Алеутский отрошто илыше тиде тӱп калык ты верыште 9 000 ий утла ила. Тӱҥ шотышто алеут-шамыч Аляскыште улыт, тыгак нуным Камчатский крайыште вашлияш лиеш.
Путешественник-влакын палемдымышт почеш, алеут-влакын чурий тӱсышт ошалгырак, нуным шемалге чукчо ден эскимос-шамыч деч тыге ойырен пален налаш лиеш.
Тиде калык йомын кертшаш радамыш пура. Теве 2018 ийыште Аляскыште 6 700 наре алеут илен, Российыште – 500 деч шагалрак. Тыгак нуно США-ште вераҥыныт. Алеут-шамыч арктический расыште шотлалтыт, икмыняр диалектан шочмо йылмышт уло.
Ондак нуно шкеныштым унанган манын лӱмденыт. Ты калык коклаште анимизм шарлен: чумыр пӱртӱсым чонан семын ончат да тидлан ӱшанат.
Эше 1950-ше ийлаште Атка отрошто илыше да школыш коштдымо йоча-влак алеутла гына мутланеныт, а 20 ий эртымеке, нуно англичан да алеут йылмыла дене билингвист лийыныт.
2020 ийысе перепись почеш Российыште 339 алеут уло. А 2010 ийысе перепись годым шочмо йылмым 45 алеут пала манын палемдыме.
Кызытсе алеут-шамыч изирак ола ден ял шотан илемлаште колым кучен илат. Поснак кумдан шарлыше сомылышт минтай кол дене кылдалтын.
Фотом atlaskmns.ru сайт гыч налме.