым сдатлаш икымше гана 2010 ийыште, йолташемын темлымыж почеш, миенам – водительский удостоверенийым налмем годым вӱр группым пален налаш кӱлын. Такшым тылеч ончычат Вӱр службыш донор семын каяш шоненам ыле, но тӱрлӧ амаллан кӧра тидым ыштен кертын омыл. Икымше гана вӱрым сдатлымеке, пел ий гыч обязательно уэш миен сдатлыман ыле. Тылеч вара донор семын эре кошташ тӱҥалынам.
Почётный донор лӱмым налаш лач вӱрым гына 40 гана сдатлыман, а плазмым гына – 60 гана. Эше смешанный донорство уло: почётан донор лияш чылаже 40 гана сдатлыман, тушеч вӱрым – 25 гана деч шагал огыл, моло ганаже – плазмым.
Мый 2019 ийыште почётан донор лийынам. Тӱҥалмем почеш тидымак ышташ шонен огыл вӱрым сдатлаш коштынам – жап да йӧным муын, миен толынам. Варарак, почётан донор лийын кертам манын умылен, эре сдатленам.
Вӱрым пуымо процедур 20 минут наре шуйна, плазмым – ик шагат наре. Тылеч ончыч шере чай ден печеньым пуат. Мыйын гын, вӱрым сдатлымеке, нимогай уда шижмаш уке, чыла сай.
Почётан донор семын паша верыштем идалыклан ик гана пуымо отпускым шонымо жапыште, кеҥежым, налам. Кажне ийын ик гана тӱлыман выплатым, 19 тӱжем наре теҥгем, пуат. Поликлиникылаште медтергымашым черет деч посна кошташ лиеш, но илалше-шамыч деч ончыч пурымашем уке.
Донор лийме дене тазалыклан пайдажат уло. Организмыште вӱр уэмдалтеш. Адакшым вӱр показательым ончен, шке тазалыкет шотышто мо кузежым эре пален шогет. Икмыняр гана мыланемат вӱрым пуаш чареныт – вӱрыштӧ гемоглобин изирак ыле, вес гана хилез (вӱр сывороткышто коя шуко) лийын.
Пелашемат ончыч донор семын вӱрым сдатлаш коштын, но йочам ыштымылан кӧра жаплан чарнен. Эше тукым шӱжарем, мыйым ончен, донор лияш кумылаҥын, а тудын вӱр группыжо шуэн вашлиялтше.
2022 ийыште лувем донор лийынам. Тылеч ончыч лувем донор-влак регистрыш возалтынам ыле. Тунам мыланем йыҥгыртеныт да 5 ияш ӱдырлан полшен кертам манын ойленыт. Тидланже, тыглай йылме дене каласаш гын, саде айдеме дене «генетический йыгыр» лийман. Лувемым сдатлаш Киров олаш Федеральный медико-биологический рӱдерыш лӱмын миенам.
Саде ӱдыр да ешыже мый денем вашлияш шонат. Лишыл жапыште Москошто нунын дене вашлийшаш улына.
Донор лияш шонен коштшо-шамычлан теве мом тыланем: ида шоно, налза да тидым ыштыза. Шкаланда эҥгекым ода ыште, а вес еҥлан полшен кертыда, южгунам гын илышыжымат арален кодеда.