7 августышто Йошкар-Олаште II Марий книга фестиваль кышкарыште «Какшан сер ӱмбалне» авторский муро да поэзий IV регион-влак кокласе фестивальна эртен.
25 участник лийын. Нунын коклаште Татарстан, Башкортостан Республикла, Коми-Пермяцкий АО гыч самырык еҥ-влак мастарлыкыштым ончыктеныт. Марий фестивальыш эсогыл итальян музыкант Карло Византини ушнен.
«Автобус вашка шочмо ялыш»
Ты фестиваль чон дене каныме мероприятийыш савырнен. Чучын, пуйто кугурак ийготан поро йолташ-влак, шуко жап эртен, вашлийын, гитарым, гармоньым, шиялтышым шокталтен, чон-почын мутланеныт. А самырык ӱдыр-рвезе-влак, илышын волгыдо ончыкылыкшо, йӧратымаш, шочмо кундем нерген муралтен, семӱзгарым шокталтен, весела, чолга йӱкышт, йорга койышышт дене фестивальыш ойыртемалтше ямым пуртеныт.
Пайрем касым фестивальын гимнышкыже савырныше «Автобус вашка шочмо ялыш» муро дене почмо. Погынышо кажне еҥ артист-влак дене пырля мурен, икмыняр мужыр вальсымат куштен.
Марла, татарла, коми-пермякла, башкирла
Сцене гоч патриотизм шӱлышанат, шочмо мландым моктыман, йӧратымаш нергенат муро-влак йоҥгеныт. Сылне йӱкан уста самырык гармонист Кирилл Новосёлов «Пӱнчерем» мурыж дене кажне еҥын чонжым тарватен. Чолга семмастар-влак Александр Леонтьев ден Александр Коноваловын «Йолташ» мурышт сымыстарен. Кок йӱк дене мурымо содыки вес семын, сылнын шокта.
Татарстан гыч профессионал мурызо София Фадеева виян йӱкшӧ дене ӧрыктарыш. Арам огыл ӱдыр «Голос. Дети» шоун 10-шо тургымышкыжо логалын. Марий муро да поэзий фестивальыште тудо «Беренче мәхәббәт» мурым йоҥгалтарен.
Коми-пермякла Евгений Климов «Тупи-тупи кайыштас» да «Челядькад» мурым мурен. А Пошкырт кундем гыч Фанзиль Адельбаев гитарым шокталтен, шке возымо муро дене куандарен.
Фестивальыш ушнышо кажне еҥ моткоч уста, чолга, талантан. Газетыштына нунын дене ончыкшым палдарена.
Параньга районын самырык гармонистше
Фестивальын ик участникше – Иван Ороспаев. Тудо пайремыште гармонь сем почеш «Марий ӱдыр» мурым мурен. Гармоньым пеш мастарын шокта, шулен колыштат, лач мурымыж годым йӱкшӧ чытырнен. Но тиде нимат огыл, Иван 14 ияш веле, ончыкшым тудым эше шуко сеҥымаш вуча.
Параньга район Олор ял гыч И.Ороспаев Йошкар-Оласе Национальный сымыктыш гимназийыште 8-ше классыште тунемеш. Баян, фортепиано дене шокта. Иваным ынде уло республикна мучко палат, очыни. Тудым марий сӱанлашке гармоньым шокташ ӱжыт. Семӱзгарым шоктымо мастарлыкшым рвезе кажне кечын нӧлта. Фестивальлашкат ушнаш огеш лӱд. Ӱмаште Параньга район Кугу Пумарий тӱвыра пӧртыштӧ уста гаромнист Игорь Гориновым шарныме лӱмеш «Лач тиде омо…» фестиваль-конкурсышто участвоватлен да Гран-прим сулен. Тунам тудлан у гаромньым кучыктеныт. Ты гармоньым И.Ороспаев «Какшан сер ӱмбалне» фестивальыште шокталтен. Ваня ончыкшым гитарым шокташ тунемнеже.
Муро пайремыш И.Ороспаев аваже Марина Артимоновна дене пырля толын. Аваже каласкала:
– Йыван кочам уста гармонист лийын. Тудын талантше кугезе уныкажлан куснен докан. Ваня икымше классыште тунеммыж годым гармоньым шоктынем манын мыланна ойлен. Кокымшо классыште тудым Параньга посёлкысо Йоча сымыктыш школыш Вера Анатольевна Лопкина деке кондышна. Тыге эргым сымыктыш тӱняш толын.
Марий муро итальян йылме дене йоҥген
Авторский муро да поэзий фестивальын ик эн кугу унаже итальян музыкант Карло Визинтини лийын. Тудо Римыште шочын, а кушкын Флоренцийыште. Руш йылмым, культурым, элнам моткоч йӧрата. Российысе тӱрлӧ олам ужын, а Йошкар-Олашке икымше гана 1993 ийыште толын улмаш.
– «Какшан сер ӱмбалне» фестиваль нерген колалтын. Мылам тушко ушнаш, марий-влакын йӧратыме мурыштым мураш темленыт. «Какшан сер ӱмбалне ломбо» мурым лӱмын итальян йылме дене муренам, а ик куплетшым марлак йоҥгалтаренам, – манеш Карло Визинтини.
Келшымаште – вий
Россий калык-влакын икоян улмо идалыклан пӧлеклалтше пайремна сайын эртен. Гитар, гармонь почеш тӱрлӧ йылме дене йоҥгышо муро калык-влак кокласе келшымашым пеҥгыдемден. Жюри сеҥыше-влакым тӱрлӧ номинацийыште палемден. А Гран-прим да тӱҥ пӧлекым – гитарым – Александр Коновалов налын. Саламлена! Вес гана вашлиймеш!