Долган калыкым 2000 ийыште Российысе шагал еҥан тӱп калык тӱшкаш пуртымо. Элыштына 7 тӱжем наре долган ила.
Ты калык Енисейский губернийын йӱдвел ужашыштыже XVII-XIX курымлаште тунгус, донгот, эдян, якут да моло калык гыч лектын. Долган-влак Таймырыште, Красноярский крайыште да Якутийыште илат. Долган йылме алтайский йылме ешын тюркский тӱшкашкыже пура. Якут йылме дене икгайрак, эвенкийский йылмат шке кышажым коден.
Илыме верышт тӱрлӧ – руш-шамычын гай тыглай пӧрт, якут-влакын гай балаган, тунгус чум. Пӱчым ончышо долган-влак чум-балокышто (каркасан, пӱчӧ ужга дене леведме да нартыш вераҥдыме илыме вер) илат.
Долган-влак кокла гыч шукынжо православный верам кучат, пӱртӱс объект-влаклан кумалме элемент-шамычат аралалт кодыныт. Таймырысе тундрылаште долган шаман-влакын авторитетышт кугу лийын.
Долган-влак пӱчым ашненыт, сонарленыт, южо районышто колым кученыт. Нуно ик вер гыч весыш кусныл иленыт, шке пӧртым нӧлтышо-шамыч эре ик верыштак кодыныт. Шошым икмыняр еш ик тӱшкаш чумырген. Нуно черет дене пӱчӧ-влакым ороленыт. А шыжым кажне еш телылан посна ямдылалташ тӱҥалын. Долган-влак тунгус-шамыч семынак пӱчым лӱштат, но самодий калык семын кӱтӱм пий дене кӱтат. Сонарлымышт Йӱдвел Азийысе абориген-влак дене икгайрак.
Кочкышым иле, кылмыктыме, шолтымо пӱчӧ шыл гыч ямдылат. Шинчалтыме, кылмыктыме, жаритлыме да шолтымо колым кочкыт. Шыл шӱрыш ложашым але шӱрашым ешарат.
*Салам
Википедий гыч налме фото.